Turcja-Polska. Konwencja handlowa i nawigacyjna. Ankara.1931.08.29.

KONWENCJA
handlowa i nawigacyjna między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Turecką,
podpisana w Ankarze w dniu 29 sierpnia 1931 r. *

(Ratyfikowana zgodnie z ustawą z dnia 18 marca 1932 r. - Dz. U. R. P. Nr. 33, poz. 348)

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ,

MY, IGNACY MOŚCICKI,

PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ,

wszem wobec i każdemu zosobna, komu o tem wiedzieć należy, wiadomem czynimy:

Dnia dwudziestego dziewiątego sierpnia tysiąc dziewięćset trzydziestego pierwszego roku podpisana została w Ankarze między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Tureckiej konwencja handlowa i nawigacyjna wraz z protokółem podpisania, listami A i B oraz aneksem C, o następującem brzmieniu dosłownem:

KONWENCJA

handlowa i nawigacyjna między Polską a Turcją.

PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

z jednej strony

PREZYDENT REPUBLIKI TURECKIEJ

z drugiej strony

pragnąc ożywić stosunki handlowe pomiędzy obydwoma krajami i zacieśnić łączące je węzły przyjaźni, postanowili zawrzeć konwencję handlową i nawigacyjną i mianowali w tym celu jako swoich Pełnomocników: (pominięto),

którzy, po zakomunikowaniu sobie wzajemnie swoich pełnomocnictw, uznanych za dobre i w należytej formie, zgodzili się na następujące postanowienia:

Artykuł  I-XV. 1

(uchylone).

Artykuł  XVI.

We wszystkich kwestjach, dotyczących tranzytu międzynarodowego, Wysokie Układające się Strony będą stosowały we wzajemnych stosunkach, postanowienia konwencji i statutu barcelońskiego z dnia 20 kwietnia 1921 r. w sprawie wolności tranzytu.

Artykuł  XVII.

Nie będzie czyniona żadna różnica na drogach kolei żelaznych pomiędzy mieszkańcami terytorjów Wysokich Układających się Stron, ani pod względem kosztów transportu, ani pod względem czasu i sposobu ekspedycji. Mianowicie, przesyłki, przybywające z terytorjum jednej z Wysokich Układających się Stron na terytorjum drugiej, lub przewożone tranzytem, nie będą traktowane pod względem sposobu wysyłki lub kosztów transportu, mniej przychylnie niż te, które przychodzą z odnośnych terytorjów, bądź z przeznaczeniem w granicach kraju, bądź zagranicą, z tem zastrzeżeniem, że transport odbywałby się w tych samych warunkach, tą samą trasą i w tym samym kierunku. Będą dopuszczone wyjątki, dotyczące transportów uskutecznianych po opłatach zniżkowych i mające na celu zaradzenie przejściowemu kryzysowi w poszczególnych wypadkach, gdy transporty są przeznaczone do celów dobroczynnych.

W najbliższej przyszłości zostaną nawiązane bezpośrednie rokowania pomiędzy władzami kolejowemi obydwu układających się Państw, mające na celu uregulowanie warunków, w których odbywałby się wzajemny obrót na drogach żelaznych, zarówno przy wywozie i tranzycie w celu ulepszenia tego obrotu, mianowicie przez wprowadzenie taryf bezpośrednich interesujących obydwa kraje.

Artykuł  XVIII.

Statki jednej z Układających się Stron, które zawiną do portów drugiej Strony z balastem lub załadowane, lub które z nich wypłyną bez względu na miejsce ich wyjazdu lub przeznaczenia, będą tam korzystały pod każdym względem z tego samego traktowania, co statki kraju najbardziej uprzywilejowanego i nie będą podlegały żadnym wyższym opłatom z jakiegokolwiek tytułu, pobieranym na rzecz państwa, prowincji, gmin lub jakichkolwiek organów, upoważnionych przez Rząd, niż te, jakie są lub mogłyby być nałożone na statki kraju najbardziej uprzywilejowanego.

Ładunki, bez względu na ich pochodzenie i przeznaczenie nie będą podlegały wyższym opłatom lub jakimkolwiek obciążeniom i nie będą inaczej traktowane, niż jak gdyby były przywożone lub wywożone pod banderą kraju najbardziej uprzywilejowanego. Pasażerowie i ich bagaże będą traktowani tak samo, jak gdyby podróżowali pod banderą kraju najbardziej uprzywilejowanego.

Artykuł  XIX.

