Rozporządzenie 2016/1005 zmieniające załącznik XVII do rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH) w odniesieniu do włókien azbestu (chryzotylowego)

ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) 2016/1005
z dnia 22 czerwca 2016 r.
zmieniające załącznik XVII do rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH) w odniesieniu do włókien azbestu (chryzotylowego)
(Tekst mający znaczenie dla EOG)

KOMISJA EUROPEJSKA,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH) i utworzenia Europejskiej Agencji Chemikaliów, zmieniające dyrektywę 1999/45/WE oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 793/93 i rozporządzenie Komisji (WE) nr 1488/94, jak również dyrektywę Rady 76/769/EWG i dyrektywy Komisji 91/155/EWG, 93/67/EWG, 93/105/WE i 2000/21/WE 1 , w szczególności jego art. 68 ust. 1,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) W pozycji 6 w załączniku XVII do rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 zabrania się produkcji, wprowadzania do obrotu oraz stosowania włókien azbestu oraz wyrobów i mieszanin je zawierających w wyniku świadomego dodania.

(2) Państwa członkowskie mogą dopuścić do wprowadzania do obrotu i stosowania diafragmy zawierające włókna azbestu chryzotylowego do istniejących instalacji elektrolitycznych. Obejmuje to możliwość dopuszczenia do wprowadzania do obrotu włókien azbestu chryzotylowego do stosowania przy produkcji lub konserwacji takich diafragm i stosowania włókien azbestu chryzotylowego do tych celów.

(3) Spośród pięciu instalacji elektrolitycznych, w przypadku których państwa członkowskie zgłosiły 2 w 2011 r. przyznanie takich wyłączeń, działają nadal jedynie dwie - w Szwecji i w Niemczech.

(4) W dniu 18 stycznia 2013 r., zgodnie z obowiązkiem określonym w pozycji 6 pkt 1, Komisja Europejska zwróciła się do Europejskiej Agencji Chemikaliów ("Agencja") o przygotowanie dokumentacji zgodnej z załącznikiem XV, zgodnie z art. 69 ust. 1 rozporządzenia REACH, w celu zakazania wprowadzania do obrotu i stosowania diafragm zawierających azbest chryzotylowy. W dniu 17 stycznia 2014 r. Agencja sfinalizowała dokumentację zgodną z załącznikiem XV, w której proponuje się zmianę obowiązującego ograniczenia poprzez ograniczenie okresu obowiązywania wyłączeń przyznanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do wprowadzania do obrotu i stosowania diafragm zawierających azbest chryzotylowy i włókna azbestu chryzotylowego stosowane wyłącznie do ich konserwacji do dnia 31 grudnia 2025 r. oraz umożliwienie państwom członkowskim wprowadzenia wymagań sprawozdawczych, które pozwolą na lepsze monitorowanie i egzekwowanie.

(5) Dokumentacja została następnie poddana konsultacjom społecznym i przekazana do rozpatrzenia przez Komitet ds. Oceny Ryzyka (zwany dalej "RAC") oraz Komitet ds. Analiz Społeczno-Ekonomicznych (zwany dalej "SEAC").

(6) W dniu 26 listopada 2014 r. RAC przyjął opinię, w której stwierdził, że w jednym zakładzie nie występuje narażenie pracowników na działanie azbestu chryzotylowego, a w drugim narażenie jest zmniejszone dzięki środkom zarządzania ryzykiem, które są skuteczne w zakresie kontroli ewentualnego ryzyka wynikającego ze stosowania azbestu chryzotylowego, do poziomu ryzyka budzącego niewielkie obawy. W dalszej części opinii stwierdzono, że azbest chryzotylowy nie jest uwalniany do środowiska, a tym samym korzyści z natychmiastowego zamknięcia obu zakładów pod względem ochrony zdrowia i środowiska byłyby nieznaczne. Ponadto w jednym z zakładów z konkretnych przyczyn związanych z procesem i technologią nie była dostępna żadna odpowiednia alternatywa.

(7) Aby wspierać stopniowe odchodzenie od stosowania azbestu chryzotylowego w UE oraz zwiększyć jasność i przejrzystość obowiązującego wyłączenia, RAC zgodził się na proponowaną zmianę przedstawioną w dokumentacji zgodnej z załącznikiem XV. W opinii zawarto wniosek, że niezbędne jest działanie w skali całej Unii.

