Wytyczne EBC/2003/5 (2003/206/WE) w sprawie egzekwowania środków przeciwdziałających niedozwolonej reprodukcji banknotów euro oraz w sprawie wymiany i wycofywania z obiegu banknotów euro

WYTYCZNE EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO
z dnia 20 marca 2003 r.
w sprawie egzekwowania środków przeciwdziałających niedozwolonej reprodukcji banknotów euro oraz w sprawie wymiany i wycofywania z obiegu banknotów euro

(EBC/2003/5)

(2003/206/WE)

(Dz.U.UE L z dnia 25 marca 2003 r.)

RADA PREZESÓW EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 106 ust. 1,

uwzględniając artykuły 12.1, 14.3 oraz art. 16 Statutu Europejskiego Systemu Banków Centralnych oraz Europejskiego Banku Centralnego,

uwzględniając decyzję EBC/2003/4 z dnia 20 marca 2003 r. w sprawie nominałów, parametrów, reprodukcji, wymiany i wycofania z obiegu banknotów euro(1),

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Wytyczne Europejskiego Banku Centralnego z dnia 7 lipca 1998 r. w sprawie niektórych przepisów dotyczących banknotów euro, zmienione dnia 26 sierpnia 1999 r. (EBC/1999/3)(2) stanowią o egzekwowaniu praw autorskich Euroopejskiego Banku Centralnego (EBC) do banknotów euro.

(2) Przepisy dotyczące egzekwowania praw autorskich EBC wymagają aktualizacji i uzupełnienia o wyczerpujący zbiór zasad i procedur zapewniających ochronę banknotów euro przed niedozwolonymi reprodukcjami.

(3) Artykuł 106 ust. 1 Traktatu oraz art. 16 Statutu stanowią, że Europejski Bank Centralny ma wyłączne prawo do upoważniania do emisji banknotów we Wspólnocie. Artykuły te stanowią także, iż banknoty takie mogą emitować EBC i krajowe banki centralne. Zgodnie z przepisem art. 10 rozporządzenia Rady (EC) nr 974/98 z dnia 3 maja 1998 r. w sprawie wprowadzenia euro(3) EBC oraz krajowe banki centralne uczestniczących Państw Członkowskich (zwane dalej KBC) mogą wprowadzać do obiegu banknoty euro. Prawo do wydawania zezwoleń na emisję banknotów euro obejmuje kompetencję do przedsiębrania środków mających na celu ochronę wiarygodności banknotów euro jako środków płatniczych oraz do zapewnienia minimalnego poziomu ochrony we wszystkich uczestniczących Państwach Członkowskich. Jeśli jednak nie istnieje ryzyko pomylenia reprodukcji banknotów euro z prawdziwymi banknotami euro, zezwala się na wykonywanie takich reprodukcji. W celu zapobieżenia takim omyłkom w decyzji EBC/2003/4 ustalono wspólne przepisy dotyczące reprodukcji banknotów euro.

(4) Przepisy dotyczące reprodukcji banknotów euro oraz praw autorskich EBC do banknotów euro powinny być stosowane i egzekwowane w ścisłej współpracy między EBC a KBC oraz, w razie potrzeby, we współpracy między nimi a odpowiednimi władzami krajowymi, przy czym przepisy te winny być stosowane bez uszczerbku dla krajowego prawa karnego zakazującego produkcji, wprowadzania do obiegu lub posiadania reprodukcji banknotów euro, które ogół społeczeństwa mógłby uznać za prawdziwe banknoty euro. W tym kontekście właściwe jest, by EBC odwoływał się do KBC w celu przeciwdziałania wprowadzaniu do obiegu niedozwolonych reprodukcji banknotów euro. W żadnym przypadku przepisy niniejszych wytycznych nie ograniczają stosowania przepisów prawa karnego, w szczególności dotyczących fałszowania znaków pieniężnych.

