SN: Jeden sędzia odrzuca zażalenie egzekucyjne
W postępowaniu egzekucyjnym zażalenie spóźnione, nieopłacone, z innych przyczyn niedopuszczalne lub z nieuzupełnionymi brakami odrzuca sąd w składzie jednego sędziego – taką uchwałę podjęła Izba Cywilna Sądu Najwyższego w składzie trzech sędziów, w odpowiedzi na pytanie Sądu Okręgowego w Kielcach dotyczące tzw. zażalenia poziomego.
Problem wynikał ze spóźnionego zażalenia złożonego przez dłużnika na postanowienie Sądu Okręgowego, który nadal klauzulę wykonalności. Klauzula ta była nadana wyrokowi o zapłatę na rzecz nowego wierzyciela – Niestandaryzowanego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego. Na fundusz tym samym przeszły uprawnienia poprzedniego wierzyciela (banku).
Czytaj też: Zażalenia poziome zablokują sądy rejonowe
Sąd odwoławczy rozpoznający zażalenie powziął wątpliwość, którą przedstawił w pytaniu do SN. Chodziło o kwestię, czy w obecnym stanie prawnym, a dokładniej od 1 lipca 2023 r., w postępowaniu egzekucyjnym sąd orzeka o odrzuceniu zażalenia niedopuszczalnego lub spóźnionego w składzie trzech sędziów, czy w składzie jednego sędziego i czy na to orzeczenie służy zażalenie.
Polecamy w LEX: Wykorzystanie narzędzi opartych o sztuczną inteligencję w pracy sędziego, asystenta sędziego i referendarza sądowego >
Zmiana k.p.c.: było trzech, jest jeden sędzia
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że w stanie prawnym powstałym w wyniku zmiany kodeksu postępowania cywilnego z 4 lipca 2019 r. zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji w postępowaniu egzekucyjnym odrzuca sąd, który wydał zaskarżone postanowienie, w składzie trzech sędziów. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z 7 grudnia 2021 r. odrzucenie zażalenia stanowi rozpoznanie zażalenia, a orzekanie w składzie kolegialnym pozwala uniknąć sytuacji, w której podlegałoby ono odrzuceniu przez sąd w składzie jednego sędziego bez możliwości dalszej kontroli, mając na względzie, że zażalenie przysługuje jedynie na postanowienie o odrzuceniu zażalenia wydane przez sąd pierwszej instancji.
Sąd przedstawiający zagadnienie prawne podkreślił jednak, że stan prawny w stosunku do obowiązującego w chwili wydania wskazanej uchwały zmienił się. Ustawą nowelizującą k.p.c. z 9 marca 2023 r. dodano, że jeżeli zażalenie jest spóźnione, nieopłacone lub z innych przyczyn niedopuszczalne, albo jego braków strona nie usunęła w wyznaczonym terminie, sąd odrzuca je w składzie jednego sędziego. Na postanowienie przysługuje zażalenie do innego składu sądu drugiej instancji.
Czytaj też w LEX: Przewodnik po zmianach w doręczeniach pism (PISP, e-Doręczenia, doręczenia tradycyjne) dla profesjonalnych pełnomocników >
Jeden sędzia – to przyspieszenie
Natomiast w art. 767(4) par. 11 k.p.c. ustawodawca dokonał jedynie zmiany o charakterze porządkującym. Sąd przedstawiający zagadnienie prawne podkreślił, że w uzasadnieniu projektu ustawy ustawodawca wskazał, że w celu przyspieszenia procedur przyjęto, iż w sądzie drugiej instancji zażalenie na zaskarżalne postanowienie wydane przez ten sąd może odrzucić jednoosobowo sędzia referent.
W takim stanie rzeczy Izba Cywilna SN wydała 22 lipca br. uchwałę, zgodnie z którą w postępowaniu egzekucyjnym zażalenia spóźnione, nieopłacone i z innych przyczyn niedopuszczalne lub których braków strona nie usunęła w wyznaczonym terminie, odrzuca sąd w składzie jednego sędziego.
W składzie zasiadali sędziowie: Krzysztof Wesołowski, Agnieszka Jurkowska-Chocyk i Marcin Łochowski.
Uchwała Izby Cywilnej SN z 22 lipca 2026 r., sygnatura akt III CZP 12/26
Zobacz też w LEX: AI w kancelarii prawnej – jak korzystać bezpiecznie i zgodnie z prawem? >