(8) W dniu 9 marca 2015 r. SEAC przyjął opinię, w której zauważył, że w jednym zakładzie istniejące komórki zawierające azbest zostaną zlikwidowane do 2025 r., a w drugim operator stwierdził, że obecne testy na poziomie produkcji z wykorzystaniem diafragm pozbawionych azbestu chryzotylowego w obecnej instalacji doprowadzi do pełnego zastąpienia diafragm zawierających azbest chryzotylowy najpóźniej do 2025 r. SEAC stwierdził także, że natychmiastowe zamknięcie tego zakładu spowodowałoby koszty w postaci utraty wartości dodanej i miejsc pracy, oraz przyjął do wiadomości zobowiązanie operatora tego drugiego zakładu do zaprzestania przywozu azbestu chryzotylowego przed końcem 2017 r. Biorąc pod uwagę ogólny cel, jakim jest stopniowe wycofywanie stosowania azbestu chryzotylowego w UE, oraz w celu zwiększenia jasności i przejrzystości obowiązującego wyłączenia SEAC stwierdził, że okres obowiązywania wyłączeń przyznanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do wprowadzania do obrotu diafragm i włókien powinien zostać ograniczony do końca 2017 r., i podsumował, że proponowana zmiana istniejącego ograniczenia, w wersji zmodyfikowanej przez SEAC, jest najwłaściwszym ogólnounijnym środkiem.

(9) Decyzja wykonawcza Komisji 2013/732/UE 3 ustanawiająca konkluzje dotyczące najlepszych dostępnych technik (BAT) zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE 4 w sprawie emisji przemysłowych stanowi, że stosowania przepon (diafragm) azbestowych nie uznaje się za BAT, a tym samym warunki pozwolenia dla instalacji chloro-alkalicznych użytkowanych w Unii muszą zostać zaktualizowane przed dniem 12 grudnia 2017 r., tak aby, począwszy od tej daty, w instalacjach tych nie stosowano już przepon azbestowych. Inaczej jednak niż w przypadku ogniw rtęciowych, których w żadnym przypadku nie można uznać za BAT, państwa członkowskie mogą określić, że w szczególnych i wyjątkowych okolicznościach przepony zawierające azbest mogą być stosowane w konkretnej instalacji przez wyraźnie określony dłuższy okres na warunkach zgodnych z celami środowiskowymi dyrektywy w sprawie emisji przemysłowych, pod warunkiem że warunki i okres takiego stosowania zostały określone w sposób prawnie wiążący.

(10) Od czasu przyjęcia opinii SEAC operator zakładu, w którym przewiduje się całkowite zastąpienie do 2025 r., zawarł wiążącą umowę z organami danego państwa członkowskiego w celu zagwarantowania stopniowego zastępowania diafragm zawierających azbest chryzotylowy przez alternatywne materiały niezawierające azbestu od 2014 r. do osiągnięcia pełnego takiego zastąpienia najpóźniej do dnia 30 czerwca 2025 r. Dlatego okres wyłączenia przyznanego przez państwa członkowskie w celu umożliwienia stosowania diafragm zawierających azbest chryzotylowy i włókna azbestu chryzotylowego stosowane wyłącznie do ich konserwacji powinien być ograniczony najpóźniej do dnia 30 czerwca 2025 r.

(11) Ponadto, chociaż na mocy wiążącej umowy operator zobowiązał się zaprzestać przywozu włókien azbestu chryzotylowego oraz diafragm zawierających azbest chryzotylowy do końca 2017 r., potwierdził następnie, że przywóz został już zakończony, gdyż posiada już wystarczającą ilość włókien azbestu chryzotylowego, by móc przejść na materiały alternatywne. W związku z tym należy zlikwidować możliwość zezwalania przez państwa członkowskie na wprowadzanie do obrotu diafragm zawierających azbest chryzotylowy i włókna azbestu chryzotylowego wyłącznie do ich konserwacji.