(5) Aby dodatkowo zabezpieczyć wiarygodność banknotów euro jako środków płatniczych, EBC i KBC powinny dążyć do zwiększenia powszechnej znajomości decyzji EBC dotyczących zasad reprodukcji banknotów euro, w szczególności poprzez publikowanie tych decyzji w krajowych środkach przekazu oraz w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

(6) Przepisy w sprawie wymiany i wycofywania z obiegu banknotów euro zawarte w decyzji EBC/2003/4 powinny być wdrożone przez KBC.

(7) W celu zwiększenia powszechnej znajomości wszelkich decyzji EBC w sprawie wycofania z obiegu rodzajów lub serii banknotów euro KBC powierza się zadanie ogłoszenia ich w krajowych środkach przekazu.

(8) Zgodnie z art. 12.1 i 14.3 Statutu, wytyczne EBC stanowią integralną część prawa wspólnotowego,

PRZYJMUJE NINIEJSZE WYTYCZNE:

Artykuł  1 1

Definicje

Użyte w niniejszych wytycznych określenia oznaczają:

1)
"niedozwolona reprodukcja" oznacza reprodukcję, o której mowa w art. 2 ust. 1 decyzji Europejskiego Banku Centralnego EBC/2013/10 2  która:

a) nie spełnia kryteriów określonych w art. 2 ust. 3 decyzji EBC/2013/10 i nie jest objęta wyłączeniem przez EBC ani właściwy KBC na mocy art. 2 ust. 5 decyzji EBC/2013/10; lub

b) narusza prawa autorskie EBC do banknotów euro, na przykład wpływając negatywnie na opinię o banknotach euro;

2)
"niedozwolona działalność" oznacza produkcję, posiadanie, transport, rozpowszechnianie, sprzedaż, promocję, import do Unii oraz wykorzystywanie lub usiłowanie wykorzystania w transakcjach niedozwolonych reprodukcji.
Artykuł  2 3

