Decyzja 2026/512 w sprawie zmiany decyzji 2012/642/WPZiB dotyczącej środków ograniczających w związku z sytuacją na Białorusi i udziałem Białorusi w agresji Rosji wobec Ukrainy

DECYZJA RADY (WPZiB) 2026/512

z dnia 23 kwietnia 2026 r.

w sprawie zmiany decyzji 2012/642/WPZiB dotyczącej środków ograniczających w związku z sytuacją na Białorusi i udziałem Białorusi w agresji Rosji wobec Ukrainy

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 29,

uwzględniając wniosek Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) W dniu 15 października 2012 r. Rada przyjęła decyzję 2012/642/WPZiB ¹ .

(2) W dniu 24 lutego 2022 r. prezydent Federacji Rosyjskiej ogłosił operację wojskową w Ukrainie i rosyjskie siły

zbrojne rozpoczęły atak na Ukrainę, w tym z terytorium Białorusi. Atak ten stanowił jawne naruszenie integralności terytorialnej, suwerenności i niezależności Ukrainy.

(3) W konkluzjach z dnia 19 lutego 2024 r. Rada zdecydowanie potępiła stałe poparcie, jakiego reżim białoruski udziela Rosji w wojnie napastniczej przeciwko Ukrainie, i zaapelowała do Białorusi, by powstrzymała się od takiego działania i przestrzegała swoich zobowiązań międzynarodowych.

(4) Ze względu na powagę sytuacji oraz w odpowiedzi na ciągły udział Białorusi w agresji Rosji wobec Ukrainy należy wprowadzić dodatkowe środki ograniczające.

(5) Należy w szczególności rozszerzyć wykaz produktów, które mogłyby przyczynić się do zwiększenia potencjału wojskowego i technologicznego Białorusi lub do rozwoju jej sektora obrony i bezpieczeństwa, poprzez umieszczenie w wykazie produktów wykorzystywanych przez Rosję w wojnie napastniczej przeciwko Ukrainie oraz produktów, które przyczyniają się do rozwoju lub produkcji systemów wojskowych Białorusi, w tym szkła laboratoryjnego oraz niektórych smarów wysokowydajnych i dodatków do nich.

(6) Należy również rozszerzyć wykaz towarów podlegających ograniczeniom wywozowym, które to towary mogłyby przyczynić się do zwiększenia potencjału przemysłowego Białorusi, takich jak chemikalia, kauczuk i wyroby z gumy, wyroby ze stali, narzędzia do produkcji metali i ciągniki przemysłowe.

(7) Aby zminimalizować ryzyko obejścia środków ograniczających, należy rozszerzyć wykaz towarów i technologii objętych zakazem tranzytu przez terytorium Białorusi.

(8) Należy ponadto nałożyć dodatkowe ograniczenia na świadczenie na rzecz Republiki Białorusi, jej rządu, jej organów publicznych, podmiotów prawa publicznego lub agencji publicznych oraz na rzecz osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów działających w ich imieniu lub pod ich kierunkiem usług, które przyczyniają się do zwiększenia zdolności technologicznych Białorusi, w szczególności na świadczenie usług zarządzanych w zakresie bezpieczeństwa.

(9) Należy również ograniczyć świadczenie usług bezpośrednio związanych z działalnością turystyczną na Białorusi, w szczególności usług sklasyfikowanych w klasach 7471 i 7472 Centralnej Klasyfikacji Produktów określonej w dokumentach statystycznych Urzędu Statystycznego Narodów Zjednoczonych (Statistical Papers, seria M, nr 77, CPC prov., 1991 r.). Dokonano tego, aby zmniejszyć przychody, które Białoruś uzyskuje z takich usług, oraz aby zniechęcać do promowania podróży innych niż niezbędne i zajęć rekreacyjnych na Białorusi, zwłaszcza w kontekście zwiększonego ryzyka arbitralnych aresztowań i zatrzymań obywateli Unii oraz ograniczonej ochrony konsularnej osób posiadających podwójne obywatelstwo.

(10) Należy również wprowadzić zwolnienie z wymogu uzyskania uprzedniego zezwolenia w odniesieniu do usług świadczonych na rzecz Republiki Białorusi, jej rządu, jej organów publicznych, podmiotów prawa publicznego lub agencji publicznych, które nie zostały jeszcze objęte środkami ograniczającymi określonymi w decyzji 2012/642/WPZiB, w przypadku gdy takie usługi są absolutnie niezbędne do funkcjonowania przedstawicielstwa konsularnego lub dyplomatycznego Białorusi znajdującego się w państwie członkowskim.

