Uporządkowanie stosunków kredytowych.

USTAWA
z dnia 28 grudnia 1989 r.
o uporządkowaniu stosunków kredytowych. *

Art.  1.
1.
Uchyla się:
1)
nałożone na banki obowiązki dotyczące zapewnienia uprzywilejowań i preferencji w zakresie:
a)
dostępu do kredytów,
b)
oprocentowania kredytów i warunków ich spłaty,
2) 1
postanowienia umów kredytowych ustalające oprocentowanie kredytów według stawek stałych i preferencyjnych.
3) 2
(skreślony).
2.
Pozostają bez zmiany postanowienia umów kredytowych w zakresie, którego nie dotyczy przepis ust. 1 pkt 2. Wynikające z tych postanowień warunki umowy o kredyt udzielony na budownictwo mieszkaniowe nie mogą być w 1990 r. zmienione bez zgody kredytobiorcy również w razie zwiększenia kwoty kredytu. Rada Ministrów zapewni pokrycie różnic wynikających z tych umów do wysokości nakładów poniesionych w 1990 r.
3.
Jeżeli bank nie uzgodni z kredytobiorcą inaczej, do kredytu udzielonego na podstawie umowy, której postanowienia zgodnie z ust. 1 pkt 2 uległy uchyleniu, stosuje się zmienną stawkę oprocentowania.
3a. 3
(skreślony).
4.
Zmieniona, zgodnie z ust. 1 pkt 2 i ust. 3, wysokość oprocentowania przysługuje bankom od zadłużenia kredytowego nie spłaconego i nie przedawnionego w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy.
Art.  2.
1.
Należności banków z tytułu zmienionego, stosownie do przepisów niniejszej ustawy, oprocentowania kredytów za rok 1990 podlegają spłacie w 40% kwoty odsetek, a w pozostałej części są dopisywane do zadłużenia kredytobiorcy.
2.
Na żądanie kredytobiorcy bank pobiera od niego oprocentowanie w wysokości wyższej od określonej w ust. 1. Kwota odsetek dopisywanych do zadłużenia kredytobiorcy ulega wówczas odpowiedniemu obniżeniu.
3.
W 1990 r. w szczególnie uzasadnionych przypadkach, w okresie nie przekraczającym 6 miesięcy, bank może na żądanie kredytobiorcy dopisać do jego zadłużenia więcej niż 60% oprocentowania kredytu.
Art.  3.
1. 4
Kredytobiorcom może być udzielona pomoc polegająca na pokrywaniu ze środków budżetowych części zadłużenia wobec banku lub części należnego bankowi oprocentowania. Środki, kierunki i cele, przeznaczone na udzielenie tej pomocy, określa ustawa budżetowa.
2.
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa:
1) 5
szczegółowy zakres, zasady i tryb udzielania pomocy w spłacie należnego bankowi oprocentowania, o którym mowa w art. 2 ust. 1,
2)
szczegółowe cele, przy kredytowaniu których na podstawie umów zawartych z bankami po wejściu w życie niniejszej ustawy będzie udzielana kredytobiorcom, ze środków budżetowych, pomoc według zasad i trybu ustalonych stosownie do pkt 1,
3)
szczególne zasady finansowania oraz gromadzenia środków na finansowanie nakładów związanych z budownictwem mieszkaniowym, produkcją rolną oraz innymi celami społecznymi i gospodarczymi.
3. 6
Kierując się ważnymi względami społecznymi Rada Ministrów może w okresie przejściowym, nie dłużej jednak niż do końca 1994 r., ograniczyć w drodze rozporządzenia do 40% obowiązek bieżących spłat oprocentowania należnego bankom od kredytów określonych zgodnie z ust. 2 pkt 2. Pozostała część tego oprocentowania będzie podlegać dopisaniu do zadłużenia kredytobiorcy.
Art.  4.
1.
Kredyt zaciągnięty na pokrycie niedoboru budżetu centralnego w Narodowym Banku Polskim zamyka się stanem zadłużenia na koniec 1989 r.
2.
Zadłużenie budżetu centralnego w Narodowym Banku Polskim zostanie pokryte wyemitowanymi przez Skarb Państwa oprocentowanymi papierami wartościowymi, które od 1995 r. będą podlegać przez 20 lat wykupowi przez Skarb Państwa w terminach określonych w tych papierach.
Art.  5.
1.
W ustawie z dnia 31 stycznia 1989 r. - Prawo bankowe (Dz. U. Nr 4, poz. 21, Nr 54, poz. 320, Nr 59, poz. 350 i Nr 74, poz. 439) w art. 121 wprowadza się następujące zmiany:
1)
ust. 3 otrzymuje brzmienie:

"3. Rada Ministrów zapewni pokrycie różnic wynikających z ulgowego oprocentowania i umorzenia kredytów określonych w ust. 2, udzielonych do dnia 31 grudnia 1989 r.",

2)
ust. 4 skreśla się.
2. 7
Tracą moc akty wykonawcze w zakresie dotyczącym oprocentowania i umarzania kredytów, o których mowa w art. 121 ust. 2 ustawy wymienionej w ust. 1, w odniesieniu do nowo zawieranych umów.
Art.  6.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1990 r.

*Z dniem 1 stycznia 1996 r. przepisy nin. ustawy tracą moc w zakresie uregulowanym ustawą z dnia 30 listopada 1995 r. o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, refundacji bankom wypłaconych premii gwarancyjnych oraz zmianie niektórych ustaw (Dz.U.96.5.32) na podstawie art. 14 tej ustawy.
1 Art. 1 ust. 1 pkt 2:

- zmieniony przez art. 5 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o zmianie ustawy - Prawo budżetowe oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.92.21.85) z dniem 1 stycznia 1992 r.

- zmieniony przez art. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. (Dz.U.93.40.181) zmieniającej nin. ustawę z dniem 1 kwietnia 1992 r.

2 Art. 1 ust. 1 pkt 3 skreślony przez art. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. (Dz.U.93.40.181) zmieniającej nin. ustawę z dniem 1 kwietnia 1992 r.
3 Art. 1 ust. 3a skreślony przez art. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. (Dz.U.93.40.181) zmieniającej nin. ustawę z dniem 1 kwietnia 1992 r.
4 Art. 3 ust. 1:

- zmieniony przez art. 5 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o zmianie ustawy - Prawo budżetowe oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.92.21.85) z dniem 1 stycznia 1992 r.

- zmieniony przez art. 1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. (Dz.U.93.40.181) zmieniającej nin. ustawę z dniem 1 kwietnia 1992 r.

5 Art. 3 ust. 2 pkt 1:

- zmieniony przez art. 5 pkt 2 lit. b) ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o zmianie ustawy - Prawo budżetowe oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.92.21.85) z dniem 1 stycznia 1992 r.

- zmieniony przez art. 1 pkt 2 lit. b) ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. (Dz.U.93.40.181) zmieniającej nin. ustawę z dniem 1 kwietnia 1992 r.

6 Art. 3 ust. 3:

- zmieniony przez art. 5 pkt 2 lit. c) ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o zmianie ustawy - Prawo budżetowe oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.92.21.85) z dniem 1 stycznia 1992 r.

- zmieniony przez art. 1 pkt 2 lit. c) ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. (Dz.U.93.40.181) zmieniającej nin. ustawę z dniem 1 kwietnia 1992 r.

7 Art. 5 ust. 2:

- zmieniony przez art. 5 pkt 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o zmianie ustawy - Prawo budżetowe oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.92.21.85) z dniem 1 stycznia 1992 r.

- zmieniony przez art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. (Dz.U.93.40.181) zmieniającej nin. ustawę z dniem 1 kwietnia 1992 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1989.74.440

Rodzaj: Ustawa
Tytuł: Uporządkowanie stosunków kredytowych.
Data aktu: 28/12/1989
Data ogłoszenia: 30/12/1989
Data wejścia w życie: 01/01/1990