Sprawa C-254/23, INTERZERO i in.: Wyrok Trybunału (wielka izba) z dnia 10 lipca 2025 r. - INTERZERO Trajnostne rešitve za svet brez odpadkov d.o.o. i in., Surovina, družba za predelavo odpadkov d.o.o. i in. v. Državni zbor Republike Slovenije
Wyrok Trybunału (wielka izba) z dnia 10 lipca 2025 r. (wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Ustavno sodisce Republike Slovenije - Słowenia) - INTERZERÒ Trajnostne resitve za svet brez odpadkov d.o.o. i in., Surovina, drużba za predelavo odpadkov d.o.o. i in./Drżavni zbor Republike Slovenije
(Odesłanie prejudycjalne - Swoboda przedsiębiorczości i swoboda świadczenia usług - Artykuły 49 i 56 TFUE - Protokół (nr 26) w sprawie usług świadczonych w interesie ogólnym, załączony do traktatów UE i FUE - Usługi na rynku wewnętrznym - Dyrektywa 2006/123/WE - Zakres stosowania - Monopole i usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym - Wymogi podlegające ocenie - Artykuł 15 - Odpady - Dyrektywa 2008/98/WE - Systemy rozszerzonej odpowiedzialności producenta - Artykuły 8 i 8a - Utworzenie monopolu na rynku zbiorowego wykonywania obowiązków w zakresie rozszerzonej odpowiedzialności producenta - Jednolita organizacja o charakterze niezarobkowym - Artykuł 106 ust. 2 TFUE - Pojęcie "przedsiębiorstwa" - Zasady utworzenia i działania - Zasady przejściowe - Obowiązek udziału spoczywający na producentach objętych rozszerzoną odpowiedzialnością - Artykuły 16 i 17 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej - Wolność prowadzenia działalności gospodarczej i prawo własności - Zasady pewności prawa oraz ochrony uzasadnionych oczekiwań - Proporcjonalność)
(C/2025/4718)
Język postępowania: słoweński
(Dz.U.UE C z dnia 8 września 2025 r.)
Sąd odsyłający
Ustavno sodisce Republike Slovenije
Strony w postępowaniu głównym
Strona inicjująca postępowanie przed sądem odsyłającym: INTERZERO Trajnostne resitve za svet brez odpadkov d.o.o., Interzero Circular Solutions Europe GmbH i in., Surovina, drużba za predelavo odpadkov d.o.o., DINOS, drużba za pripravo sekundarnih surovin d.o.o. i in.
Druga strona postępowania: Drżavni zbor Republike Slovenije
Sentencja
1) Artykuł 106 ust. 2 TFUE
należy interpretować w ten sposób, że:
osobę prawną, która, po pierwsze, dysponuje wyłącznym prawem do wykonywania, zgodnie z art. 8 i 8a dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy, zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/851 z dnia 30 maja 2018 r., działalności polegającej na realizacji, w odniesieniu do danej kategorii produktów na całym terytorium państwa członkowskiego, obowiązków w zakresie rozszerzonej odpowiedzialności producenta na rachunek danych producentów i która, po drugie, ma obowiązek wykonywać tę działalność w celach niezarobkowych należy uznać za przedsiębiorstwo zobowiązane do zarządzania usługami świadczonymi w ogólnym interesie gospodarczym w rozumieniu tego art. 106 ust. 2, pod warunkiem że tej osobie prawnej faktycznie powierzono wykonywanie obowiązków z zakresu usług publicznych oraz że charakter, czas trwania i zakres tych obowiązków są jasno określone w prawie krajowym.