(11) Należy ponadto wprowadzić dalsze zakazy przywozu towarów, które umożliwiają Białorusi dywersyfikację źródeł dochodów, a tym samym umożliwiają jej udział w rosyjskiej agresji na Ukrainę, takich jak niektóre surowce, metale, niektóre minerały, złom stalowy i złom innych metali, chemikalia, wyroby z gumy oraz wygarbowane skóry futerkowe.

(12) Obecnie roszczenia przeciwko przedsiębiorstwom unijnym przestrzegającym środków ograniczających mogą być wnoszone przez osoby prawne, podmioty lub organy inne niż białoruskie osoby prawne, podmioty lub organy, przez osoby inne niż osoby wymienione w decyzji 2012/642/WPZiB lub przez osoby inne niż osoby działające w ich imieniu lub pod ich kierunkiem, na przykład gdy unijne podmioty gospodarcze zaprzestają dostarczania osobom fizycznym i prawnym w państwach trzecich innych niż Białoruś produktów, których wywóz na Białoruś jest zakazany. W związku z tym należy wzmocnić unijne ramy dotyczące środków ograniczających poprzez rozszerzenie zakresu stosowania zakazu dotyczącego zaspokajania takich roszczeń w związku z jakąkolwiek umową lub transakcją, których wykonanie zostało zakłócone, bezpośrednio lub pośrednio, w całości lub części, przez unijne środki ograniczające. Zakres stosowania zakazu ustanowionego w decyzji 2012/642/WPZiB dotyczącego zaspokajania takich roszczeń należy zatem rozszerzyć również na roszczenia wnoszone przez osoby fizyczne lub prawne, podmioty lub organy z siedzibą w państwach trzecich innych niż Białoruś lub kraje partnerskie wymienione w odpowiednim załączniku do tej decyzji, w przypadku gdy te osoby fizyczne lub prawne, podmioty lub organy sprzedają, dostarczają, przekazują lub wywożą towary, technologie lub usługi, których sprzedaż, dostawa, przekazywanie lub wywóz są zakazane na podstawie decyzji 2012/642/WPZiB, niezależnie od tego, czy dane towary, technologie lub usługi pochodzą z Unii.

(13) Narodowy Bank Białorusi wprowadzi wkrótce cyfrowego rubla białoruskiego, który ma znaleźć się w obiegu w drugiej połowie 2026 r. i być stopniowo używany przez podmioty gospodarcze, podmioty państwowe i osoby fizyczne, a także w stosunkach między nimi a podmiotami gospodarczymi z państw trzecich. Projekt dotyczący wprowadzenia cyfrowego rubla białoruskiego jest wprawdzie nadal w fazie przygotowawczej, ale ma on na celu między innymi zapewnienie systemu płatności, który ochroni osoby z Białorusi przed skutkami środków ograniczających ustanowionych w decyzji 2012/642/WPZiB. W związku z tym należy zakazać uczestnictwa, bezpośredniego lub pośredniego, w jakiejkolwiek transakcji z wykorzystaniem cyfrowej waluty Banku Centralnego Białorusi lub zapewniania wsparcia na rzecz rozwoju takiego projektu. Należy również ustanowić ograniczony okres umożliwiający uporządkowane rozwiązanie obowiązujących umów.

(14) Niedawne środki wprowadzone przez reżim białoruski obejmują zakaz prowadzenia działalności przez niektórych zagranicznych dostawców usług w zakresie kryptoaktywów, co świadczy o tym, że reżim zamierza ściśle kontrolować działalność dostawców usług w zakresie kryptoaktywów działających w tym kraju. Jednocześnie Białoruś opracowuje system regulacyjny, który dotyczy ścisłego nadzoru państwowego nad dostawcami usług w zakresie kryptoaktywów, co wiąże się z ryzykiem wykorzystywania kryptoaktywów przez reżim do obejścia unijnych środków ograniczających. W tych okolicznościach wskazanie konkretnych dostawców usług w zakresie kryptoaktywów jako umożliwiających obejście środków ograniczających nie byłoby wystarczające do ograniczenia ryzyka takiego obejścia, ponieważ reżim białoruski mógłby korzystać do tych samych nielegalnych celów z innych dostawców usług, którzy znajdują się pod jego kontrolą. W celu zapewnienia, aby kryptoaktywa nie mogły stanowić sposobu na obejście unijnych środków ograniczających, należy zatem zakazać transakcji z dostawcami usług w zakresie kryptoaktywów mającymi siedzibę na Białorusi lub ze zdecentralizowanymi platformami mającymi siedzibę na Białorusi, które umożliwiają wymianę lub transfer kryptoaktywów.