(12) Należy przekazać Komisji sprawozdanie wskazujące ilość azbestu chryzotylowego stosowanego w diafragmach w instalacjach korzystających z wyłączenia. Unijne prawodawstwo w dziedzinie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa pracowników stanowi już, że pracodawcy muszą ograniczyć narażenie pracowników na działanie włókien azbestu chryzotylowego do minimum, a w każdym przypadku poniżej ustalonej wartości dopuszczalnej. Państwa członkowskie mogą ustanowić bardziej rygorystyczne wartości dopuszczalne dla takich włókien w powietrzu i mogą wymagać ich regularnych pomiarów lub monitorowania. Wyniki takiego pomiaru/monitorowania powinny być ujęte w sprawozdaniu.

(13) Zasięgnięto opinii forum wymiany informacji o egzekwowaniu przepisów i uwzględniono jego zalecenia.

(14) Należy zatem odpowiednio zmienić rozporządzenie (WE) nr 1907/2006.

(15) Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są zgodne z opinią Komitetu ustanowionego na mocy art. 133 rozporządzenia (WE) nr 1907/2006,

PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł  1

W załączniku XVII do rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 wprowadza się zmiany zgodnie z załącznikiem do niniejszego rozporządzenia.

Artykuł  2

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Sporządzono w Brukseli dnia 22 czerwca 2016 r.

W imieniu Komisji
Jean-Claude JUNCKER
Przewodniczący

ZAŁĄCZNIK

W załączniku XVII pozycja 6 akapit 1 kolumna 2 otrzymuje brzmienie:

"1. Zabrania się produkcji, wprowadzania do obrotu oraz stosowania wymienionych włókien oraz wyrobów i mieszanin je zawierających w wyniku świadomego dodania.
Jeżeli jednak stosowanie diafragm zawierających azbest chryzotylowy do instalacji elektrolitycznych w dniu 13 lipca 2016 r. zostało objęte wyłączeniem przez państwo członkowskie zgodnie z wersją tego ustępu obowiązującą do tego dnia, pierwszego akapitu nie stosuje się do dnia 1 lipca 2025 r. do stosowania w instalacjach takich diafragm lub azbestu chryzotylowego stosowanych wyłącznie do konserwacji takich diafragm, pod warunkiem że takie stosowanie odbywa się zgodnie z warunkami pozwolenia określonymi zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE (*).
Każdy dalszy użytkownik korzystający z takiego wyłączenia przesyła do dnia 31 stycznia każdego roku kalendarzowego do państwa członkowskiego, w którym znajduje się dana instalacja elektrolityczna, sprawozdanie wskazujące ilość azbestu chryzolitowego stosowaną w diafragmach na podstawie tego wyłączenia. Państwo członkowskie przekazuje kopię Komisji Europejskiej.
Jeżeli, w celu ochrony zdrowia i bezpieczeństwa pracowników, państwo członkowskie wymaga monitorowania azbestu chryzotylowego w powietrzu przez dalszych użytkowników, jego wyniki są uwzględnione w przedmiotowym sprawozdaniu.
__________

(*) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE z dnia 24 listopada 2010 r. w sprawie emisji przemysłowych (zintegrowane zapobieganie zanieczyszczeniom i ich kontrola) (Dz.U. L 334 z 17.12.2010, s. 17)."

1 Dz.U. L 396 z 30.12.2006, s. 1.
2 Wyłączenia udzielane przez kraje UE i państwa EOG-EFTA w odniesieniu do azbestu zawartego w wyrobach na podstawie pozycji 6 w załączniku XVII do rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 (REACH). http://ec.europa.eu/DocsRoom/documents/13170
3 Decyzja wykonawcza Komisji 2013/732/UE z dnia 9 grudnia 2013 r. ustanawiająca konkluzje dotyczące najlepszych dostępnych technik (BAT) zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE w sprawie emisji przemysłowych, w odniesieniu do produkcji chloro-alkalicznej (Dz.U. L 332 z 11.12.2013, s. 34).
4 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE z dnia 24 listopada 2010 r. w sprawie emisji przemysłowych (zintegrowane zapobieganie zanieczyszczeniom i ich kontrola) (Dz.U. L 334 z 17.12.2010, s. 17).

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.UE.L.2016.165.4

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Rozporządzenie 2016/1005 zmieniające załącznik XVII do rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH) w odniesieniu do włókien azbestu (chryzotylowego)
Data aktu: 22/06/2016
Data ogłoszenia: 23/06/2016
Data wejścia w życie: 13/07/2016