Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 13 września 2018 r. w sprawie europejskiego planu działania Jedno zdrowie na rzecz zwalczania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe (2017/2254(INI)).

B.

mając na uwadze, że zgodnie z szacunkami co najmniej 20 % zakażeń szpitalnych można zapobiec przez realizację stałych i wieloaspektowych programów profilaktyki i kontroli zakażeń 9 ;

C.

mając na uwadze, że rozważne stosowanie antybiotyków oraz profilaktyka i kontrola zakażeń we wszystkich sektorach opieki zdrowotnej, w tym zdrowia zwierząt, stanowią podstawę skutecznego zapobiegania rozwojowi i przenoszeniu bakterii opornych na antybiotyki;

F.

mając na uwadze, że również agencje UE potwierdzają istnienie korelacji między stwierdzoną opornością na antybiotyki u zwierząt, od których lub z których pozyskuje się żywność (np. u brojlerów), a znaczną częścią zakażeń bakteryjnych u ludzi, pochodzących z obróbki, przygotowywania i spożycia mięsa tych zwierząt 10 ;

G.

mając na uwadze, że nieprawidłowe stosowanie antybiotyków obniża ich skuteczność oraz prowadzi do rozprzestrzeniania się mikroorganizmów wysoce opornych na leki, w szczególności na antybiotyki ostatniej szansy; mając na uwadze, że według szacunków OECD z powodu oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe na całym świecie umiera rocznie około 700 tys. osób, spośród których 25 tys. zgonów to przypadki odnotowywane w UE, a pozostałe - poza terytorium UE, co oznacza, że konieczna jest współpraca w ramach polityki rozwojowej oraz koordynacja i monitorowanie oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe na szczeblu międzynarodowym;

L.

mając na uwadze, że przyczyną zakażeń szpitalnych są bakterie oporne na antybiotyki oraz złe praktyki higieniczne, zwłaszcza w szpitalach; mając na uwadze, że według szacunków ECDC zakażenia szpitalne występują u około 4 min pacjentów w UE i są bezpośrednią przyczyną około 37 tys. zgonów rocznie; mając na uwadze, że liczba zgonów może być jeszcze wyższa; mając na uwadze, że wcześniejsze statystyki mówiące o 2 5 tys. zgonów w UE rocznie okazały się poważnie niedoszacowane;

M.

mając na uwadze, że brak dostępu do skutecznych antybiotyków w krajach rozwijających się nadal powoduje więcej zgonów niż oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe; mając na uwadze, że działania podejmowane w celu zwalczania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe, które nadmiernie koncentrują się na ograniczaniu dostępu do antybiotyków, mogą pogłębić już i tak zaawansowany kryzys w odniesieniu do dostępu do leków odpowiadający obecnie za ponad milion zgonów dzieci poniżej 5. roku życia rocznie; mając na uwadze, że celem działań na rzecz zwalczania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe musi być zapewnienie zrównoważonego dostępu do leków dla ogółu społeczeństwa, czyli dostępu dla wszystkich potrzebujących, lecz nie w nadmiarze;

N.

mając na uwadze, że kilka państw członkowskich odnotowuje gwałtowny wzrost obecności grzybów opornych na wiele leków, które powodują znaczne wydłużenie hospitalizacji i zwiększają śmiertelność zakażonych pacjentów; mając na uwadze, że amerykańskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób podnosi świadomość w tej kwestii; mając na uwadze, że wyraźnie brakuje tej kwestii w europejskim planie działania "Jedno zdrowie" na rzecz zwalczania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe;

AA. mając na uwadze, że w konkluzjach Rady w sprawie następnych kroków w dziedzinie zwalczania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe w ramach podejścia "Jedno zdrowie" 17 zawarto apel do Komisji i państw członkowskich o dostosowanie - w obrębie sieci "Jedno zdrowie" w odniesieniu do oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe - programów badań strategicznych należących do istniejących inicjatyw UE w dziedzinie badań naukowych i rozwoju dotyczących nowych antybiotyków, alternatyw i diagnostyki;

AB. mając na uwadze, że w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej uznaje się podstawowe prawo obywateli do zdrowia i leczenia; prawo do ochrony zdrowia jest gospodarczym, społecznym i kulturalnym prawem do powszechnych minimalnych standardów opieki zdrowotnej, do których uprawnione są wszystkie osoby fizyczne;

AC. mając na uwadze, że głównym filarem jakiejkolwiek strategii UE na rzecz zwalczania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe musi być zapewnienie regularnych szkoleń pracowników służby zdrowia na temat najnowszych osiągnięć badawczych i najlepszych praktyk w zakresie zapobiegania i rozprzestrzeniania się oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe;

AD. mając na uwadze, że zgodnie z szacunkami Światowego Zgromadzenia Zdrowia sepsa - syndromiczna reakcja organizmu na choroby zakaźne - powoduje około 6 milionów zgonów rocznie na całym świecie, którym w większości przypadków można zapobiec;

AE. mając na uwadze, że zgodnie z ich wspólnym mandatem ECDC, EFSA i EMA obecnie pracują nad określeniem wskaźników wyników w zakresie konsumpcji środków przeciwdrobnoustrojowych oraz oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe u zwierząt służących do produkcji żywności i u ludzi;

AR mając na uwadze, że natura oferuje nam wiele silnych antybiotyków, które można by wykorzystywać w znacznie szerszym zakresie niż obecnie;

AG. mając na uwadze, że zgodnie z ostatnimi danymi przedstawionymi przez EMA działania na rzecz ograniczenia stosowania weterynaryjnych środków przeciwdrobnoustrojowych są realizowane w państwach UE w różny sposób 18 ; mając na uwadze, że niektórym państwom członkowskim udało się znacznie ograniczyć stosowanie weterynaryjnych środków przeciwdrobnoustrojowych w krótkim czasie dzięki realizacji ambitnych polityk krajowych, jak wskazuje szereg misji informacyjnych przeprowadzonych przez Dyrekcję Komisji Europejskiej ds. Audytów i Analiz w zakresie Zdrowia i Żywności 19 ;

AН. mając na uwadze, że oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe stanowi transgraniczne zagrożenie dla zdrowia, lecz sytuacja jest bardzo zróżnicowana w poszczególnych państwach członkowskich; mając na uwadze, że zadaniem Komisji musi być w związku z tym rozpoznanie dziedzin o wysokiej europejskiej wartości dodanej przy poszanowaniu granic kompetencji państw członkowskich - do których należy definiowanie krajowych kierunków polityki w zakresie zdrowia - oraz prowadzenie działań w tych dziedzinach;

AL mając na uwadze, że skuteczne działania przeciwko wzrostowi oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe powinny stanowić element szerzej zakrojonej inicjatywy międzynarodowej z udziałem jak największej liczby instytucji międzynarodowych, agencji i ekspertów, a także sektora prywatnego;

AJ. mając na uwadze, że głównymi przyczynami oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe są, między innymi, niewłaściwe stosowanie i nadużywanie środków przeciwdrobnoustrojowych, słabość systemów zapewnienia jakości leków, stosowanie środków przeciwdrobnoustrojowych w hodowli zwierząt w celu przyspieszenia wzrostu lub zabiegania chorobom, nieprawidłowości w profilaktyce i kontroli zakażeń oraz niedociągnięcia w systemach nadzoru;

AK. mając na uwadze, że pacjenci powinni mieć dostęp do opieki zdrowotnej i możliwości leczenia według własnego wyboru i preferencji, w tym również do komplementarnych i alternatywnych metod leczenia i leków;

AL. mając na uwadze, że koszt podjęcia globalnych działań w zakresie oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe wyniesie do 40 mld USD w ciągu dekady;

AM. mając na uwadze, że w nadchodzących latach wzrosną wyzwania związane z opornością na środki przeciwdrobnoustrojowe, a warunkiem skuteczności działań jest dokonywanie stałych, międzysektorowych inwestycji w prywatne i publiczne badania naukowe i innowacje, aby umożliwić opracowanie lepszych narzędzi, produktów i urządzeń, nowych metod leczenia i alternatywnego podejścia w oparciu o podejście "Jedno zdrowie";

AN. mając na uwadze, że w ramach piątego, szóstego i siódmego programu ramowego (5PR-7PR) zainwestowano ponad 1 miliard EUR w badania nad opornością na środki przeciwdrobnoustrojowe, a w ramach programu "Horyzont 2020" do tej pory zmobilizowano środki w łącznej kwocie przekraczającej 650 milionów EUR; mając na uwadze, że Komisja zobowiązała się zainwestować ponad 200 min EUR w walkę z opornością na środki przeciwdrobnoustrojowe przez ostatnie 3 lata obowiązywania programu "Horyzont 2020";

AO. mając na uwadze, że różne instrumenty finansowe w ramach programu "Horyzont 2020" umożliwią realizowanie badań nad opornością na środki przeciwdrobnoustrojowe, w szczególności:

AR mając na uwadze, że do lat 60-ych XX w. opracowano ponad 20 nowych klas antybiotyków, ale od tamtego czasu powstała tylko jedna nowa klasa antybiotyków mimo rozprzestrzeniania się i rozwoju nowych opornych bakterii; mając ponadto na uwadze, że istnieją wyraźne dowody oporności na nowe środki w ramach istniejących klas antybiotyków;

AQ. mając na uwadze pozytywne efekty zewnętrzne nowych środków przeciwdrobnoustrojowych dla zdrowia publicznego i nauki;