(15) Należy zatem odpowiednio zmienić decyzję 2012/642/WPZiB,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

W decyzji 2012/642/WPZiB wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 1b wprowadza się następujące zmiany:

a) uchyla się ust. 3a, 3b i 3c;

b) dodaje się ustęp w brzmieniu:

"3e. Zakazy ustanowione w ust. 1 i 3 nie mają zastosowania do sprzedaży, dostawy, przekazywania lub wywozu towarów objętych kodami CN 2931, 2932, 4001, 4015, 4016, 6805, 7318, 7325, 8209, 8311, wymienionych w załączniku XVIII do rozporządzenia (WE) nr 765/2006, które są niezbędne do wykonania do dnia 25 lipca 2026 r. umów zawartych przed dniem 24 kwietnia 2026 r. lub umów dodatkowych niezbędnych do wykonania tych umów.";

c) dodaje się ustęp w brzmieniu:

"14b. "Na zasadzie odstępstwa od ust. 2 właściwe organy mogą zezwolić na tranzyt przez terytorium Białorusi towarów i technologii objętych kodem CN 3403 19 80, wymienionych w załączniku XIX do rozporządzenia (WE) nr 765/2006, które są wywożone z Węgier, po ustaleniu, że takie towary lub technologie są przeznaczone dla Azerbejdżanu.";

d) ust. 15 otrzymuje brzmienie:

"15. Przy podejmowaniu decyzji dotyczących wniosków o udzielenie zezwolenia, do celów o których mowa w ust. 8, 10, 12, 13, 14 i 14a, właściwe organy nie udzielają zezwolenia na wywóz na rzecz jakiejkolwiek osoby fizycznej lub prawnej, jakiegokolwiek podmiotu lub organu na Białorusi lub do użytku na Białorusi, jeżeli mają uzasadnione podstawy, by uważać, że towary te mogą mieć końcowe zastosowanie wojskowe.";

e) ust. 16 otrzymuje brzmienie:

"16. Zainteresowane państwo członkowskie informuje pozostałe państwa członkowskie oraz Komisję o każdym zezwoleniu udzielonym na podstawie ust. 8, 10, 12, 13, 14, 14a lub 14b w terminie dwóch tygodni od udzielenia zezwolenia.";

2) art. 2c ust. 4 lit. h) otrzymuje brzmienie:

"h) do zapewniania cyberbezpieczeństwa i bezpieczeństwa informacji osobom prawnym, podmiotom i organom na Białorusi, które są własnością osoby prawnej, podmiotu lub organu zarejestrowanych lub utworzonych na mocy prawa państwa członkowskiego lub które są samodzielnie lub wspólnie kontrolowane przez taką osobę prawną, taki podmiot lub taki organ.;";

3) art. 2d ust. 4 lit. h) otrzymuje brzmienie:

"h) do zapewniania cyberbezpieczeństwa i bezpieczeństwa informacji osobom prawnym, podmiotom i organom na Białorusi, które są własnością osoby prawnej, podmiotu lub organu zarejestrowanych lub które są samodzielnie lub wspólnie kontrolowane przez taką osobę prawną, taki podmiot lub taki organ;";

4) w art. 2hc wprowadza się następujące zmiany:

a) dodaje się ustępy w brzmieniu:

"4b. Od dnia 25 maja 2026 r. ma zastosowanie zakaz świadczenia, bezpośrednio lub pośrednio, usług zarządzanych w zakresie bezpieczeństwa na rzecz:

a) Republiki Białorusi, jej rządu, jej organów publicznych, podmiotów prawa publicznego lub agencji publicznych; lub

b) jakiejkolwiek osoby fizycznej lub prawnej, jakiegokolwiek podmiotu lub organu działających w imieniu lub pod kierownictwem Republiki Białorusi, jej rządu, jej organów publicznych, podmiotów prawa publicznego lub agencji publicznych.