Obydwie Wysokie Układające się Strony zgadzają się , aby funkcje i korzyści poniżej wymienione zarezerwowane zostały dla ich obywateli lub bander krajowych:

1)
kabotaż, który w dalszym ciągu będzie regulowany ustawami, już obowiązującemi, lub mającemi zostać wprowadzonemi na terytorjum każdej z Wysokich Układających się Stron;
2)
dogodności i korzyści, przyznane, lub które mogłyby być przyznane krajowej marynarce handlowej, korzyści przyznane własnym statkom, ekspolatowanym przez Państwo wyłącznie lub czasowo, jak również i przywileje przyznane sportowym stowarzyszeniom pływackim lub statkom spacerowym;
3)
do rybołówstwa na wodach terytorjalnych Wysokich Układających się Stron, specjalne przywileje, które zostały, lub mogłyby być przyznane w jednym lub drugim kraju produktom rybołówstwa krajowego;
4)
pełnienie obsługi morskiej w portach, przystaniach i plażach, pilotowanie i holowanie, niesienie pomocy i ratunku w wypadkach morskich, o ile czynności te wykonywane są na odpowiednich wodach terytorjalnych. Wykonywanie wymienionych w tym ustępie czynności na morzu Marmara zostanie zarezerwowane dla Turcji.
Artykuł  XX.

Statki każdej z Wysokich Układających się Stron będą mogły udawać się do jednego z licznych portów drugiej strony, bądź w celu pozostawienia tam w całości lub części ich ładunku, towarów i pasażerów, przywożonych z zagranicy, bądź w celu zabrania całości lub części swojego ładunku, towarów i pasażerów, przeznaczonych na zagranicę.

Artykuł  XXI.

Statki jednej z Wysokich Układających się Stron, zmuszone skutkiem złej pogody lub siły wyższej do szukania schronienia w porcie drugiej Strony, będą miały prawo dokonać naprawy oraz odpłynąć na morze, nie ponosząc wyższych opłat niż te, które należałyby się w takich samych okolicznościach od statków krajowych. W wypadkach, gdy komendant, będącego w reperacji statku, byłby zmuszony rozporządzić częścią ładunku w celu pokrycia kosztów czynności, to podlegać będzie przepisom i taryfom obowiązującym w miejscu, dokąd schronił się statek.

O ile statek pod banderą jednej z Wysokich Układających się Stron uległ katastrofie lub rozbił się u brzegów drugiego Kraju, władze krajowe powinny czuwać, aby udzielić odpowiedniej pomocy i ratunku i obowiązane są przedsięwziąć wszystkie niezbędne kroki, mające na celu ochronę osób i przechowywanie przedmiotów, które udało się uratować.

Interwencja władz lokalnych z powyższego tytułu nie upoważnia do pobierania żadnych opłat z wyjątkiem takich, których potrzeba wynikałaby z działań ratowniczych, zarówno jak i z tytułu przechowywania uratowanych przedmiotów oraz takich, którym podlegałby w podobnym wypadku okręty krajowe.

Statek, lub szczątki, w tem maszyny, aparaty, umeblowanie, przybory wszelkiego rodzaju i dokumenty uratowane od rozbicia, zostaną wręczone właścicielowi lub jego reprezentantowi, należycie upoważnionemu, o ile zostanie zgłoszona petycja w terminie przewidzianym przez prawo krajowe. To samo dotyczy uratowanych towarów. W wypadku sprzedaży, suma otrzymana zostanie przekazana właścicielowi, po odliczeniu kosztów.

Władza konsularna każdej z Wysokich Układających się Stron, której obywatele są właścicielami okrętów, może w braku tychże domagać się oddania uratowanych przedmiotów lub należności za nie w wypadku sprzedaży.

Wszelkie towary i przedmioty, które zostaną uratowane przy rozbiciu, nie będą podlegały żadnym opłatom celnym, pod warunkiem, że nie będą dopuszczone do konsumpcji wewnętrznej.

Artykuł  XXII.

Narodowość okrętów będzie udowodniona przez jedną i drugą Stronę na zasadzie dokumentów lub certyfikatów, wystawianych w tym celu przez kompetentne władze odpowiednich państw, stosownie do ustaw i przepisów każdego kraju.

Do chwili zawarcia specjalnego porozumienia, dotyczącego wzajemnego uznawania świadectw pomiarowych, statki każdej z dwóch Wysokich Układających się Stron nie będą podlegały w portach drugiej Strony żadnym nowym czynnościom pomiarowym, a wysokość opłat i taks nawigacyjnych zostanie ustalona według certyfikatów pomiarowych, wydawanych przez kompetentne władze kraju, pod którego banderą statki kursują.

