Wymagania kwalifikacyjne oraz szkolenia dla strażaków jednostek ochrony przeciwpożarowej.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH 1
z dnia 10 listopada 2015 r.
w sprawie wymagań kwalifikacyjnych oraz szkoleń dla strażaków jednostek ochrony przeciwpożarowej

Na podstawie art. 16a ust. 6 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2009 r. Nr 178, poz. 1380, z późn. zm.) zarządza się, co następuje:
§  1. 
Rozporządzenie określa:
1)
szczegółowe wymagania kwalifikacyjne, jakie powinni spełniać pracownicy na poszczególnych stanowiskach pracy w jednostkach ochrony przeciwpożarowej;
2)
rodzaje szkoleń równorzędnych ze szkoleniem w zawodzie strażak;
3)
zakres oraz formy realizacji szkolenia w zawodzie strażak;
4)
zakres programowy szkolenia w zawodzie strażak oraz tryb ustalania programu tego szkolenia;
5)
tryb wydawania oraz wzór świadectwa o ukończeniu szkolenia w zawodzie strażak.
§  2. 
Szczegółowe wymagania kwalifikacyjne, jakie powinni spełniać pracownicy na poszczególnych stanowiskach pracy w jednostkach ochrony przeciwpożarowej, są określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia.
§  3. 
1. 
Za równorzędne ze szkoleniem w zawodzie strażak uznaje się:
1)
szkolenie podstawowe w zawodzie strażak;
2)
co najmniej dwa szkolenia przygotowujące do wykonywania zawodu strażaka, z których jedno jest z poziomu podstawowego, a drugie z poziomu uzupełniającego;
3)
uzyskanie efektów kształcenia przewidzianych dla kwalifikacji Z.22 w zawodzie technik pożarnictwa, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 2a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.);
4) 2
 osiągnięcie potwierdzonych efektów kształcenia określonych dla kwalifikacji "MS.20. Wykonywanie działań ratowniczych" w zawodzie technik pożarnictwa, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2021 r. poz. 1082, z późn. zm.(3 )), w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 września 2019 r;
5) 4
 osiągnięcie potwierdzonych efektów kształcenia określonych dla kwalifikacji "BPO.03. Wykonywanie działań ratowniczych" w zawodzie technik pożarnictwa, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe.
2. 
Szkolenia, o których mowa w ust. 1 pkt 2, z poziomu podstawowego to szkolenia realizowane zgodnie z programem:
1)
kursu przekwalifikowania podoficerów zawodowych na specjalność pożarniczą;
2)
szkolenia dowódców drużyn etatowych straży pożarnych;
3)
szkolenia dowódców drużyn nieetatowych straży pożarnych;
4)
szkolenia etatowej straży pożarnej;
5)
dokształcania zawodowego I stopnia kierowców zawodowych straży pożarnych;
6)
kursu kierowców zawodowych straży pożarnych II stopnia;
7)
szkolenia szeregowców-funkcjonariuszy pożarnictwa;
8)
kursu kwalifikacyjnego młodszych podoficerów;
9)
kursu kwalifikacyjnego starszych podoficerów;
10)
kształcenia podoficerów pożarnictwa;
11)
szkolenia podoficerskiego dla funkcjonariuszy mianowanych na stanowiska administracyjno-kwatermistrzowskie;
12)
kształcenia kwalifikacyjnego podoficerów pożarnictwa na podbudowie zasadniczej szkoły zawodowej;
13)
kształcenia kwalifikacyjnego kierowców zawodowych straży pożarnych;
14)
kształcenia kwalifikacyjnego szeregowców zawodowych straży pożarnych;
15)
kształcenia kwalifikacyjnego szeregowców Państwowej Straży Pożarnej;
16)
kształcenia kwalifikacyjnego szeregowych mianowanych na stanowiska administracyjno-kwatermistrzowskie Państwowej Straży Pożarnej;
17)
kształcenia kwalifikacyjnego podoficerów mianowanych na stanowiska administracyjno-kwatermistrzowskie Państwowej Straży Pożarnej;
18)