4c. Zakazuje się świadczenia usług bezpośrednio związanych z działalnością turystyczną na Białorusi.";

b) ust. 5 lit. a) i b) otrzymują brzmienie:

"a) świadczenia pomocy technicznej, usług pośrednictwa lub innych usług związanych z usługami i oprogramowaniem, o których mowa w ust. 1-4b, bezpośrednio lub pośrednio, na rzecz Republiki Białorusi, jej rządu, jej organów publicznych, podmiotów prawa publicznego lub agencji publicznych, lub jakiejkolwiek osoby fizycznej lub prawnej, jakiegokolwiek podmiotu lub organu działających w imieniu lub pod kierownictwem takiej osoby prawnej, podmiotu lub organu;

b) udzielania finansowania lub pomocy finansowej związanych z usługami i oprogramowaniem, o których mowa w ust. 1-4b, lub na potrzeby świadczenia powiązanej pomocy technicznej, powiązanych usług pośrednictwa lub innych powiązanych usług, bezpośrednio lub pośrednio, na rzecz Republiki Białorusi, jej rządu, jej organów publicznych, podmiotów prawa publicznego lub agencji publicznych, lub jakiejkolwiek osoby fizycznej lub prawnej, jakiegokolwiek podmiotu lub organu działających w imieniu lub pod kierownictwem takiej osoby prawnej, podmiotu lub organu; lub";

c) ust. 5a otrzymuje brzmienie:

"5a. Do świadczenia, bezpośrednio lub pośrednio, jakiejkolwiek usługi nieobjętej ust. 1, 2, 3, 4a, 4b lub 4c na rzecz Republiki Białorusi, jej rządu, jej organów publicznych, podmiotów prawa publicznego lub agencji publicznych wymagane jest uprzednie zezwolenie. Właściwe organy mogą zezwolić, na podstawie szczegółowej i indywidualnej oceny, na świadczenie takich usług na warunkach, jakie uznają za stosowne, po ustaleniu, że jest to zgodne z celami niniejszej decyzji.";

d) dodaje się ustęp w brzmieniu:

"5b. Ust. 5a nie ma zastosowania do świadczenia, bezpośrednio lub pośrednio, usług nieobjętych ust. 1, 2, 3, 4a, 4b lub 4c na rzecz przedstawicielstwa konsularnego lub dyplomatycznego Białorusi znajdującego się w państwie członkowskim, w przypadku gdy usługi te są absolutnie niezbędne do funkcjonowania tego przedstawicielstwa.";

e) dodaje się ustęp w brzmieniu:

"10c. Ust. 4c nie ma zastosowania do wykonywania do dnia 25 czerwca 2026 r. umów zawartych przed dniem 24 kwietnia 2026 r. lub umów dodatkowych niezbędnych do wykonania takich umów.";

5) w art. 2n ust. 1 dodaje się literę w brzmieniu:

"e) osobę fizyczną z państwa trzeciego, która nie jest obywatelem Białorusi lub osobą prawną, podmiotem lub organem z siedzibą w państwie trzecim innym niż Białoruś, z wyjątkiem krajów partnerskich wymienionych w załączniku IVa do niniejszej decyzji, sprzedającą, dostarczającą, przekazującą lub wywożącą towary, technologie i usługi, których sprzedaż, dostawa, przekazywanie lub wywóz są zakazane na podstawie niniejszej decyzji - niezależnie od tego, czy pochodzą one z Unii - na rzecz osób, podmiotów lub organów, o których mowa w lit. a), b), c) lub d) niniejszego ustępu, lub do użytku na Białorusi.";

6) w art. 2ra dodaje się ustęp w brzmieniu:

"9e. W odniesieniu do towarów objętych kodami CN 2501, 2517, 2522, 2530, 2620, 2815, 2833, 2916, 2926, 4016, 7403, 7404, 7406 i 7610 zakazy ustanowione w ust. 1 i 2 nie mają zastosowania do wykonania do dnia 25 lipca 2026 r. umów zawartych przed dniem 24 kwietnia 2026 r. lub umów dodatkowych niezbędnych do wykonania takich umów.";

7) w art. 2y ust. 1a dodaje się litery w brzmieniu:

"f) niezbędne do przyjmowania płatności należnych od osób prawnych, podmiotów lub organów, o których mowa w załączniku V, wynikających z umów i zobowiązań, które zostały wykonane przed dniem 24 kwietnia 2026 r.;

g) absolutnie niezbędne do pokrycia uzasadnionych honorariów lub zwrotu poniesionych wydatków związanych ze świadczeniem usług prawniczych;

h) niezbędne ze względu na potrzeby finansowanych przez państwo organizacji pośredniczących działających w obszarze zagranicznej polityki kulturalnej państw członkowskich na Białorusi.";

8) dodaje się artykuł w brzmieniu:

"Artykuł 2za

1. Zakazuje się uczestnictwa, bezpośredniego lub pośredniego, w jakiejkolwiek transakcji z osobami fizycznymi lub prawnymi, podmiotami lub organami, które dążą do wykonania poza Unią orzeczeń uznających roszczenia, o których mowa w art. 8h ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 765/2006, lub współpracują przy wykonywaniu takich orzeczeń lub z osobami fizycznymi lub prawnymi, podmiotami lub organami, które są właścicielami tych osób prawnych, podmiotów lub organów lub sprawują nad nimi kontrolę, z wyjątkiem prawników i pracowników wymiaru sprawiedliwości, zgodnie z wykazem w załączniku VII.

