Sprawa C-337/23, APS Beta Bulgaria i Agentsia za kontrol na prosrocheni zadalzhenia: Wyrok Trybunału (dziesiąta izba) z dnia 13 marca 2025 r. - APS Beta Bulgaria EOOD, Agentsia za kontrol na prosrocheni zadalzhenia AD

Wyrok Trybunału (dziesiąta izba) z dnia 13 marca 2025 r. (wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Sofiyski rayonen sad - Bułgaria) - APS Beta Bułgaria EOOD, Agentsia za kontrol na prosrocheni zadalzhenia AD

(Sprawa C-337/23 1 , APS Beta Bulgaria i Agentsia za kontrol na prosrocheni zadalzhenia)

(Odesłanie prejudycjalne - Ochrona konsumentów - Dyrektywa 93/13/EWG - Nieuczciwe warunki w umowach konsumenckich - Artykuł 4 ust. 2, art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 - Punkt 1 lit. i), j) i m) załącznika do dyrektywy 93/13 - Umowy kredytu konsumenckiego - Warunek zobowiązujący konsumenta do zawarcia umowy poręczenia - Poręczenie wybrane przez kredytodawcę - Wyłączenie warunków dotyczących głównego przedmiotu umowy - Umowa dodatkowa w stosunku do umowy o kredyt - Uprawnienia sądu krajowego - Postępowanie w sprawie nakazu zapłaty - Dyrektywa 2005/29/WE - Nieuczciwe praktyki handlowe - Artykuły 5 i 8 - Załącznik I - Dyrektywa 2008/48/WE - Artykuł 3 lit. g), i) i n), art. 10 ust. 2, art. 15 ust. 2 i art. 23 - Umowa o kredyt wiązany - Pojęcie - Łączny koszt kredytu dla konsumenta - Rzeczywista roczna stopa oprocentowania - Brak wskazania istotnych kosztów - Sankcja)

(C/2025/2496)

Język postępowania: bułgarski

(Dz.U.UE C z dnia 12 maja 2025 r.)

Sąd odsyłający

Sofiyski rayonen sad

Strony w postępowaniu głównym

Strona inicjująca postępowanie przed sądem odsyłającym: SAPS Beta Bulgaria EOOD, Agentsia za kontrol na prosrocheni zadalzhenia AD

Sentencja

1) Artykuł 4 ust. 2 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich

należy interpretować w ten sposób, że:

nie stoi on na przeszkodzie ocenie ewentualnie nieuczciwego charakteru warunków umowy poręczenia, które określają obowiązki poręczyciela i dłużnika w postępowaniu głównym, w sytuacji gdy dłużnik ten zawarł tę umowę jednocześnie z umową o kredyt i w celu zastosowania się do obowiązku przewidzianego w tej ostatniej umowie, gdy poręczyciel jest spółką zależną kredytodawcy lub osobą przez niego wybraną, a koszty poręczenia są należne w tym samym czasie co raty kredytu.

2) Punkt 1 lit. i), j) i m) załącznika do dyrektywy 93/13

należy interpretować w ten sposób, że:

warunek, na mocy którego konsument zobowiązuje się w ramach umowy o kredyt do zawarcia umowy poręczenia z poręczycielem wybranym przez kredytodawcę, nie znając w chwili zawarcia umowy o kredyt tożsamości poręczyciela ani treści warunków tej umowy poręczenia, nie wchodzi w zakres tych przepisów.

3) Artykuł 8 dyrektywy 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotyczącej nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym oraz zmieniającej dyrektywę Rady 84/450/EWG, dyrektywy 97/7/WE, 98/27/WE i 2002/65/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady w związku z art. 5 ust. 5 tej dyrektywy i załącznikiem I do niej

należy interpretować w ten sposób, że:

włączenie do umów o kredyt warunku, na mocy którego konsument powinien zawrzeć umowę poręczenia z osobą wybraną przez kredytodawcę, nie stanowi agresywnej praktyki handlowej w każdych okolicznościach.

4) Artykuł 6 ust. 1 dyrektywy 93/13

należy interpretować w ten sposób, że:

sąd krajowy rozpatrujący wniosek o wydanie nakazu zapłaty w ramach postępowania, w którym dłużnik-konsument nie bierze udziału, nie może z urzędu odstąpić od stosowania warunku umowy kredytu konsumenckiego zawartej między tym konsumentem a danym przedsiębiorcą, jeżeli nie jest on przekonany, że warunek ten należy uznać za "nieuczciwy" w rozumieniu art. 3 ust. 1 tej dyrektywy. Istnienie wątpliwości co do tego, czy warunek ten mógł zostać zaakceptowany przez konsumenta w następstwie nieuczciwej praktyki handlowej w rozumieniu art. 5 dyrektywy 2005/29, może jednak stanowić jeden z elementów, który może zostać wzięty pod uwagę przy ocenie ewentualnie nieuczciwego charakteru danego warunku.

5) Pojęcie "umowy o kredyt wiązany" w rozumieniu art. 3 lit. n) dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylającej dyrektywę Rady 87/102/EWG

należy interpretować w ten sposób, że:

nie obejmuje ono umowy o kredyt, której zawarcie jest związane jedynie z zawarciem umowy poręczenia z osobą trzecią wynagradzaną w tym celu.

6) Artykuł 3 lit. g) i i) dyrektywy 2008/48

należy interpretować w ten sposób, że:

koszty związane z umową poręczenia, do zawarcia której zobowiązuje konsumenta warunek zawartej przez niego umowy o kredyt, skutkujące zwiększeniem całkowitej kwoty długu, wchodzą w zakres pojęcia "całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta", a w konsekwencji w zakres pojęcia "rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania".

7) Artykuł 10 ust. 2 lit. g) i art. 23 dyrektywy 2008/48

należy interpretować w ten sposób, że:

nie stoją one na przeszkodzie temu, by w sytuacji gdy w umowie kredytu konsumenckiego nie wskazano rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania obejmującej wszystkie koszty przewidziane w art. 3 lit. g) tej dyrektywy, umowa ta została uznana za nieoprocentowaną i nieobciążoną opłatami, tak że jej unieważnienie skutkowałoby jedynie zwrotem przez danego konsumenta pożyczonego kapitału.

1 Dz.U. C 321 z 11.9.2023.

Zmiany w prawie

Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Prezydent podpisał ustawę doprecyzowującą termin wypłaty ekwiwalentu za urlop

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje podpisana przez prezydenta nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Od 7 stycznia mniej formalności budowlanych, więcej budowli bez zgłoszenia i bez pozwolenia

W dniu 7 stycznia wchodzi w życie nowelizacja Prawa budowlanego, która ma przyspieszyć proces budowlany i uprościć go. W wielu przypadkach zamiast pozwolenia na budowę wystarczające będzie jedynie zgłoszenie robót. Nowe przepisy wprowadzają też ułatwienia dla rolników oraz impuls dla rozwoju energetyki rozproszonej. Zmiany przewidują także większą elastyczność w przypadku nieprawidłowości po stronie inwestora.

Agnieszka Matłacz 06.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.UE.C.2025.2496

Rodzaj: Wyrok
Tytuł: Sprawa C-337/23, APS Beta Bulgaria i Agentsia za kontrol na prosrocheni zadalzhenia: Wyrok Trybunału (dziesiąta izba) z dnia 13 marca 2025 r. - APS Beta Bulgaria EOOD, Agentsia za kontrol na prosrocheni zadalzhenia AD
Data aktu: 13/03/2025
Data ogłoszenia: 12/05/2025