AR. mając na uwadze, że stosowanie antybiotyków do celów hodowli zwierząt, np. jako stymulatorów wzrostu, stanowi niewłaściwe zastosowanie tych produktów leczniczych i jest potępiane przez wszystkie międzynarodowe organizacje zajmujące się zdrowiem, które zalecają wprowadzenie zakazu ich stosowania w ramach walki z opornością na środki przeciwdrobnoustrojowe; mając na uwadze, że od 2006 r. w UE zabronione jest stosowanie antybiotyków jako stymulatorów wzrostu u zwierząt, od których lub z których pozyskuje się żywność;

AS. mając na uwadze, że liczne choroby wywołane drobnoustrojami można skutecznie zwalczać nie za pomocą antybiotyków, torując drogę lekooporności, ale za pomocą wczesnej diagnostyki oraz leczenia nowymi i starymi lekami oraz innymi metodami i sposobami leczenia dozwolonymi w UE, ratując tym samym życie milionom ludzi i zwierząt w całej UE;

AT. mając na uwadze, że powiększa się przepaść między rosnącą opornością na leki przeciwdrobnoustrojowe a rozwojem nowych leków przeciwdrobnoustrojowych; mając na uwadze, że w perspektywie do 2050 r. choroby lekooporne mogą powodować na całym świecie 10 min zgonów rocznie; mając na uwadze, że według szacunków każdego roku co najmniej 25 000 osób umiera w UE z powodu infekcji spowodowanych drobnoustrojami lekoopornymi, co oznacza roczny koszt 1,5 mld EUR, podczas gdy w ciągu ostatnich 40 lat opracowano tylko jedną nową klasę antybiotyków;

AU. mając na uwadze, że dla utrzymania skuteczności antybiotyków zastrzeżonych do stosowania u ludzi i ograniczenia ryzyka występowania oporności w odniesieniu do kluczowych antybiotyków zasadnicze znaczenie ma zakazanie stosowania niektórych rodzin antybiotyków w weterynarii; mając na uwadze, że Komisja powinna wskazać antybiotyki lub grupy antybiotyków zastrzeżone do leczenia niektórych zakażeń u ludzi;

AV. mając na uwadze, że deklaracja polityczna poparta przez szefów państw podczas Zgromadzenia Ogólnego Narodów Zjednoczonych w Nowym Jorku we wrześniu 2016 r. i globalny plan działania z maja 2015 r. zasygnalizowały światowe zobowiązanie do przyjęcia szeroko zakrojonego, skoordynowanego podejścia w celu rozwiązania problemów leżących u podstaw oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe w wielu sektorach;

AW. mając na uwadze, że często przytaczane dane dotyczące 25 tys. zgonów rocznie w Europie i powiązanych kosztów przekraczających 1,5 mld EUR, które mają związek z opornością na środki przeciwdrobnoustrojowe, pochodzą z 2007 r. i konieczne jest ciągłe aktualizowanie informacji na temat faktycznego obciążenia związanego z opornością na środki przeciwdrobnoustrojowe; podkreśla, że skala problemu jest dowodem na istnienie wyraźnej potrzeby realizacji europejskiego planu działania "Jedno zdrowie" na rzecz zwalczania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe;

UE obszarem najlepszych, praktyk

1.

jest zdania, że aby podjąć wystarczające kroki ukierunkowane na zwalczanie oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe, zasada "Jedno zdrowie" musi odgrywać kluczową rolę, podkreślając fakt, że zdrowie ludzi i zwierząt oraz środowisko są ze sobą wzajemnie powiązane, a choroby są przenoszone z ludzi na zwierzęta i odwrotnie; podkreśla w związku z tym, że choroby należy zwalczać zarówno u ludzi, jak i zwierząt, biorąc w szczególności pod uwagę łańcuch żywnościowy i środowisko, które mogą być kolejnym źródłem opornych mikroorganizmów; podkreśla ważną rolę Komisji w koordynacji i monitorowaniu krajowych planów działania realizowanych przez państwa członkowskie oraz znaczenie współpracy między administracjami;

2.

podkreśla potrzebę określenia ram czasowych realizacji europejskiego planu działania "Jedno zdrowie"; wzywa Komisję i państwa członkowskie do uwzględnienia w europejskim planie działania "Jedno zdrowie" oraz w krajowych planach działania wymiernych i wiążących celów i ambitnych założeń, tak aby umożliwić analizę porównawczą;

3.

podkreśla, że prawidłowe i rozważne stosowanie środków przeciwdrobnoustrojowych ma zasadnicze znaczenie dla ograniczenia występowania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe w opiece zdrowotnej ludzi, w hodowli zwierząt i w akwakulturze; podkreśla, że państwa członkowskie w różny sposób podchodzą do problemu oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe i stosują odmienne działania w tej sprawie, w związku z czym koordynacja planów krajowych z określonym zestawem celów nabiera kluczowego znaczenia; podkreśla, że Komisja odgrywa kluczową rolę w koordynacji i monitorowaniu strategii krajowych; podkreśla konieczność realizacji koncepcji "Jedno zdrowie" obejmującej wiele sektorów (w szczególności przyszły program ramowy UE w zakresie badań naukowych i innowacji (9PR)) i mediów, co jego zdaniem nie zostało jeszcze w wystarczający sposób ujęte w planie działań Komisji; domaga się ścisłego uregulowania stosowania antybiotyków do celów profilaktycznych w weterynarii, zgodnie z przepisami przyszłego rozporządzenia w sprawie weterynaryjnych produktów leczniczych;

4.

zaleca, aby nowo utworzona sieć "Jedno zdrowie" oraz wspólne działanie UE w sprawie oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe i zakażeń szpitalnych 0°int Action on AMR and Healthcare-Associated Infections - ang. UE-JAMRAI) angażowały poza państwami członkowskimi również inne kluczowe zainteresowane strony;

5.

wzywa Komisję do przeprowadzenia i opublikowania oceny śródterminowej i oceny ex post planu działania "Jedno zdrowie" w celu włączenia wszystkich właściwych zainteresowanych stron do procedury oceny;

6.

podkreśla, że wspólny unijny plan walki z rosnącym zagrożeniem dla zdrowia ludzi i zwierząt oraz dla środowiska ze strony bakterii opornych na antybiotyki może się powieść tylko w oparciu o dane pozyskane w sposób znormalizowany; wzywa w związku z tym Komisję do opracowania i przedstawienia odpowiednich procedur oraz wskaźników służących do pomiaru i porównywania postępów w zakresie zwalczania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe oraz do zapewnienia, aby znormalizowane dane były dostarczane i poddawane ocenie;

7.

zauważa, że niedawno przyjęte wskaźniki UE, które mają pomagać państwom członkowskim w monitorowaniu ich postępów w zakresie zwalczania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe, koncentrują się wyłącznie na konsumpcji antybiotyków i nie odzwierciedlają ich odpowiedniego stosowania; wzywa ECDC do odpowiedniej modyfikacji tych wskaźników UE;

8.

wzywa Komisję do zgłaszania ilości antybiotyków wytworzonych przez producentów i zbierania danych na ten temat;

9.

wzywa Komisję i państwa członkowskie do skoordynowania nadzoru, monitorowania i raportowania trendów w oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe i patogenów opornych na środki przeciwdrobnoustrojowe oraz do zgłaszania tych danych do światowego systemu nadzorowania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe (GLASS); podkreśla ponadto szczególne znaczenie systematycznego gromadzenia wszystkich istotnych i porównywalnych danych dotyczących wielkości sprzedaży; wzywa Komisję do przygotowania - w porozumieniu z EMA, EFSA i ECDC - projektu unijnego priorytetowego wykazu patogenów w odniesieniu do ludzi i zwierząt, przy uwzględnieniu wykazu patogenów WHO, a tym samym ustalenia konkretnych, przyszłych priorytetów w zakresie badań i rozwoju; apeluje ponadto do Komisji, aby zachęcała państwa członkowskie do wdrożenia i monitorowania krajowych celów w zakresie nadzoru i ograniczania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe/zakażeń szpitalnych oraz aby wsparła państwa członkowskie w tym zakresie;

10.

wzywa Komisję do opracowania znormalizowanych badań ankietowych służących zbieraniu danych na temat zakażeń szpitalnych oraz badania zagrożeń dużych populacji ludzi i zwierząt podczas epidemii i pandemii;

11.

podkreśla, że lepsza wymiana lokalnych, regionalnych i krajowych informacji i danych dotyczących występujących problemów związanych ze zdrowiem ludzi i zwierząt wraz ze stosowaniem systemów wczesnego ostrzegania może pomóc państwom członkowskim w przyjęciu odpowiednich środków ograniczających rozprzestrzenianie się opornych organizmów;

12.

wzywa do rozszerzenia roli i zasobów ludzkich i finansowych wszystkich właściwych agencji UE w odniesieniu do zwalczania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe; uważa, że ścisła współpraca między agencjami UE i projektami finansowanymi ze środków Unii ma zasadnicze znaczenie;

13.

wzywa zdecydowanie Komisję i państwa członkowskie do przedstawiania regularnych i dokładnych raportów na temat liczby stwierdzonych przypadków oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe u ludzi, a także dokładnych wskaźników śmiertelności związanej z tą opornością;

14.