nauczania kwalifikacyjnego podoficerów przewidzianych na stanowiska administracyjno-kwatermistrzowskie Państwowej Straży Pożarnej;
19)
kursu kwalifikacyjnego szeregowych Państwowej Straży Pożarnej;
20)
nauczania kwalifikacyjnego szeregowych Państwowej Straży Pożarnej;
21)
nauczania kwalifikacyjnego szeregowych przewidzianych na stanowiska administracyjno-kwatermistrzowskie Państwowej Straży Pożarnej;
22)
szkolenia podstawowego strażaka jednostki ochrony przeciwpożarowej.
3. 
Szkolenia, o których mowa w ust. 1 pkt 2, z poziomu uzupełniającego to szkolenia realizowane zgodnie z programem:
1)
kursu uzupełniającego dla kierowców Państwowej Straży Pożarnej;
2)
kursu uzupełniającego dla podoficerów Państwowej Straży Pożarnej;
3)
kształcenia kwalifikacyjnego strażaka-ratownika podoficera;
4)
kształcenia kwalifikacyjnego podoficerów Państwowej Straży Pożarnej;
5)
kształcenia uzupełniającego podoficerów Państwowej Straży Pożarnej na podbudowie kursu młodszych podoficerów pożarnictwa;
6)
kształcenia uzupełniającego dla podoficerów Państwowej Straży Pożarnej na podbudowie kursu I stopnia kierowców zawodowych straży pożarnych;
7)
kursu kwalifikacyjnego podoficerów Państwowej Straży Pożarnej;
8)
nauczania kwalifikacyjnego podoficerów Państwowej Straży Pożarnej;
9)
nauczania kwalifikacyjnego podoficerów Państwowej Straży Pożarnej dla strażaków posiadających wykształcenie wyższe;
10)
nauczania uzupełniającego dla podoficerów na stanowiskach administracyjno-kwatermistrzowskich Państwowej Straży Pożarnej;
11)
szkolenia uzupełniającego strażaka jednostki ochrony przeciwpożarowej.
§  4. 
1. 
Zakres szkolenia w zawodzie strażak, zwanego dalej "szkoleniem", obejmuje zagadnienia związane z:
1)
bezpieczeństwem i higieną służby;
2)
służbą w Państwowej Straży Pożarnej;
3)
psychologicznymi aspektami działań ratowniczych;
4)
zjawiskami fizykochemicznymi i środkami gaśniczymi;
5)
bezpieczeństwem pożarowym budynków;
6)
sprzętem do działań ratowniczo-gaśniczych;
7)
taktyką zwalczania pożarów;
8)
taktyką działań ratowniczych;
9)
wychowaniem fizycznym.
2. 
Szkolenie organizuje się w formie szkolenia skoszarowanego, jednoetapowego.
§  5. 
1. 
Zakres programowy szkolenia obejmuje:
1)
wytyczne dotyczące realizacji procesu nauczania;
2)
wskazania metodyczne odnoszące się do realizacji programu;
3)
propozycje sposobu sprawdzania i oceny osiągnięć edukacyjnych słuchacza;
4)
zasady przeprowadzania egzaminów końcowych;
5)
plan nauczania;
6)
szczegółowe bloki tematyczne obejmujące:
a)
cele kształcenia określające wiedzę i umiejętności, które słuchacz powinien opanować,
b)
materiał nauczania w formie haseł tematycznych, powiązanych z celami kształcenia.
2. 
Program szkolenia opracowuje i zatwierdza Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej.
§  6. 
1. 
Świadectwo ukończenia szkolenia wydają podmioty prowadzące szkolenie, w dniu zakończenia szkolenia.
2. 
Wzór świadectwa, o którym mowa w ust. 1, jest określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia.
§  7. 
Pracownicy zatrudnieni w jednostkach ochrony przeciwpożarowej w dniu wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, którzy spełniali wymagania kwalifikacyjne do zajmowania stanowisk pracy na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują nabyte uprawnienia do zajmowania tych stanowisk.
§  8. 
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 30 listopada 2015 r. 5

ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIK Nr  1  6  

SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA KWALIFIKACYJNE, JAKIE POWINNI SPEŁNIAĆ PRACOWNICY NA POSZCZEGÓLNYCH STANOWISKACH PRACY W JEDNOSTKACH OCHRONY PRZECIWPOŻAROWEJ