Artykuł  XXIII.

Rząd Polski do którego należy prowadzenie spraw zagranicznych Wolnego Miasta Gdańska, zgodnie z artykułem 104 Traktatu Wersalskiego i artykułami 2 i 6 konwencji podpisanej w Paryżu dnia 9 listopada 1920 r. pomiędzy Polską i Wolnem Miastem Gdańskiem zastrzega sobie prawo oświadczenia, że Wolne Miasto jest Stroną Kontraktującą w niniejszej konwencji i że bierze na siebie obowiązki oraz nabywa prawa z niej wypływające.

Jednakże zastrzeżenie to nie rozciąga się na postanowienia niniejszej konwencji, którą Rzeczypospolita Polska prawnie zawarła w odniesieniu do Wolnego Miasta Gdańska, na zasadzie swoich praw wypływających z traktatów lub konwencyj.

Artykuł  XXIV.

Spory, które mogłyby powstać pomiędzy obiema Wysokiemi Układającemi się Stronami na tle interpretacji niniejszej konwencji, a które nie mogłyby być rozstrzygnięte drogą dyplomatyczną, zostaną przedłożone, za wspólną zgodą w drodze kompromisu arbitrażowi.

Artykuł  XXV.

Niniejsza konwencja zawartą jest na rok. Będzie ona ratyfikowana i wejdzie w życie po trzydziestu dniach od chwili wymiany dokumentów ratyfikacyjnych, co nastąpi w Warszawie.

Jeżeli nie zostanie wymówioną na trzy miesiące przed terminem wygaśnięcia, będzie ona przedłużona milcząco, przyczem każda ze Stron zastrzega sobie prawo wypowiedzenia jej w każdej chwili, aby po trzech miesiącach przestała obowiązywać.

NA DOWÓD CZEGO, Pełnomocnicy wyżej wymienieni, w należyty sposób do tego upoważnieni, podpisali niniejszą konwencję i wycisnęli na niej swe pieczęcie.

Sporządzono w Angorze w dwóch egzemplarzach, dnia 29 sierpnia 1931 r.

PROTOKÓŁ PODPISANIA. 2 (uchylony).

LISTA A. 3 (uchylona).

LISTA B. 4 (uchylona).

Załącznik C. 5 (uchylony).

Zaznajomiwszy się z powyższą konwencją, protokółem podpisania, Listami A i B oraz aneksem C, uznaliśmy je i uznajemy za słuszne zarówno w całości, jak i każde z postanowień w nich zawartych; oświadczamy, że są przyjęte, ratyfikowane i potwierdzone i przyrzekamy, że będą niezmiennie zachowane.

Na dowód czego wydaliśmy Akt niniejszy, opatrzony pieczęcią Rzeczypospolitej.

W Warszawie, dnia 31 maja 1932 r.

*Zmiany zawartej w sprostowaniu nie uwzględniono.
1 Art. I-XV uchylone przez art. 1 Protokołu z dnia 23 kwietnia 1931 r. (Dz.U.77.22.93) zmieniającego nin. Konwencję z dniem 14 lipca 1977 r.
2 Protokół podpisania uchylony przez art. 1 Protokołu z dnia 23 kwietnia 1931 r. (Dz.U.77.22.93) zmieniającego nin. Konwencję z dniem 14 lipca 1977 r.
3 Lista A. uchylona przez art. 1 Protokołu z dnia 23 kwietnia 1931 r. (Dz.U.77.22.93) zmieniającego nin. Konwencję z dniem 14 lipca 1977 r.
4 Lista B. uchylona przez art. 1 Protokołu z dnia 23 kwietnia 1931 r. (Dz.U.77.22.93) zmieniającego nin. Konwencję z dniem 14 lipca 1977 r.
5 Załącznik C. uchylony przez art. 1 Protokołu z dnia 23 kwietnia 1931 r. (Dz.U.77.22.93) zmieniającego nin. Konwencję z dniem 14 lipca 1977 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1934.82.753

Rodzaj: Umowa międzynarodowa
Tytuł: Turcja-Polska. Konwencja handlowa i nawigacyjna. Ankara.1931.08.29.
Data aktu: 29/08/1931
Data ogłoszenia: 21/09/1934
Data wejścia w życie: 30/09/1934