podkreśla, że nadzorowanie hodowli zwierząt na potrzeby rolnictwa i przemysłu spożywczego, profilaktyka zakażeń, edukacja prozdrowotna, środki bezpieczeństwa biologicznego, programy aktywnej kontroli oraz praktyki kontrolne mają kluczowe znaczenie w kontrolowaniu wszelkich zakaźnych mikroorganizmów, ponieważ zmniejszają one zapotrzebowanie na środki przeciwdrobnoustrojowe, ograniczając tym samym możliwości wykształcania i rozprzestrzeniania się oporności u mikroorganizmów; podkreśla potrzebę obowiązkowego składania sprawozdań organom ds. zdrowia publicznego na temat wszystkich pacjentów, u których zdiagnozowano zakażenie lub u których stwierdzono nosicielstwo bakterii wysoce opornych; podkreśla potrzebę opracowania wytycznych dotyczących odizolowania hospitalizowanych nosicieli i utworzenia multidyscyplinarnej, profesjonalnej grupy zadaniowej, podlegającej bezpośrednio krajowym ministerstwom zdrowia;

15.

podkreśla potrzebę stworzenia unijnego systemu gromadzenia danych dotyczących prawidłowego stosowania wszystkich antybiotyków; zwraca się o opracowanie protokołów wystawiania recept i stosowania antybiotyków na szczeblu UE, uznając odpowiedzialność między innymi weterynarzy i lekarzy pierwszego kontaktu w tym zakresie; ponadto zwraca się o obowiązkowe gromadzenie - na szczeblu krajowym - wszystkich recept na antybiotyki oraz ich rejestrację w bazie danych kontrolowanej i koordynowanej przez ekspertów w dziedzinie zakażeń w celu rozpowszechniania wiedzy na temat optymalnego stosowania antybiotyków;

16.

ubolewa w związku z tym, że Komisja nie przedstawiła na czas strategicznego podejścia do zanieczyszczenia wody przez substancje farmaceutyczne, czego wymaga ramowa dyrektywa wodna 20 ; wzywa w związku z tym Komisję i państwa członkowskie do niezwłocznego opracowania unijnej strategii na rzecz walki z pozostałościami leków w wodzie i środowisku naturalnym, zakładającej wystarczający nacisk na monitorowanie, gromadzenie danych i lepszą analizę skutków oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe dla zasobów wodnych i ekosystemów wodnych; podkreśla przydatność zintegrowanego podejścia do pozostałości leków i oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe w środowisku naturalnym 21 ;

17.

podkreśla, że coraz większym problemem jest zanieczyszczenie wód i gleb pozostałościami antybiotyków stosowanych u ludzi i zwierząt oraz że samo środowisko jest potencjalnym źródłem nowych mikroorganizmów opornych na leki; wzywa w związku z tym Komisję, by poświęciła w ramach koncepcji "Jedno zdrowie" znacznie większą uwagę aspektowi środowiska;

18.

przypomina, że często przytaczane dane dotyczące 25 tys. zgonów rocznie w Europie i powiązanych kosztów przekraczających 1,5 mld EUR, które mają związek z opornością na środki przeciwdrobnoustrojowe, pochodzą z 2007 r. i konieczne jest ciągłe aktualizowanie informacji na temat faktycznego obciążenia związanego z opornością na środki przeciwdrobnoustrojowe;

19.

przypomina, że zdrowie jest czynnikiem wpływającym na wydajność i konkurencyjność oraz jedną z kwestii mającą największe znaczenie dla obywateli;

20.

wzywa Komisję do objęcia swoim finansowaniem Europejskiego Komitetu ds. Oznaczania Lekowrażliwości (EUCAST), który zajmuje się technicznymi aspektami fenotypowego oznaczania wrażliwości in vitro na środki przeciwdrobnoustrojowe i pełni funkcję pośredniego komitetu EMA i ECDC;

21.

wzywa Komisję do przeznaczenia w wieloletnich ramach finansowych na lata 2021-2027 (WRF) dodatkowych środków finansowych konkretnie na badania nad alternatywnymi paszami nieterapeutycznymi do zastosowań w hodowli zwierząt;

22.

popiera, jako minimum, reakcję Rady na projekt kodeksu praktyk Komisji Kodeksu Żywnościowego w sprawie zminimalizowania i powstrzymania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe oraz jego zasady 18 i 19 dotyczące odpowiedzialnego i ostrożnego stosowania środków przeciwdrobnoustrojowych;

23.

zachęca do skoncentrowania się na przestrzeganiu wytycznych w zakresie kontroli zakażeń, uwzględnieniu celów dotyczących zmniejszenia wskaźników zakażeń i wsparciu najlepszych praktyk, aby pomóc w zapewnieniu bezpieczeństwa pacjentów w środowisku szpitalnym;

24.

wzywa Komisję, ECDC i państwa członkowskie, by zachęcały do używania ręczników jednorazowych w placówkach o zaostrzonych rygorach higienicznych, takich jak instytucje opieki zdrowotnej, zakłady przetwórstwa spożywczego i przedszkola;

25.

przypomina, że żywność jest jednym z możliwych nośników opornych bakterii ze zwierząt na człowieka, a ponadto bakterie lekooporne mogą krążyć w populacjach ludzi i zwierząt poprzez wodę i środowisko; odnotowuje zagrożenie zakażeniem opornymi organizmami przez zanieczyszczone uprawy, na których zastosowano środki przeciwdrobnoustrojowe lub obornik, oraz przez spływy z gospodarstw do wód gruntowych; zaznacza, że w tym kontekście na rozprzestrzenianie się takich bakterii wpływają handel, podróże oraz migracja ludzi i zwierząt;

26.

wzywa Komisję i państwa członkowskie do sporządzania komunikatów w sprawie zdrowia publicznego, aby zwiększyć świadomość ogółu społeczeństwa, a tym samym propagować zmianę zachowań dotyczących odpowiedzialnego stosowania antybiotyków i odpowiedzialnego obchodzenia się z nimi, w szczególności w odniesieniu do wykorzystywania w profilaktyce; podkreśla znaczenie zwiększania kompetencji zdrowotnych, tak aby pacjenci rozumieli informacje dotyczące opieki zdrowotnej i potrafili dokładnie przestrzegać zaleceń dotyczących leczenia; podkreśla, że należy zwiększyć skalę stosowania środków profilaktycznych, łącznie z higieną, w celu ograniczenia popytu na antybiotyki; podkreśla, że świadomość zagrożeń związanych z samoleczeniem i zbyt częstym wystawianiem recept powinna stanowić główny element strategii profilaktycznej;

27.

wzywa państwa członkowskie do sporządzania komunikatów w sprawie zdrowia publicznego, aby zwiększyć świadomość ogółu społeczeństwa w kwestii związku pomiędzy zakażeniami a higieną osobistą; podkreśla, że skutecznym środkiem ograniczającym stosowanie środków przeciwdrobnoustrojowych jest przede wszystkim zapobieżenie rozprzestrzenianiu się zakażeń; w związku z tym zachęca do promowania inicjatyw w zakresie samoopieki;

28.

wzywa Komisję i państwa członkowskie do opracowania strategii na rzecz wsparcia pacjentów w zakresie przestrzegania wytycznych dotyczących leczenia antybiotykowego i innych właściwych terapii przepisanych przez lekarzy;

29.

wzywa Komisję do zaproponowania wytycznych, w oparciu o podejście "Jedno zdrowie", określających najlepsze praktyki celem ustanowienia zharmonizowanych norm jakości w programach nauczania w całej UE, tak aby wspierać interdyscyplinarne kształcenie, profilaktykę zachorowań oraz programy szkoleń dla pracowników służby zdrowia i ogółu społeczeństwa, zapewnić właściwe zachowanie pracowników służby zdrowia i lekarzy weterynarii w zakresie przepisywania, dawkowania, stosowania i utylizacji środków przeciwdrobnoustrojowych i sprzętu zakażonego środkami przeciwdrobnoustrojowymi 22 , a także do zapewnienia utworzenia i wdrożenia multidyscyplinarnych zespołów ds. antybiotykoterapii w środowisku szpitalnym;

30.

podkreśla, że jedna trzecia recept jest wystawiana w sektorze podstawowej opieki zdrowotnej, w związku z czym ten sektor należy potraktować priorytetowo w protokołach stosowania; podkreśla potrzebę opracowania takich protokołów, ich kontrolowania i nadzorowania przez specjalistów ds. chorób zakaźnych; wzywa Komisję do opracowania projektu wytycznych dotyczących wykorzystania takich protokołów w dziedzinie zdrowia ludzkiego; wzywa państwa członkowskie do przeglądu wszystkich istniejących protokołów, zwłaszcza w odniesieniu do profilaktycznego stosowania antybiotyków podczas operacji; z zadowoleniem przyjmuje aktualne projekty realizowane na szczeblu krajowym, na przykład program PIRASOA, jako przykłady dobrych praktyk w zakresie rozsądnego stosowania antybiotyków w placówkach podstawowej opieki zdrowotnej i szpitalach; zachęca do opracowania mechanizmów wymiany najlepszych praktyk i protokołów;

31.

zdaje sobie sprawę, że pracownicy służby zdrowia często muszą podejmować szybkie decyzje o tym, czy terapia antybiotykowa jest wskazana; zauważa, że szybkie testy diagnostyczne mogą ułatwić skuteczne i dokładne podejmowanie decyzji;

32.

zachęca państwa członkowskie do zapobiegania rozprzestrzenianiu się zakażeń spowodowanych opornymi bakteriami przez wdrożenie aktywnych badań przesiewowych przy użyciu szybkich technologii diagnostycznych w celu szybkiego rozpoznawania pacjentów zakażonych bakteriami wielolekoopornymi, a także do wprowadzenia odpowiednich środków kontroli zakażeń (np. izolacji pacjentów, kohortacji i zaostrzonych środków higienicznych);

33.