Wdrożenie środków zapobiegających niedozwolonej działalności

1. 
Jeśli KBC uzyska informację o niedozwolonej działalności podejmowanej na obszarze jego państwa, nakazuje podmiotowi zaangażowanemu w niedozwoloną działalność, w standardowej formie określonej przez EBC, powstrzymanie się od zaangażowania w jeden lub większą liczbę rodzajów niedozwolonej działalności oraz, jeśli uzna za stosowne, nakazuje posiadaczowi niedozwolonych reprodukcji ich wydanie.
1a. 
Jeśli KBC uzyska informację o niedozwolonej działalności podejmowanej bezpośrednio lub w sposób pośredni, w tym w formie elektronicznej na stronach internetowych o odpowiednich krajowych domenach url, środkami przewodowymi lub bezprzewodowymi, oraz innymi środkami umożliwiającymi członkom społeczeństwa dostęp do niedozwolonych reprodukcji w miejscu i czasie indywidualnie przez nich wybranym, niezwłocznie zawiadamia o tym EBC. KBC, korzystając ze standaryzowanych formularzy określonych przez EBC, nakazuje również podmiotowi zaangażowanemu w niedozwoloną działalność powstrzymanie się od niej. EBC podejmuje wówczas wszelkie dostępne kroki, by usunąć niedozwoloną reprodukcję z przestrzeni elektronicznej.
1b. 
EBC może również nakazać podmiotowi zaangażowanemu w niedozwoloną działalność powstrzymanie się od jednego lub większej liczby rodzajów takiej działalności na obszarze więcej niż jednego państwa członkowskiego lub poza Unią. Jeśli EBC uzna to za stosowne, nakazuje posiadaczowi niedozwolonyej reprodukcji jej wydanie."
1c. 
Przed podjęciem środków, o których mowa w niniejszym artykule, KBC informuje EBC, a EBC podejmuje się koordynacji środków, które mają zostać podjęte, tak aby KBC lub EBC, stosownie do przypadku, działały przy podejmowaniu środków w ramach swoich kompetencji.
2. 
Jeśli autor lub posiadacz niedozwolonej reprodukcji nie zastosuje się do nakazu wydanego zgodnie z przepisem ust. 1, właściwy KBC niezwłocznie informuje o tym EBC.
3. 
Dalszą decyzję o wszczęciu postępowania w sprawie naruszenia w trybie art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 2532/98 4  które może skutkować nałożeniem sankcji na podstawie tego rozporządzenia, podejmuje Zarząd EBC lub właściwy KBC. Przed podjęciem decyzji EBC oraz właściwy KBC zasięgają wzajemnie swoich opinii, a KBC informuje EBC, czy zostało, lub czy może zostać, wszczęte odrębne postępowanie w sprawie naruszenia na mocy krajowego prawa karnego, a ponadto, czy istnieje inna odpowiednia podstawa prawna do wszczęcia postępowania w związku z niedozwoloną działalnością, jak np. przepisy prawa autorskiego. Jeśli postępowanie w sprawie naruszenia zostało już wszczęte, lub też ma zostać wszczęte, na mocy krajowego prawa karnego lub jeśli istnieje inna odpowiednia podstawa prawna do wszczęcia postępowania w związku niedozwoloną działalnością, nie wszczyna się postępowania w sprawie naruszenia na mocy rozporządzenia (WE) nr 2532/98.
4. 
Jeśli EBC podejmuje decyzję o wszczęciu postępowania w sprawie naruszenia prawa na mocy rozporządzenia (WE) nr 2532/98, EBC może zażądać od KBC przeprowadzenia postępowania. W takim przypadku EBC udzieli danemu KBC zaleceń oraz wszelkich niezbędnych pełnomocnictw. Wszelkie opłaty sądowe są pokrywane przez EBC. EBC lub KBC (zależnie od okoliczności) zapewnia, by niedozwolona reprodukcja została usunięta w miarę potrzeb i możliwości.
5. 
EBC podejmuje działania opisane w niniejszym artykule, działając samodzielnie, jeśli:
a)
nie można dostępnymi środkami ustalić pochodzenia niedozwolonej działalności;
b)
niedozwolona działalność została lub zostanie podjęta na obszarze kilku uczestniczących państw członkowskich;
c)
niedozwolona działalność została lub zostanie podjęta poza obszarem uczestniczących państw członkowskich.
Artykuł  3 5

Wnioski o objęcie reprodukcji wyłączeniem

1. 
Wnioski o wyłączenie na podstawie art. 2 ust. 5 decyzji EBC/2013/10 są rozpatrywane przez:
a)
odpowiedni KBC w imieniu EBC, jeżeli reprodukcje zostały lub zostaną wykonane na obszarze jednego państwa członkowskiego; lub
b)
przez EBC w innych przypadkach opisanych w art. 2 ust. 5 decyzji EBC/2013/10.
2. 
W przypadku otrzymania przez KBC wniosku o wyłączenie nowego rodzaju KBC informuje EBC o takim wniosku i o swoim zamiarze udzielenia lub odmowy udzielenia wyłączenia. W przypadku różnych poglądów EBC i KBC na tę kwestię decyzję podejmuje Zarząd EBC. Podejmując decyzję, Zarząd bierze pod uwagę opinie Komitetu ds. Banknotów i Komitetu Prawnego, w szczególności wszelkie wyrażone opinie dotyczące indywidualnej sytuacji danego państwa członkowskiego, przy uwzględnieniu opinii na temat skutków decyzji dla całej strefy euro. EBC gromadzi dane dotyczące otrzymanych przez siebie wniosków (niezależnie od tego, czy były one kierowane do EBC) oraz odpowiedzi na nie i informuje o nich KBC. EBC może również okresowo publikować skonsolidowane dane.
Artykuł  4 6