Lp. Stanowisko Wymagane kwalifikacje Staż pracy w jednostkach ochrony przeciwpożarowej [w latach]
1 kierownik i zastępca kierownika jednostki ochrony przeciwpożarowej (komendant, szef służby ratowniczej)1) kwalifikacje wymagane do wykonywania zawodu inżynier pożarnictwa 3
2 specjalista1) kwalifikacje wymagane do wykonywania zawodu inżynier pożarnictwa -
kwalifikacje wymagane do wykonywania zawodu strażak oraz posiadanie tytułu zawodowego inżynier i dyplomu ukończenia w Szkole Głównej Służby Pożarniczej studiów w zakresie inżynierii bezpieczeństwa w specjalności inżynieria bezpieczeństwa pożarowego wydanego do dnia 30 września 2019 r. lub dyplomu ukończenia studiów na kierunku inżynieria bezpieczeństwa w zakresie bezpieczeństwa pożarowego wydanego po dniu 30 września 2019 r.2) 1
3 inspektor1) kwalifikacje wymagane do wykonywania zawodu technik pożarnictwa 2
kwalifikacje wymagane do wykonywania zawodu strażak oraz posiadanie uprawnień inspektora ochrony przeciwpożarowej2) 1
4 dowódca kompanii kwalifikacje wymagane do wykonywania zawodu inżynier pożarnictwa 2
5 dowódca plutonu kwalifikacje wymagane do wykonywania zawodu technik pożarnictwa 3
6 dowódca sekcji kwalifikacje wymagane do wykonywania zawodu technik pożarnictwa 2
kwalifikacje wymagane do wykonywania zawodu strażak3) 15
7 dowódca zastępu kwalifikacje wymagane do wykonywania zawodu technik pożarnictwa -
kwalifikacje wymagane do wykonywania zawodu strażak3) 12
8 dyżurny punktu alarmowego kwalifikacje wymagane do wykonywania zawodu strażak 2
9 kierowca-operator sprzętu pożarniczego1) kwalifikacje wymagane do wykonywania zawodu strażak -
10 ratownik kwalifikacje wymagane do wykonywania zawodu strażak 3
11 młodszy ratownik kwalifikacje wymagane do wykonywania zawodu strażak 1
12 stażysta - -
1) Lub stanowisko równorzędne ustalone w regulaminie organizacyjnym jednostki ochrony przeciwpożarowej.

2) W przypadku stanowiska, na którym są wykonywane tylko zadania niezwiązane z udziałem w działaniach ratowniczych.

3) Oraz uzyskanie kwalifikacji wymaganych do wykonywania zawodu technik pożarnictwa w okresie 5 lat od dnia zatrudnienia na danym stanowisku.

1 Minister Spraw Wewnętrznych kieruje działem administracji rządowej - sprawy wewnętrzne, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 września 2014 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Spraw Wewnętrznych (Dz. U. poz. 1265).
2 § 3 ust. 1 pkt 4 dodany przez § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 17 kwietnia 2023 r. (Dz.U.2023.816) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 13 maja 2023 r.
3 Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2022 r. poz. 655, 1079, 1116, 1383, 1700, 1730 i 2089 oraz z 2023 r. poz. 185.
4 § 3 ust. 1 pkt 5 dodany przez § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 17 kwietnia 2023 r. (Dz.U.2023.816) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 13 maja 2023 r.
5 Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 października 2005 r. w sprawie wymagań kwalifikacyjnych oraz szkoleń dla strażaków jednostek ochrony przeciwpożarowej i osób wykonujących czynności z zakresu ochrony przeciwpożarowej (Dz. U. z 2013 r. poz. 252), które traci moc z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o zmianie ustaw regulujących warunki dostępu do wykonywania niektórych zawodów (Dz. U. poz. 1505).
6 Załącznik nr 1 zmieniony przez § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 17 kwietnia 2023 r. (Dz.U.2023.816) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 13 maja 2023 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.2015.1962

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Wymagania kwalifikacyjne oraz szkolenia dla strażaków jednostek ochrony przeciwpożarowej.
Data aktu: 10/11/2015
Data ogłoszenia: 26/11/2015
Data wejścia w życie: 30/11/2015