Przebaczenie i puszczenie w niepamięć niektórych przestępstw i wykroczeń.

USTAWA
z dnia 29 maja 1989 r.
o przebaczeniu i puszczeniu w niepamięć niektórych przestępstw i wykroczeń.

Mając na uwadze postępujący proces normalizacji życia społecznego, czego wyrazem jest osiągnięte porozumienie narodowe, w celu stworzenia obywatelom, którzy dopuścili się z powodów politycznych naruszeń porządku prawnego, warunków umożliwiających włączenie się do czynnego udziału w życiu politycznym kraju, stanowi się, co następuje:
Art.  1.

Przebacza się i puszcza w niepamięć:

1)
występki popełnione z powodów politycznych albo w związku ze strajkiem lub akcją protestacyjną,
2)
przestępstwa skarbowe popełnione z powodów politycznych,
3)
występki związane z militaryzacją,
4)
występki popełnione przy przeciwdziałaniu strajkom lub akcjom protestacyjnym albo innym naruszeniom bezpieczeństwa lub porządku publicznego z powodów politycznych,

- jeżeli popełnienie przestępstwa nastąpiło w okresie po dniu 31 sierpnia 1980 r. do dnia 29 maja 1989 r.

Art.  2.
1.
Orzeczone prawomocnie kary za przestępstwa określone w art. 1, nie wykonane w całości lub w części, nie podlegają wykonaniu; nie podlegają również wykonaniu orzeczone prawomocnie nie uiszczone w całości lub w części nawiązki, opłaty i koszty postępowania. Skazania za te występki ulegają zatarciu, a wpis o skazaniu usuwa się z rejestru skazanych; z rejestru usuwa się również wpis o warunkowym umorzeniu postępowania o te przestępstwa.
2.
Podlegają wykonaniu prawomocne orzeczenia o przepadku przedmiotów, których posiadanie jest zakazane lub wymaga zezwolenia.
Art.  3.

W sprawach o przestępstwa, o których mowa w art. 1, postępowania karnego nie wszczyna się, a wszczęte umarza. W razie umorzenia postępowania, ulegają przepadkowi przedmioty, o których mowa w art. 2 ust. 2.

Art.  4.
1.
W razie zbiegu przestępstw podlegających ustawie, stosuje się ustawę do każdego ze zbiegających się przestępstw. W razie zbiegu przestępstwa podlegającego ustawie z innym przestępstwem, stosuje się ustawę do przestępstwa jej podlegającego.
2.
Po zastosowaniu ustawy, w miarę potrzeby, orzeka się na posiedzeniu karę łączną na ogólnych zasadach.
Art.  5.
1.
Ustawę stosuje sąd właściwy do rozpoznania sprawy.
2.
Sąd stosuje ustawę z urzędu albo na wniosek strony.
Art.  6.

W sprawach o przestępstwa skarbowe należące do właściwości finansowego organu orzekającego ustawę stosuje organ właściwy do ich rozpoznania. Przepis art. 5 ust. 2 stosuje się odpowiednio.

Art.  7.
1.
Orzeczenia w przedmiocie stosowania ustawy zapadają w formie postanowień.
2.
Na postanowienie, o którym mowa w ust. 1, przysługuje zażalenie.
Art.  8.

Przebacza się i puszcza w niepamięć wykroczenia, w tym skarbowe, popełnione w okresie po dniu 31 sierpnia 1980 r. do dnia 29 maja 1989 r. z powodów politycznych albo w związku ze strajkiem lub akcją protestacyjną.

Art.  9.

W sprawach o wykroczenia, o których mowa w art. 8, ustawę stosuje organ właściwy do rozpoznania sprawy. Przepisy art. 2, 3 i 5-7 stosuje się odpowiednio.

Art.  10.

Postępowanie w sprawach objętych ustawą toczy się zgodnie z przepisami obowiązującymi w postępowaniu przed organem, który je prowadzi, jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej.

Art.  11.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1989.34.179

Rodzaj: Ustawa
Tytuł: Przebaczenie i puszczenie w niepamięć niektórych przestępstw i wykroczeń.
Data aktu: 29/05/1989
Data ogłoszenia: 06/06/1989
Data wejścia w życie: 06/06/1989