2. O ile nie zakazano ich w inny sposób, zakaz ustanowiony w ust. 1 nie ma zastosowania do transakcji, które są:

a) niezbędne do zakupu, przywozu lub transportu produktów farmaceutycznych, medycznych lub rolnych i spożywczych, w tym pszenicy i nawozów, których zakup, przywóz i transport są dozwolone na mocy niniejszej decyzji;

b) absolutnie niezbędne do zapewnienia dostępu do postępowań sądowych, administracyjnych lub arbitrażowych w państwie członkowskim, a także do uznania lub wykonania orzeczenia sądowego lub orzeczenia arbitrażowego wydanego w państwie członkowskim, pod warunkiem że takie transakcje są zgodne z celami niniejszej decyzji;

c) bez uszczerbku dla lit. b) niniejszego ustępu - absolutnie niezbędne do uzyskania odszkodowania na podstawie art. 8h rozporządzenia (WE) nr 765/2006.

Artykuł 2zb

Zakazuje się uczestnictwa, bezpośredniego lub pośredniego, w jakiejkolwiek transakcji z wykorzystaniem kryptoakty- wów lub cyfrowych walut banku centralnego wymienionych w załączniku VIII lub zapewniania jakiegokolwiek wsparcia na rzecz rozwoju takich kryptoaktywów lub cyfrowych walut banków centralnych.

Artykuł 2zc

1. Zakazuje się uczestnictwa, bezpośredniego lub pośredniego, w jakiejkolwiek transakcji związanej z osobą prawną, podmiotem lub organem, które są podmiotem świadczącym usługi w zakresie kryptoaktywów lub platformą umożliwiającą wymianę lub transfer kryptoaktywów oraz które mają siedzibę na Białorusi.

2. Zakaz ustanowiony w ust. 1 nie ma zastosowania do transakcji:

a) które są niezbędne do funkcjonowania przedstawicielstw dyplomatycznych i konsularnych Unii i państw członkowskich lub krajów partnerskich na Białorusi, w tym delegatur, ambasad i misji, lub organizacji międzynarodowych na Białorusi korzystających z immunitetów zgodnie z prawem międzynarodowym;

b) dokonywanych przez obywateli państwa członkowskiego, którzy mają miejsce zamieszkania na Białorusi i mieli je tam przed dniem 24 lutego 2022 r.

3. Zakaz ustanowiony w ust. 1 ma zastosowanie od dnia 25 maja 2026 r.";

9) w załącznikach wprowadza się zmiany określone w załączniku do niniejszej decyzji.

Artykuł 2

Niniejsza decyzja wchodzi w życie następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Sporządzono w Brukseli dnia 23 kwietnia 2026 r.

ZAŁĄCZNIK

W załącznikach do decyzji 2012/642/WPZiB wprowadza się następujące zmiany:

a) tytuł załącznika IVa otrzymuje brzmienie:

"ZAŁĄCZNIK IVa

Wykaz krajów, o których mowa w art. 2n, 2u i 5d";

b) dodaje się załączniki w brzmieniu:

"ZAŁĄCZNIK VII

Osoby prawne, podmioty lub organy, o których mowa w art. 2za

ZAŁĄCZNIK VIII

Wykaz kryptoaktywów i cyfrowych walut banku centralnego, o których mowa w art. 2zb

Kryptoaktywa lub cyfrowe waluty banku centralnego	Wejście w życie
Cyfrowy rubel białoruski	25 maja 2026 r."

1 Decyzja Rady 2012/642/WPZiB z dnia 15 października 2012 r. dotycząca środków ograniczających w związku z sytuacją na Białorusi i udziałem Białorusi w agresji Rosji wobec Ukrainy (Dz.U. L 285 z 17.10.2012, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/ 2012/642/oj).

• Identyfikator: Dz.U.UE.L.2026.512
• Rodzaj: decyzja
• Tytuł: Decyzja 2026/512 w sprawie zmiany decyzji 2012/642/WPZiB dotyczącej środków ograniczających w związku z sytuacją na Białorusi i udziałem Białorusi w agresji Rosji wobec Ukrainy
• Data aktu: 2026-04-23
• Data ogłoszenia: 2026-04-23
• Data wejścia w życie: 2026-04-24