zdaje sobie sprawę, że koszt szybkich testów diagnostycznych może być wyższy niż cena antybiotyków; zwraca się do Komisji i do państw członkowskich, by zaproponowały środki zachęcające przemysł do opracowania skutecznych, niedrogich i wydajnych metod badań oraz do korzystania z szybkich testów diagnostycznych; podkreśla, że szybkie testy diagnostyczne są ogólnodostępne jedynie w 40 % krajów OECD; wzywa instytucje ubezpieczeń zdrowotnych do pokrycia dodatkowych kosztów wynikających ze stosowania szybkich testów diagnostycznych z uwagi na długofalowe korzyści z zapobiegania niepotrzebnemu stosowaniu środków przeciwdrobnoustrojowych;

34.

wzywa Komisję i państwa członkowskie, by ograniczyły sprzedawanie antybiotyków przez tych pracowników służby zdrowia i weterynarii, którzy je przepisują, oraz by wyeliminowały wszelkie zachęty - finansowe i inne - do przepisywania antybiotyków, a jednocześnie dalej zapewniały wystarczająco szybki dostęp do ratunkowej medycyny weterynaryjnej; podkreśla, że wiele środków przeciwdrobnoustrojowych stosuje się zarówno u ludzi, jak i u zwierząt, a niektóre mają kluczowe znaczenie dla zapobiegania zagrażającym życiu zakażeniom u ludzi lub leczenia tych zakażeń, dlatego stosowanie tych środków u zwierząt powinno być zakazane; podkreśla, że te środki przeciwdrobnoustrojowe powinny być zastrzeżone wyłącznie do leczenia ludzi, by jak najdłużej utrzymać ich skuteczność w leczeniu zakażeń u ludzi; uważa, że państwa członkowskie powinny mieć prawo do wdrożenia lub utrzymania bardziej rygorystycznych środków ograniczających sprzedaż antybiotyków;

35.

wzywa Komisję i państwa członkowskie do podjęcia zdecydowanych działań przeciwko nielegalnej sprzedaży - lub sprzedaży bez recepty lekarskiej lub weterynaryjnej - środków przeciwdrobnoustrojowych na terenie UE;

36.

podkreśla znaczenie szczepionek i narzędzi diagnostycznych w zwalczaniu oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe oraz zakażeń szpitalnych; zaleca włączenie celów dotyczących szczepień dzieci i dorosłych oraz kontroli zakażeń, zwłaszcza grup wysokiego ryzyka, jako kluczowego elementu krajowych planów przeciwdziałania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe; podkreśla ponadto znaczenie dostępnych informacji i podnoszenia świadomości ogółu społeczeństwa, aby zwiększyć wyszczepialność w medycynie i weterynarii, a tym samym w opłacalny sposób zwalczać choroby i oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe;

37.

podkreśla, że w europejskim planie działania "Jedno zdrowie" na rzecz zwalczania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe wskazano, że immunizacja przez szczepienie to opłacalna forma interwencji w walce z opornością na środki przeciwdrobnoustrojowe 23 , a Komisja zapowiedziała w planie działania stworzenie zachęt do upowszechniania narzędzi diagnostycznych, szczepień i alternatyw dla środków przeciwdrobnoustrojowych 24 , jednak stosunkowo wysokie koszty narzędzi diagnostycznych, szczepień i rozwiązań alternatywnych wobec środków przeciwdrobnoustrojowych w porównaniu z tradycyjnymi antybiotykami utrudnia zwiększenie wyszczepialności zgodnie z założeniami planu działania 25 ; podkreśla, że różne państwa członkowskie już uznały szczepienia za ważny środek w polityce zapobiegania transgranicznym epidemiom chorób zwierzęcych i ograniczania dalszego ryzyka zakażeń na unijnym rynku rolnym, i dlatego wdrożyły takie działania;

38.

wzywa państwa członkowskie do większych starań w zapobieganiu zakażeniom, które mogą prowadzić do sepsy i ich zwalczaniu; wzywa państwa członkowskie, by w krajowych planach przeciwdziałania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe uwzględniły ukierunkowane środki służące poprawie profilaktyki, wczesnego rozpoznawania i diagnostyki oraz klinicznego leczenia sepsy;

39.

wzywa Komisję Europejską, by przeanalizowała, jak najlepiej wykorzystać potencjał europejskich sieci referencyjnych ds. chorób rzadkich, oraz oceniła rolę, jaką mogą one odegrać w badaniach nad opornością na środki przeciwdrobnoustrojowe;

40.

podkreśla, że coraz większym problemem jest zanieczyszczenie środowiska pozostałościami antybiotyków stosowanych u ludzi i zwierząt, zwłaszcza w hodowli zwierząt, w szpitalach i gospodarstwach domowych, i że problem ten wymaga podjęcia spójnych działań politycznych, by uniknąć przenoszenia oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe między ekosystemami, zwierzętami i ludźmi; zachęca do prowadzenia dalszych badań nad dynamiką przenoszenia tego typu zanieczyszczeń i ich względnym wpływem na oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe; wzywa zatem do tworzenia synergii między podejściem "Jedno zdrowie" a dostępnymi danymi z monitorowania środowiska, zwłaszcza z monitorowania substancji wpisanych do wykazu zgodnie z ramową dyrektywą wodną, by uzupełnić dostępną wiedzę na temat występowania i rozprzestrzeniania się środków przeciwdrobnoustrojowych w środowisku;

41.

zauważa, że bakterie poddane działaniu herbicydów reagują inaczej na antybiotyki istotne z klinicznego punktu widzenia; odnotowuje częste zmiany oporności na antybiotyki w wyniku stosowania zatwierdzonych herbicydów i antybiotyków oraz zauważa, że konsekwencje takich zmian wymykają się nadzorowi regulacyjnemu;

42.

wzywa Komisję, by podjęła odpowiednie działania w celu rozwiązania problemu uwalniania do środowiska produktów leczniczych, w tym środków przeciwdrobnoustrojowych, ze ścieków i oczyszczalni ścieków, gdyż jest to jeden z głównych czynników sprzyjających powstawaniu oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe;

43.

apeluje o przegląd ocen ryzyka dla środowiska w procesie wydawania pozwoleń na dopuszczenie do obrotu środków przeciwdrobnoustrojowych oraz w odniesieniu do starszych produktów leczniczych, znajdujących się już na rynku; wzywa do rygorystycznego przestrzegania unijnych dobrych praktyk wytwarzania i zasad ekologicznych zamówień publicznych w odniesieniu do wytwarzania i dystrybucji produktów leczniczych oraz do uwalniania antybiotyków do środowiska;

44.

wzywa Komisję i państwa członkowskie, by zajęły się problemem szybkiego rozwoju grzybów wielolekoopornych przez dokonanie przeglądu stosowania środków grzybobójczych w rolnictwie i przemyśle;

45.

wzywa Komisję i państwa członkowskie do stopniowego wycofywania związków i substancji przeciwdrobnoustrojowych stosowanych w celach niemedycznych, np. w środkach czystości do codziennego użytku i w innych towarach konsumpcyjnych;

46.

podkreśla pilną potrzebę dogłębnych badań nad wpływem obecności substancji przeciwdrobnoustrojowych w roślinach spożywczych i paszach na rozwój oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe, a także nad środowiskiem drobnoustrojów w glebie;

47.

przypomina w związku z tym o potrzebie dokładnego ocenienia ex ante, jakie są koszty społeczne podejścia typu "koniec rury";

48.

wzywa Komisję i państwa członkowskie do dokonania przeglądu kodeksów dobrej praktyki rolniczej oraz odpowiednich najlepszych dostępnych technik objętych zakresem dyrektywy w sprawie emisji przemysłowych (dyrektywa IED) 26 , by uwzględnić w nich przepisy dotyczące postępowania z obornikiem zawierającym antybiotyki lub mikroorganizmy oporne na środki przeciwdrobnoustrojowe;

49.

wzywa Komisję i państwa członkowskie, by zachęcały do opracowywania zrównoważonych leków o niskim wpływie na środowisko i wodę, a także do dalszych innowacji w tym zakresie w sektorze farmaceutycznym;

50.

podkreśla, że nie wszystkie państwa członkowskie posiadają zasoby wystarczające do opracowania i wdrożenia całościowych krajowych strategii przeciwdziałania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe; wzywa Komisję, by przedstawiła państwom członkowskim jasne informacje na temat dostępnych zasobów unijnych na zwalczanie oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe oraz by zwiększyła poziom środków finansowych przeznaczonych na ten cel;

51.

wzywa Komisję do dokonania przeglądu dokumentów referencyjnych dotyczących najlepszych dostępnych technik (BREF) w ramach dyrektywy w sprawie emisji przemysłowych w odniesieniu do emisji z zakładów produkujących antybiotyki;

52.

wzywa Komisję, by skutecznie wykorzystywała istniejące przepisy we wszystkich obszarach związanych z opornością na środki przeciwdrobnoustrojowe, by zapewnić uwzględnianie tego zagrożenia we wszystkich dziedzinach polityki;

53.

podkreśla znaczenie podejścia uwzględniającego ocenę całego cyklu życia produktu, od jego wytworzenia i przepisania po gospodarowanie odpadami farmaceutycznymi; zwraca się do Komisji, by zajęła się kwestią unieszkodliwiania antybiotyków w przypadkach, gdy należy rozważyć rozwiązania alternatywne wobec spalania, np. zgazowanie;

54.

wzywa Komisję i państwa członkowskie, by zapewniły uwzględnianie problemów środowiskowych w systemie nadzoru nad bezpieczeństwem farmakoterapii w odniesieniu do leków stosowanych u ludzi oraz większe uwzględnianie tych problemów w odniesieniu do weterynaryjnych produktów farmaceutycznych, zwłaszcza w związku z opornością na środki przeciwdrobnoustrojowe;