Wymiana uszkodzonych banknotów euro

1. 
KBC wprowadzają w życie przepisy decyzji EBC/2013/10 w należyty sposób(5).
2. 
Podczas wprowadzania w życie przepisów decyzji EBC/2013/10, z zachowaniem ograniczeń przewidzianych prawem, KBC mogą zniszczyć uszkodzone banknoty albo ich części, chyba że istnieją podstawy prawne do ich zachowania lub zwrotu wnioskodawcy.
3. 
KBC wyznaczają pojedynczy organ do podejmowania decyzji w sprawie wymiany uszkodzonych banknotów euro w przypadkach przewidzianych w art. 3 ust. 1 lit. b) decyzji EBC/2013/10 i informują o tym EBC.
Artykuł  5

Wycofywanie banknotów euro z obiegu

KBC ogłaszają każdą decyzję Rady Prezesów w sprawie wycofania z obiegu rodzaju lub serii banknotu euro w krajowych środkach przekazu, na własny koszt i zgodnie z ewentualnymi zaleceniami Zarządu.

Artykuł  6

Zmiany do wytycznych EBC/1999/3

Uchyla się artykuły 1, 2 i 4 wytycznych EBC/1999/3. Odniesienia do uchylonych artykułów rozumie się jako odniesienia odpowiednio do artykułów 2, 4 i 5 niniejszych wytycznych.

Artykuł  7

Przepisy końcowe

1. 
Niniejsze wytyczne są skierowane do krajowych banków centralnych uczestniczących Państw Członkowskich.
2. 
Niniejsze wytyczne wchodzą w życie następnego dnia po ich opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Euroopejskiej.

Sporządzono we Frankfurcie nad Menem, dnia 20 marca 2003 r.

W imieniu Rady Prezesów EBC
Willem F. DUISENBERG
______

(1) Dz.U. L 78 z 25.3.2003, str. 16.

(2) Dz.U. L 258 z 5.10.1999, str. 32.

(3) Dz.U. L 139 z 11.5.1998, str. 1.

(4) Dz.U. L 318, z 27.11.1998, str. 4.

(5) Dz.U. L 118 z 30.4.2013, s. 37.

1 Art. 1 zmieniony przez art. 1 pkt 1 wytycznych nr EBC/2020/61 (2091/2020) z dnia 4 grudnia 2020 r. (Dz.U.UE.L.2020.423.65) zmieniających nin. wytyczne z dniem notyfikacji.
2 Decyzja Europejskiego Banku Centralnego EBC/2013/10 z dnia 19 kwietnia 2013 r. w sprawie nominałów, parametrów, reprodukcji, wymiany i wycofywania banknotów euro (Dz.U. L 118 z 30.4.2013, s. 37).
3 Art. 2 zmieniony przez art. 1 pkt 2 wytycznych nr EBC/2020/61 (2091/2020) z dnia 4 grudnia 2020 r. (Dz.U.UE.L.2020.423.65) zmieniających nin. wytyczne z dniem notyfikacji.
4 Rozporządzenie Rady (WE) nr 2532/98 z 23 listopada 1998 r. dotyczące kompetencji Europejskiego Banku Centralnego do nakładania sankcji (Dz.U. L 318 z 27.11.1998, s. 4).
5 Art. 3 zmieniony przez art. 1 pkt 3 wytycznych nr EBC/2020/61 (2091/2020) z dnia 4 grudnia 2020 r. (Dz.U.UE.L.2020.423.65) zmieniających nin. wytyczne z dniem notyfikacji.
6 Art. 4 zmieniony przez art. 1 wytycznych nr EBC/2013/11 (2013/212/UE) z dnia 19 kwietnia 2013 r. (Dz.U.UE.L.13.118.43) zmieniających nin. wytyczne z dniem notyfikacji.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.UE.L.2003.78.20

Rodzaj: Wytyczne
Tytuł: Wytyczne EBC/2003/5 (2003/206/WE) w sprawie egzekwowania środków przeciwdziałających niedozwolonej reprodukcji banknotów euro oraz w sprawie wymiany i wycofywania z obiegu banknotów euro
Data aktu: 20/03/2003
Data ogłoszenia: 25/03/2003
Data wejścia w życie: 26/03/2003