2) Artykuły 8 i 8a dyrektywy 2008/98, zmienionej dyrektywą 2018/851, art. 15 dyrektywy 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotyczącej usług na rynku wewnętrznym, art. 49, 56 i 106 TFUE, art. 16 i 17 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, a także zasady pewności prawa i ochrony uzasadnionych oczekiwań
należy interpretować w ten sposób, że:
z zastrzeżeniem poszanowania zasady proporcjonalności - nie stoją one na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu, które:
- ustanawia monopol poprzez utworzenie organizacji odpowiedzialnej za zbiorowe wykonywanie obowiązków w dziedzinie rozszerzonej odpowiedzialności producenta, która to organizacja dysponuje wyłącznym prawem do wykonywania tej działalności w odniesieniu do danej kategorii produktów, przewidując zarówno cofnięcie ex lege zezwoleń, które umożliwiły podmiotom gospodarczym wykonywanie wspomnianej działalności do tego czasu, jak i rozwiązanie ex lege wszystkich umów zawartych przez te podmioty w ramach wykonywania tej samej działalności, pod warunkiem jednak, że po pierwsze uregulowaniu temu towarzyszy ustanowienie ram prawnych gwarantujących, że posiadacz tego monopolu będzie rzeczywiście w stanie realizować w sposób spójny i systematyczny cele ochrony środowiska i zdrowia publicznego, które dane państwo członkowskie sobie wyznaczyło za pomocą oferty ilościowo współmiernej i jakościowo dostosowanej do tych celów i podlegającej ścisłej kontroli ze strony organów władzy publicznej, a po drugie, przewiduje ono adaptacje stosowania nowych norm, które są odpowiednie w celu uniknięcia nadmiernych obciążeń dla zainteresowanych podmiotów gospodarczych, w szczególności przewidując wystarczająco długi okres przejściowy, aby umożliwić im dostosowanie się do zmian, lub system rozsądnej rekompensaty poniesionej przez te podmioty szkody;
- zobowiązuje tę organizację do prowadzenia jej działalności w celu niezarobkowym;
- nakłada na producentów podlegających obowiązkom w zakresie rozszerzonej odpowiedzialności producenta, którzy wprowadzają do obrotu co najmniej 51 % całkowitej ilości produktów objętych tą rozszerzoną odpowiedzialnością, obowiązek utworzenia takiej organizacji i posiadania w niej udziałów;
- nakłada na posiadaczy udziałów w tej organizacji obowiązek bycia producentami na danym rynku;
- przewiduje zakaz prowadzenia przez tych wytwórców działalności polegającej na zbieraniu i przetwarzaniu odpadów, jak również zakaz powiązań kapitałowych lub więzi rodzinnych między tą organizacją, członkami jej organu zarządzającego i producentami posiadającymi w niej udział a osobami zajmującymi się zbieraniem i przetwarzaniem odpadów, jak również osobami posiadającymi prawo głosu w organie zarządzającym lub nadzorczym tej organizacji;
- nakłada obowiązek zbiorowego wykonania obowiązków w zakresie rozszerzonej odpowiedzialności producenta na producentów produktów podlegających tej rozszerzonej odpowiedzialności i wymaga od nich zawarcia umowy z tą samą organizacją, pod warunkiem jednak, że obowiązkom tym towarzyszą wystarczające gwarancje proceduralne, w szczególności w odniesieniu do ewentualnych konfliktów interesów lub niekorzystnych warunków konkurencji, pozwalające uniknąć wszelkich nadmiernych obciążeń dla danych producentów w ramach prowadzenia ich działalności gospodarczej, które by były efektem arbitralnych lub nieprzewidywalnych skutków powstałych w odniesieniu do ich stosunków umownych.
| Identyfikator: | Dz.U.UE.C.2025.4718 |
| Rodzaj: | wyrok |
| Tytuł: | Sprawa C-254/23, INTERZERO i in.: Wyrok Trybunału (wielka izba) z dnia 10 lipca 2025 r. - INTERZERO Trajnostne rešitve za svet brez odpadkov d.o.o. i in., Surovina, družba za predelavo odpadkov d.o.o. i in. v. Državni zbor Republike Slovenije |
| Data aktu: | 2025-07-10 |
| Data ogłoszenia: | 2025-09-08 |