55.

wzywa Komisję i państwa członkowskie do określenia norm jakości (wartości progowych) lub wymogów oceny ryzyka, by zagwarantować bezpieczne stężenie danych antybiotyków i mikroorganizmów opornych na środki przeciwdrobnoustrojowe w oborniku, osadach ściekowych i wodzie do nawadniania, zanim możliwe będzie wykorzystanie ich na polach uprawnych;

56.

wzywa Komisję, by we współpracy z państwami członkowskimi zainicjowała ogólnounijną kampanię informowania konsumentów i przedsiębiorstw na temat akwakultury ogólnie, a szczególnie na temat różnic między rygorystycznymi i całościowymi standardami stosowanymi na rynku UE a standardami mającymi zastosowanie do produktów importowanych z państw trzecich, ze szczególnym naciskiem na problemy dotyczące bezpieczeństwa żywności i zdrowia publicznego, wynikające z wprowadzania do Unii szczególnie opornych mikroorganizmów oraz z oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe;

57.

wzywa do stopniowego wycofywania rutynowego profilaktycznego i metafilaktycznego stosowania środków przeciwdrobnoustrojowych u całych grup zwierząt gospodarskich i apeluje o całkowity zakaz stosowania antybiotyków ostatniej szansy u zwierząt służących do produkcji żywności; podkreśla, że dobre praktyki hodowli zwierząt i higieny, właściwe zarządzanie gospodarstwem i inwestycje w tych obszarach przyczyniają się do zapobiegania zakażeniom, a tym samym do ograniczenia stosowania antybiotyków; wzywa Komisję, by przedstawiła nową strategię UE na rzecz dobrostanu zwierząt, za czym opowiada się Parlament Europejski, obejmującą długoterminowy cel stworzenia prawa dobrostanu zwierząt; wzywa Komisję do bezzwłocznego wdrożenia zaległych punktów strategii UE na rzecz ochrony i dobrostanu zwierząt na lata 2012-2015;

58.

podkreśla, że dobre systemy zarządzania gospodarstwem, bezpieczeństwa biologicznego i hodowli zwierząt to podstawa zdrowia i dobrostanu zwierząt, od których lub z których pozyskuje się żywność, a właściwe stosowanie tych systemów minimalizuje podatność na choroby bakteryjne i potrzebę stosowania antybiotyków u zwierząt;

59.

uważa, że należy zachęcać do właściwego finansowania inwestycji w gospodarstwach, np. w poprawę jakości zabudowań gospodarskich, wentylację, czyszczenie, dezynfekcję, szczepienia i bezpieczeństwo biologiczne, a nie podważać ich w przyszłej wspólnej polityce rolnej (WPR); uznaje w tym względzie znaczenie świadomości społeczności rolniczej w dziedzinie dobrostanu i zdrowia zwierząt oraz bezpieczeństwa żywności; zwraca uwagę na znaczenie propagowania i stosowania dobrych praktyk na wszystkich etapach produkcji i przetwarzania produktów spożywczych oraz na znaczenie bezpiecznej i zrównoważonej odżywczo paszy, specjalnych strategii żywienia oraz składu i przetwarzania pasz;

60.

wzywa Komisję i państwa członkowskie, by m.in. w kontekście przeglądu WPR zwiększały synergie między działaniami oraz, zgodnie z ustaleniami zapisanymi w europejskim planie działania "Jedno zdrowie" na rzecz zwalczania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe, zapewniały skuteczne zachęty finansowe i wsparcie dla hodowców, którzy mogą wykazać, że znacznie zmniejszyli stosowanie antybiotyków i uzyskali wysoką wyszczepialność swoich zwierząt;

61.

podkreśla fundamentalne znaczenie utrzymywania higieny i dobrych warunków sanitarnych w gospodarstwach; apeluje do Komisji o opracowanie wytycznych dotyczących stosowania antybiotyków u zwierząt i higieny w gospodarstwach; wzywa państwa członkowskie do sporządzenia szczegółowych planów i zaostrzenia kontroli warunków sanitarnych;

62.

przypomina o środkach zapobiegawczych, które należy stosować, zanim podejmie się leczenie środkami przeciwdrobnoustrojowymi całych grup zwierząt (metafilaktyka), od których lub z których pozyskuje się żywność:

63.

uważa, że wymóg podawania na etykietach informacji o stosowaniu antybiotyków podniósłby poziom wiedzy konsumentów i pomógł im dokonywać bardziej świadomych wyborów; wzywa Komisję do opracowania zharmonizowanego systemu etykietowania na podstawie norm dobrostanu zwierząt i dobrych praktyk hodowli zwierząt, co rozważano już w 2009 r. 28 ,

64.

wskazuje również na wyniki najnowszych badań naukowych (z lutego 2018 r.), według których ESBL (beta-laktamazy o rozszerzonym spektrum działania) tylko w niewielkim stopniu przenoszą się na ludzi w związku z hodowlą zwierząt gospodarskich i spożyciem mięsa, a w głównej mierze - są przenoszone między ludźmi 29 ;

65.

mając na uwadze, że hodowla o wysokim zagęszczeniu może wiązać się z niewłaściwym i rutynowym podawaniem antybiotyków w paszy dla zwierząt hodowlanych i drobiu w celu uzyskania szybszego wzrostu oraz że w hodowlach takich powszechne jest również profilaktyczne stosowanie antybiotyków do zapobiegania rozprzestrzenianiu się chorób w wyniku ciasnoty, zamknięcia i stresujących warunków przetrzymywania zwierząt, osłabiających ich systemy odpornościowe, a także w celu skompensowania niewłaściwych warunków sanitarnych hodowli;

66.

uważa, że nasza wiedza na temat rozprzestrzeniania się oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe ze zwierząt w gospodarstwach rolnych na ludzi jest już dość obszerna, czego nie uznano jednak odpowiednio w planie działania; zauważa, że w planie działania wezwano tylko do dalszych badań i do uzupełnienia niedostatków wiedzy w tej dziedzinie, co może spowodować odłożenie w czasie bardzo potrzebnych działań;

67.

apeluje do Komisji i państw członkowskich o wprowadzenie rozróżnienia na zwierzęta gospodarskie i zwierzęta domowe, zwłaszcza przy opracowywaniu mechanizmu monitorowania i oceny stosowania środków przeciwdrobnoustrojowych w weterynarii oraz przy określaniu działań dotyczących stosowania tych środków;

68.

podkreśla, że wraz z weterynarzami opracowano system całościowego monitorowania stosowania antybiotyków w hodowli, wymagający szczegółowego dokumentowania stosowania antybiotyków i wprowadzający dalsze udoskonalenia w ich podawaniu; wyraża ubolewanie, że w leczeniu ludzi nie wprowadzono jak dotąd porównywalnego systemu;

69.

zauważa, że również agencje UE potwierdzają korelacje między stwierdzoną opornością na antybiotyki u zwierząt, od których lub z których pozyskuje się żywność (np. brojlerów), a znacznym odsetkiem zakażeń bakteryjnych u ludzi, powstających podczas obróbki, przygotowywania i spożycia mięsa tych zwierząt 30 ;

70.

podkreśla, że według badań interwencje ograniczające stosowanie antybiotyków u zwierząt, od których lub z których pozyskuje się żywność, wiążą się ze zmniejszeniem obecności bakterii opornych na antybiotyki u tych zwierząt 31 ;

71.

apeluje do Komisji i państw członkowskich, by w świetle tych niedawnych badań 32 zachowały ostrożność i umiar przy podejmowaniu działań oraz starannie oceniały i klasyfikowały antybiotyki i oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe we wszystkich odpowiednich przepisach, by niepotrzebnie nie ograniczać w europejskiej hodowli dostępności środków zwalczających niektóre pierwotniaki, np. kokcydia, a tym samym nie zwiększyć nieumyślnie ryzyka zakażenia ludzi drogą pokarmową niebezpiecznymi bakteriami, np. salmonellą, i drobnoustrojami;

72.

wyraża ubolewanie, że w unijnym planie działania "Jedno zdrowie" na rzecz zwalczania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe nie przewidziano przydziału zasobów ani ambitniejszego wykorzystania narzędzi legislacyjnych; wzywa Komisję, by ambitniej podeszła do opracowywania przyszłych planów działania oraz by podjęła bardziej zdecydowane działania w celu pełnego wdrożenia planu "Jedno zdrowie";

73.

wyraża ubolewanie, że zasadniczo właściwe podejście strategiczne Komisji zbyt często kończy się na deklaracjach, i wzywa Komisję do bardziej konkretnego podejścia;

74.

wzywa Komisję do koordynowania i monitorowania strategii krajowych, by umożliwić wymianę najlepszych praktyk między państwami członkowskimi;

75.

wzywa państwa członkowskie do opracowania ambitnych krajowych strategii zwalczania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe w sektorze produkcji zwierzęcej, łącznie z ilościowymi celami ograniczenia stosowania weterynaryjnych środków przeciwdrobnoustrojowych, z uwzględnieniem specyfiki lokalnej; podkreśla, że w realizację tych strategii powinny być zaangażowane wszystkie sektory z całego łańcucha żywnościowego;

76.

zauważa, że niektóre państwa członkowskie zdefiniowały w prawie funkcję wykwalifikowanych doradców ds. leczenia zwierząt, uprawnionych przez właściwe organy do przepisywania określonych leków weterynaryjnych; podkreśla, że krajowe plany działania w sprawie oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe nie powinny zakazywać tym osobom przepisywania i wydawania w razie potrzeby określonych leków weterynaryjnych, zważywszy na rolę, jaką osoby te mogą odgrywać w odosobnionych społecznościach wiejskich;

77.

podkreśla znaczenie wymiany najlepszych praktyk między państwami członkowskimi oraz koordynacji tej wymiany przez Komisję; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje spadek stosowania antybiotyków w hodowli zwierząt w Niderlandach o 64,4 % w latach 2009-2016 i deklarowaną na poziomie krajowym ambicję dalszej redukcji do roku 2020; wzywa Komisję i państwa członkowskie do naśladowania tego przykładu partnerstwa publiczno-prywatnego między organami rządowymi, przemysłem, naukowcami i lekarzami weterynarii również w innych częściach Unii;

78.

wzywa państwa członkowskie, by rozważyły wdrożenie pozytywnych (ulgi podatkowe dla rolników) i negatywnych (podatki od sprzedaży antybiotyków, z powodzeniem stosowane w Belgii i Danii) bodźców podatkowych w odniesieniu do antybiotyków stosowanych w hodowli zwierząt do celów nieleczniczych;

Wspieranie badań, rozwoju i innowacji na rzecz zwalczania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe

79.

zwraca uwagę, że UE przeznaczyła 1,3 mld EUR na badania nad opornością na środki przeciwdrobnoustrojowe i jest liderem w tej dziedzinie, a wśród dotychczasowych osiągnięć UE w tym zakresie można wymienić uruchomienie programu "Nowe leki przeciw złym wirusom" (New Drugs for Bad Bugs, ND4BB)) 33 oraz inicjatywę wspólnego planowania badań nad opornością na środki przeciwdrobnoustrojowe 0PIAMR) 34 ; podkreśla konieczność koordynacji i efektywności badań; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje takie inicjatywy jak ERA-NET na rzecz synergii między inicjatywą JPIAMR a programem "Horyzont 2020"; podkreśla, że do lat 60. XX w. opracowano ponad 20 nowych klas antybiotyków, i z niepokojem zauważa, że w ostatnich latach nie wprowadzono do obrotu żadnej zupełnie nowej klasy środków przeciwdrobnoustrojowych;

80.

wzywa Komisję, by rozważyła opracowanie nowych przepisów stymulujących tworzenie nowych środków przeciwdrobnoustrojowych dla ludzi, o co Parlament Europejski zwracał się już w dniu 10 marca 2016 r. w poprawkach do wniosku dotyczącego rozporządzenia w sprawie weterynaryjnych produktów leczniczych, a także w rezolucji z dnia 19 maja 2015 r.; zauważa, że w planie działania "Jedno zdrowie" na rzecz zwalczania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe również Komisja zobowiązała się "poddać analizie unijne narzędzia regulacyjne i zachęty - w szczególności ustawodawstwo dotyczące leków sierocych i produktów leczniczych stosowanych w pediatrii - aby zastosować je do nowatorskich środków przeciwdrobnoustrojowych";

81.

z zadowoleniem przyjmuje fakt, że EFSA i EMA dokonały w ostatnim czasie przeglądu i omówienia wielu alternatyw wobec środków przeciwdrobnoustrojowych dla zwierząt służących do produkcji żywności, a w czasie badań doświadczalnych niektóre spośród tych alternatyw przyniosły obiecujące wyniki pod względem poprawy parametrów zdrowia zwierząt; w związku z tym zaleca nadanie nowego impulsu badaniom naukowym nad rozwiązaniami alternatywnymi oraz opracowanie przepisów UE stymulujących opracowywanie takich rozwiązań i wprowadzających jasne zasady dopuszczania ich do użytku;

82.

przypomina, że tradycyjne metody tworzenia antybiotyków, bazujące na szeregu technik modyfikacji antybiotyków pozyskiwanych w przyrodzie, wyczerpały swoje możliwości, a inwestycje w działania badawczo-rozwojowe mające na celu opracowanie nowej generacji antybiotyków powinny przełamać ten tradycyjny paradygmat; z zadowoleniem przyjmuje opracowane już nowe techniki, np. produkcji przeciwciał monoklonalnych, które zmniejszają zjadliwość bakterii, nie zabijając ich, lecz unieszkodliwiając;

83.

zwraca uwagę, że nauka i badania naukowe odgrywają kluczową rolę w opracowywaniu norm zwalczania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe;

84.

z zadowoleniem przyjmuje najnowsze projekty badawcze dotyczące terapii alternatywnych wobec antybiotyków, takich jak terapia fagowa, np. finansowany przez UE projekt Phagoburn; zauważa, że jak dotąd żadne terapie fagowe nie zostały dopuszczone do stosowania na szczeblu unijnym; wzywa Komisję, by korzystając z najnowszych badań naukowych, przedstawiła wniosek dotyczący przepisów w sprawie terapii fagowej;

85.

odnotowuje niedawne badania nad probiotykami nowej generacji do stosowania jednocześnie z terapią antybiotykową w warunkach klinicznych, wykazującymi zdolność do zmniejszania liczby zakażeń szpitalnych wywoływanych przez bakterie o wysokiej oporności na antybiotyki 35 ;

86.

zwraca uwagę, że równie ważne są działania badawczo-rozwojowe dotyczące nowatorskich metod leczenia i profilaktyki zakażeń, a metody te mogą obejmować stosowanie substancji wzmacniających reakcję immunologiczną na zakażenia bakteryjne, np. prebiotyków i probiotyków;

87.

zachęca Europejską Agencję Leków (EMA), by we współpracy z EFSA i ECDC przeanalizowała wszystkie dostępne informacje o korzyściach i zagrożeniach związanych ze starszymi środkami przeciwdrobnoustrojowymi, w tym z kombinacjami różnych antybiotyków, a także do rozważenia, czy należy wprowadzić zmiany zakresu dozwolonych zastosowań tych środków; podkreśla, że należy zachęcać do podejmowania na wczesnym etapie dialogu między innowatorami a organami regulacyjnymi, by w razie potrzeby dostosować ramy regulacyjne, nadać priorytetowe znaczenie procesowi tworzenia leków przeciwdrobnoustrojowych, przyspieszyć ten proces i umożliwić szybszy dostęp do tych leków;

88.

zachęca Komisję do wprowadzenia przyspieszonej procedury pozwalającej na tymczasowe wycofanie z użytku środków przeciwdrobnoustrojowych zatwierdzonych do celów przemysłowych lub rolniczych, ale podejrzewanych o poważny negatywny wpływ na oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe, do czasu przeprowadzenia dalszych badań nad ich wpływem;

89.

przypomina, że zła jakość produktów leczniczych i weterynaryjnych o niskim stężeniu substancji czynnych lub ich długotrwałe stosowanie sprzyja powstawaniu opornych drobnoustrojów; wzywa zatem Komisję i państwa członkowskie do udoskonalenia i opracowania przepisów gwarantujących jakość, bezpieczeństwo i skuteczność leków oraz podawanie leków zgodnie z rygorystycznymi zasadami;

90.

wzywa Komisję do zwiększenia finansowania wczesnych etapów międzysektorowych i interdyscyplinarnych działań badawczo-rozwojowych w dziedzinie epidemiologii i immunologii patogenów opornych na środki przeciwdrobnoustrojowe oraz wykrywania zakażeń szpitalnych, zwłaszcza badań nad drogami przenoszenia patogenów między zwierzętami, ludźmi i środowiskiem; wzywa Komisję, by wspierała badania nad higieną rąk oraz wpływem różnych metod mycia i suszenia rąk na przenoszenie potencjalnych patogenów;

91.

wzywa Komisję, by inwestowała również w opracowywanie nieantybiotykowych rozwiązań alternatywnych w zakresie zdrowia zwierząt, w tym stymulatorów wzrostu, a także w tworzenie nowych substancji umożliwiających opracowanie nowych antybiotyków; podkreśla, że nowych antybiotyków nie można stosować do profilaktyki u zwierząt ani do pobudzania ich wzrostu, a sektory przemysłu otrzymujące fundusze publiczne na tworzenie nowych antybiotyków muszą zaprzestać ich dystrybucji lub podawania w profilaktyce i do stymulowania wzrostu;

92.

z zadowoleniem przyjmuje najnowsze transgraniczne projekty badawcze dotyczące zarządzania środkami przeciwdrobnoustrojowymi i zapobiegania zakażeniom, np. finansowany przez UE projekt i-4-l-Health Interreg; wzywa Komisję do zwiększenia funduszy na badanie metod zapobiegania zakażeniom szpitalnym;

93.

wzywa Komisję, by w kolejnym unijnym programie ramowym w zakresie badań naukowych i innowacji dalej wspierała działania badawczo-rozwojowe dotyczące oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe, w tym badania nad chorobami zakaźnymi o zasięgu światowym, wskazanymi w celach zrównoważonego rozwoju, zwłaszcza nad malarią lekooporną, HIV i zaniedbanymi chorobami tropikalnymi, w tym przez utworzenie w tym programie odrębnej misji dotyczącej globalnej walki z opornością na środki przeciwdrobnoustrojowe;

94.

wzywa Komisję, by wprowadziła ograniczenia w transporcie żywych zwierząt ze stref, w których przy pomocy obecnego systemu monitorowania stwierdzono występowanie szczepów bakterii odpornych na środki przeciwdrobnoustrojowe;

95.

zauważa, że niektóre środki ochrony roślin mogą mieć również właściwości przeciwdrobnoustrojowe, co może wpływać na rozprzestrzenianie się oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe; apeluje o dalsze badania nad potencjalnymi związkami między poddaniem działaniu dostępnych w handlu form użytkowych pestycydów a rozwojem oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe; przyznaje, że herbicydy są rutynowo badane pod kątem toksyczności, ale nie pod kątem subletalnego oddziaływania na drobnoustroje, i podkreśla, że z przyczyn podanych powyżej należy rozważyć rutynowe wykonywanie takich badań;

96.

wzywa Komisję i państwa członkowskie, by wspierały wczesny i stały dialog ze wszystkimi zainteresowanymi stronami w celu opracowania odpowiednich zachęt do prac badawczo-rozwojowych w dziedzinie oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe; przyznaje, że nie istnieje jedno uniwersalne podejście; wzywa Komisję, by oficjalnie włączyła społeczeństwo obywatelskie w debatę na temat zdrowia, np. przez utworzenie i finansowanie specjalnej sieci zainteresowanych stron;

97.

podkreśla potrzebę istnienia różnych modeli współpracy prowadzonej przez sektor publiczny z udziałem przemysłu; przyznaje, że potencjał przemysłu odgrywa kluczową rolę w działaniach badawczo-rozwojowych dotyczących oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe; niezależnie od tego podkreśla, że w tej wymagającej pilnych działań dziedzinie potrzebne jest dalsze priorytetowe traktowanie i koordynacja ze strony sektora publicznego; wzywa zatem Komisję, by utworzyła publiczną platformę dla finansowanych z funduszy publicznych projektów badawczo-rozwojowych dotyczących oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe, służącą koordynowaniu wszystkich działań badawczo-rozwojowych;

98.

podkreśla w związku z tym, że obecne przepisy dotyczące innowacji nie pozwalają na skuteczne pobudzanie działań badawczo-rozwojowych dotyczących oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe, i wzywa do dostosowania i harmonizacji zasad ochrony własności intelektualnej na szczeblu europejskim, zwłaszcza z myślą o lepszym dostosowaniu okresu ochrony do okresu wymaganego w przypadku innowacyjnego produktu leczniczego;

99.

uważa, że badania dotyczące zwalczania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe prowadzi się już w wielu miejscach w Unii, lecz brakuje odpowiedniego obrazu stanu badań naukowych w UE jako całości; proponuje w związku z tym utworzyć specjalną platformę na szczeblu UE, by w przyszłości można było efektywniej wykorzystywać zasoby naukowe;

100.

przypomina, że należy tworzyć koalicje środowiska akademickiego i firm biofarmaceutycznych w celu opracowywania nowych antybiotyków, szybkich metod diagnostycznych i nowatorskich terapii;

101.

z zadowoleniem przyjmuje wnioski ze Wspólnego Sympozjum Technicznego WHO, Światowej Organizacji Własności Intelektualnej (WIPO) i WTÓ pt. "Antimicrobial Resistance: how to fester innovation, access and appropriate use of antibiotics" [Oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe: jak wspierać innowacje, dostęp do antybiotyków i ich właściwe stosowanie] 36 , podczas którego omówiono nowe modele działań badawczo-rozwojowych, mające zachęcać do takich działań, a jednocześnie oddzielić korzyści finansowe ze sprzedaży antybiotyków od wolumenu sprzedaży;

102.

przypomina, że rozporządzenie w sprawie badań klinicznych 37 pomoże zachęcać do prowadzenia w UE badań nad nowymi środkami przeciwdrobnoustrojowymi; wzywa Komisję i EMA, by bez dalszej zwłoki wdrożyły rozporządzenie w sprawie badań klinicznych;

103.

wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby wspierały opracowywanie i upowszechnianie nowych modeli gospodarczych, projektów pilotażowych i zachęt polegających na obniżaniu kosztów badań dla przemysłu oraz tworzeniu zapotrzebowania na rynku, mających stymulować rozwój nowych metod leczenia, narzędzi diagnostycznych, antybiotyków, wyrobów medycznych, szczepionek i rozwiązań alternatywnych wobec środków przeciwdrobnoustrojowych; jest zdania, że rozwiązania te mają sens, gdy są w dłuższej perspektywie zrównoważone, wynikają z potrzeb i opierają się na danych naukowych, są ukierunkowane na priorytety publiczne oraz wspierają właściwe zastosowania lecznicze;

104.

wzywa Komisję do oceny skuteczności obecnych praktyk w zakresie higieny i metod dezynfekcji w szpitalach i opiece zdrowotnej; zwraca się do Komisji, by zbadała możliwość stosowania probiotyków i innych zrównoważonych technologii w zakresie higieny jako wydajnych metod zapobiegania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe i ograniczania liczby zakażeń szpitalnych przypisywanych oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe;

105.

zachęca do upowszechniania opłacalnych technologii, które zmniejszają wpływ zakażeń szpitalnych i pomagają zapobiegać rozprzestrzenianiu się drobnoustrojów wielolekoopornych;

106.

zachęca państwa członkowskie do wspierania alternatywnych systemów zwrotu kosztów, by ułatwić upowszechnianie innowacyjnych technologii w krajowych systemach opieki zdrowotnej;

107.

zauważa, że stosowany zazwyczaj model biznesowy opracowywania leków nie sprawdza się w tworzeniu antybiotyków, ponieważ oporność może zmieniać się z biegiem czasu, a antybiotyki mają być stosowane przez określony czas i tylko w ostateczności; przypomina, że na przemyśle spoczywa społeczna odpowiedzialność przedsiębiorstw, która wymaga udziału w walce z opornością na środki przeciwdrobnoustrojowe przez szukanie metod wydłużenia okresu przydatności antybiotyków do stosowania, a tym samym zapewnienia zrównoważonego dostępu do skutecznych antybiotyków, oraz wzywa do tworzenia zachęt do badań tego rodzaju oraz do określenia procedur regulacyjnych;

108.

przypomina o apelach Parlamentu i Rady o dokonanie przeglądu dotychczasowych zachęt (tj. rozporządzenia w sprawie sierocych produktów leczniczych 38 ) ze względu na ich nadużywanie i na wysokie ceny końcowe; wzywa zatem Komisję do przeanalizowania istniejących modeli zachęt w dziedzinie badań i rozwoju, w tym modelu przekazywalnej wyłączności na rynku (TME), w celu opracowania nowych modeli i określenia procedur regulacyjnych;

109.

wzywa Komisję i państwa członkowskie, by we współpracy z naukowcami i przemysłem opracowywały nowe modele zachęt, które oddzielą zyski od ilości przepisanych leków oraz będą stymulować inwestycje w całym procesie tworzenia danego wyrobu i jego produkcji; podkreśla, że ostatecznym celem zachęt do działań badawczo-rozwojowych musi być zagwarantowanie przystępnych cen i dostępu do wysokiej jakości antybiotyków;

110.

uznaje kluczową rolę farmaceutów w szerzeniu wiedzy o właściwym stosowaniu środków przeciwdrobnoustrojowych i w zapobieganiu oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe; zachęca państwa członkowskie, by rozszerzyły zakres ich odpowiedzialności przez zezwolenie aptekom na wydawanie leków w ściśle przepisanych ilościach oraz podawanie niektórych szczepionek i wykonywanie szybkich testów diagnostycznych;

111.

wzywa do rozważenia możliwości zastosowania przekazywalnej wyłączności na rynku lub nagród za wejście na rynek jako zrównoważonych zachęt;

112.

wzywa Komisję, by odegrała pierwszoplanową rolę na arenie światowej, opowiadając się za opartymi na dowodach modelami najlepszych praktyk we wczesnej diagnostyce służących zwalczaniu oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe;

Kształtowanie światowego programu działań

113.

podkreśla, że bez zharmonizowanych i natychmiastowych działań w wymiarze globalnym świat wejdzie w epokę "postantybiotykową", w której proste zakażenia będą znów zabijać;

114.

przypomina, że oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe wymaga pilnych i skoordynowanych działań globalnych i międzysektorowych ze względu na złożoność problemu, jego transgraniczny zasięg, poważne skutki dla środowiska oraz zdrowia ludzi i zwierząt, a także znaczne obciążenia gospodarcze; wzywa zatem UE i państwa członkowskie do jednoznacznego zaangażowania się w tworzenie partnerstw europejskich i międzynarodowych oraz w zainicjowanie przekrojowej globalnej strategii zwalczania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe, obejmującej takie obszary polityki jak handel międzynarodowy, rozwój i rolnictwo;

115.

z zadowoleniem przyjmuje listę rankingową WHO obejmującą 20 najbardziej antybiotykoopornych patogenów 39 ; wzywa do pilnego zainicjowania projektów badawczo-rozwojowych dotyczących bakterii z tej listy priorytetów w celu stworzenia leków, które pozwolą je zwalczać; podkreśla jednak, że badania nad nowymi lekami to nie jedyne niezbędne działanie i że należy zająć się problemem niewłaściwego stosowania i nadużywania antybiotyków zarówno u ludzi, jak i u zwierząt;

116.

przyznaje, że oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe jest problemem transgranicznym, a do Europy przywożone są produkty z całego świata; wzywa Komisję do współpracy ze stronami trzecimi w celu ograniczenia stosowania antybiotyków w hodowli i wynikającego stąd zanieczyszczenia środowiska; wzywa ponadto Komisję, by we współpracy z państwami trzecimi realizowała programy badawcze służące ograniczeniu nadużywania antybiotyków; wzywa Komisję, by w umowach o wolnym handlu wprowadziła zakaz przywozu żywności pochodzenia zwierzęcego, jeżeli zwierzęta nie były hodowane zgodnie z normami UE, a zwłaszcza jeżeli nie przestrzegano zakazu stosowania antybiotykowych stymulatorów wzrostu;

117.

przyjmuje do wiadomości treść sprawozdania pt. "Tackling drug-resistant infections globally: final report and recommenda-tions" 40 [Globalne zwalczanie zakażeń lekoopornych: sprawozdanie końcowe i zalecenia], w którym szacuje się, że podjęcie globalnych działań w zakresie oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe będzie kosztowało 40mld USD w okresie 10 lat, co jest niewielką kwotą w porównaniu z kosztami niepodejmowania działań i drobnym ułamkiem (ok. 0,05 %) kwot wydawanych obecnie w krajach G-20 na opiekę zdrowotną; wzywa Komisję, by przeanalizowała możliwość opodatkowania sektora zdrowia publicznego stosownie do jego odpowiedzialności społecznej;

118.

zauważa, że we wszystkich przyszłych porozumieniach handlowych ze Zjednoczonym Królestwem po brexicie należy ująć kwestię oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe i wymóg stosowania się przez Zjednoczone Królestwo do wszelkich dalszych osiągnięć UE w zakresie zwalczania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe, by chronić konsumentów i pracowników w UE i Zjednoczonym Królestwie;

119.

z zadowoleniem przyjmuje opracowany przez WHO ^globalny plan przeciwdziałania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe, przyjęty jednogłośnie w maju 2015 r. na 68. sesji Światowego Zgromadzenia Zdrowia; kładzie nacisk na potrzebę zgodności światowych, europejskich i krajowych planów działania z globalnym planem działania WHO;

120.

z zadowoleniem przyjmuje nowe wytyczne WHO w sprawie stosowania istotnych z medycznego punktu widzenia środków przeciwdrobnoustrojowych u zwierząt, od których lub z których pozyskuje się żywność 41 ; podkreśla znaczenie faktu, że w niektórych krajach ok. 50-70 % łącznej konsumpcji antybiotyków istotnych z medycznego punktu widzenia dotyczy sektora produkcji zwierzęcej, a konsumpcja ta służy w dużej mierze stymulowaniu wzrostu zwierząt hodowlanych; apeluje, by w ramach podejścia "Jedno zdrowie" włączono tę kwestię do polityki handlowej Unii i do negocjacji z organizacjami międzynarodowymi, np. WTO, oraz z państwami stowarzyszonymi lub państwami trzecimi, by ukształtować światową politykę zakazującą stosowania antybiotyków do tuczenia zdrowych zwierząt;

121.

zauważa, że oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe to poważny problem w przypadku wielu chorób związanych z ubóstwem i chorób zaniedbanych, zwłaszcza HIV/AIDS, malarii i gruźlicy oraz chorób, które wiążą się z epidemiami i pandemiami; podkreśla, że przyczyną około 29 % zgonów spowodowanych opornością na środki przeciwdrobnoustrojowe jest gruźlica lekooporna; wzywa Komisję i państwa członkowskie, by w trybie pilnym zwiększyły wsparcie dla badań nad narzędziami zwalczania chorób związanych z ubóstwem i chorób zaniedbanych, w których występuje oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe, oraz wsparcie dla stosowania tych narzędzi; wzywa Komisję i państwa członkowskie do tworzenia partnerstw, na wzór partnerstwa w dziedzinie badań i innowacji w regionie Morza Śródziemnego (PRIMA) oraz partnerstwa między Europą a krajami rozwijającymi się w zakresie badań klinicznych (EDCTP), na potrzeby międzynarodowych przedsięwzięć badawczo-rozwojowych dotyczących zdrowia, obejmujących różne regiony geograficzne i najważniejsze zagadnienia zdrowotne, np. oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe, szczepionki, nowotwory oraz dostęp do leków;

122.

podkreśla znaczenie takich inicjatyw europejskich jak programy ECDC w zakresie chorób zakaźnych, w tym AIDS, gruźlicy i malarii; zaznacza, że inicjatywy te są przykładem dobrych praktyk i dowodem na zdolność reagowania i właściwe funkcjonowanie UE wobec zapotrzebowania na nowe antybiotyki, a ECDC powinno odgrywać kluczową rolę w określaniu priorytetowych potrzeb badawczo-rozwojowych, w koordynowaniu działań i angażowaniu wszystkich podmiotów, w stymulowaniu prac międzysektorowych oraz w budowaniu zdolności dzięki sieciom badawczo-rozwojowym;

123.

kładzie nacisk na problem, jakim jest powstawanie bakterii wielolekoopornych, które są oporne na więcej niż jeden antybiotyk i mogą w ostatecznym rozrachunku wyewoluować w superbakterie oporne na wszystkie dostępne antybiotyki, w tym antybiotyki ostatniej szansy; podkreśla potrzebę utworzenia bazy danych bakterii wielolekoopornych, obejmującej AIDS, gruźlicę, malarię, rzeżączkę, Escherichia coli i inne bakterie lekooporne;

124.

zwraca uwagę, że zwierzętom gospodarskim hodowanym w USA do celów produkcji żywności podaje się pięć razy więcej antybiotyków niż zwierzętom gospodarskim w Zjednoczonym Królestwie; podkreśla w związku z tym znaczenie kontroli przywozu mięsa do UE;

125.

wzywa Komisję, by w umowach handlowych propagowała unijne normy i instrumenty zwalczania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe oraz by poruszała problem oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe na forum WTO; zauważa, że podawania antybiotyków jako stymulatorów wzrostu u zwierząt służących do produkcji żywności zakazano w UE w 2006 r., ale w krajach spoza UE nadal można dodawać antybiotyki do pasz jako stymulatory wzrostu; wzywa Komisję, by do umów o wolnym handlu włączała klauzulę, zgodnie z którą żywność przywożona z państw trzecich nie może być produkowana z wykorzystaniem antybiotyków jako stymulatorów wzrostu, w celu zapewnienia równych szans europejskiej hodowli bydła i akwakulturze oraz w celu złagodzenia problemu oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe; zachęca Komisję, by wprowadziła zakaz przywozu z państw trzecich wszelkich środków spożywczych pochodzących od zwierząt leczonych za pomocą antybiotyków lub grup antybiotyków zastrzeżonych w UE do leczenia niektórych infekcji u ludzi;

126.

wzywa Komisję i państwa członkowskie do bardziej zdecydowanego zwalczania nielegalnych praktyk w produkcji środków przeciwdrobnoustrojowych, handlu nimi, ich stosowaniu i unieszkodliwianiu; podkreśla, że podmioty zaangażowane w cykl życia środków przeciwdrobnoustrojowych muszą ponosić odpowiedzialność za swoje działania;

127.

odnotowuje wpływ powszechności i przystępności cenowej istniejących antybiotyków oraz szerokiego dostępu do nich; uważa, że ukierunkowane leczenie z wykorzystaniem konkretnych antybiotyków powinno być dostępne dla wszystkich, by zapobiegać niewłaściwemu stosowaniu nieodpowiednich antybiotyków oraz nadużywaniu antybiotyków o szerokim spektrum działania; wzywa Komisję i państwa członkowskie do bardziej zdecydowanego zwalczania sprzedaży dużych partii środków przeciwdrobnoustrojowych po cenach dumpingowych, zwłaszcza jeśli chodzi o przeznaczone dla ludzi antybiotyki o krytycznym znaczeniu;

128.

apeluje o kompleksowe kontrole producentów antybiotyków w celu dostosowania okresów karencji do realiów, aby zagwarantować brak antybiotyków w środkach spożywczych;

129.

wzywa Komisję do stałego zwracania uwagi na forach politycznych i do działań na rzecz zaangażowania na wysokim szczeblu w przeciwdziałanie oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe, w tym na forum ONZ, G 7 i G20; podkreśla, że europejskie instytucje naukowe, takie jak ECDC, mogą pokierować badaniami na szczeblu globalnym; wzywa Komisję, by propagowała współpracę między UE a organizacjami międzynarodowymi, w tym WHO, Organizacją Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) i Światową Organizacją Zdrowia Zwierząt (OIE); z zadowoleniem przyjmuje wydaną w styczniu 2016 r. na Światowym Forum Gospodarczym w Davos deklarację w sprawie zwalczania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe, w której przedstawiciele przemysłu farmaceutycznego, biotechnologii i diagnostyki wezwali do wspólnych działań na rzecz stworzenia zrównoważonego i przewidywalnego rynku antybiotyków, szczepionek i narzędzi diagnostycznych, zwiększającego ochronę nowych i istniejących metod leczenia;

130.

wzywa do wspierania i doskonalenia metod produkcji opartych na agroekologii oraz do przechodzenia na takie metody;

o

o o

131.

zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, Europejskiemu Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób, Europejskiej Agencji Leków, Europejskiej Agencji Chemikaliów, Europejskiemu Urzędowi ds. Bezpieczeństwa Żywności, Europejskiej Agencji Środowiska, Światowej Organizacji Zdrowia i Światowej Organizacji Zdrowia Zwierząt.

Identyfikator:	Dz.U.UE.C.2019.433.153
Rodzaj:	rezolucja
Tytuł:	Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 13 września 2018 r. w sprawie europejskiego planu działania Jedno zdrowie na rzecz zwalczania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe (2017/2254(INI)).
Data aktu:	2018-09-13
Data ogłoszenia:	2019-12-23

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 13 września 2018 r. w sprawie europejskiego planu działania Jedno zdrowie na rzecz zwalczania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe (2017/2254(INI)).

Europejski plan działania "Jedno zdrowie" na rzecz zwalczania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe

Dz.U.UE.C.2019.433.153