Centralny Fundusz Rozwoju Nauki i Techniki.

USTAWA
z dnia 27 kwietnia 1989 r.
o Centralnym Funduszu Rozwoju Nauki i Techniki.

W celu zapewnienia środków finansowych dla realizacji polityki państwa w zakresie rozwoju nauki i techniki stanowi się, co następuje:
Art.  1.

Tworzy się Centralny Fundusz Rozwoju Nauki i Techniki, zwany dalej "Funduszem".

Art.  2.

Dochodami Funduszu są:

1)
dotacje budżetowe,
2)
wpłaty osób prawnych oraz państwowych jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej, prowadzących działalność na podstawie ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 41, poz. 324), zwanych dalej "jednostkami", zobowiązanych do płacenia podatku dochodowego,
3)
dochody z tytułu działalności Funduszu, w szczególności:
a)
z przedsięwzięć finansowanych ze środków Funduszu,
b)
z udziału w spółkach, przedsiębiorstwach mieszanych i wspólnych,
c)
z odsetek z tytułu pożyczek,
4)
środki uzyskane z likwidacji jednostek badawczo-rozwojowych po zaspokojeniu wierzytelności,
5)
inne wpływy.
Art.  3.
1.
Wpłaty, o których mowa w art. 2 pkt 2, obciążają koszty działalności jednostek.
2.
Stawki wpłat ustala się w wieloletnich planach społeczno-gospodarczych w stosunku do wartości:
1)
sprzedaży zewnętrznej wyrobów, robót i usług własnej produkcji w cenach realizacji, po pomniejszeniu o podatek obrotowy,
2)
marż, prowizji oraz innych wpływów z tytułu usług handlowych.
3.
Jednostki są zobowiązane do uiszczania wpłat bez wezwania za każdy miesiąc oddzielnie, do dnia 28 następnego miesiąca.
4.
Zasady wpłat oraz ich stawki określone w ust. 1-3 stosuje się do jednostek nie posiadających osobowości prawnej, o których mowa w art. 2 pkt 2.
Art.  4.
1.
Do wpłat określonych w art. 2 pkt 2, z zastrzeżeniem ust. 2, mają zastosowanie przepisy o zobowiązaniach podatkowych, z wyjątkiem art. 5 ust. 1, art. 9, 12, 13 i 18 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz. U. Nr 27, poz. 111, z 1982 r. Nr 45, poz. 289, z 1984 r. Nr 52, poz. 268, z 1985 r. Nr 12, poz. 50, z 1988 r. Nr 41, poz. 325 i z 1989 r. Nr 4, poz. 23).
2.
Decyzje w sprawach określonych w art. 8, 22 i 31 ustawy wymienionej w ust. 1 w zakresie wpłat podejmuje Minister-Kierownik Urzędu Postępu Naukowo-Technicznego i Wdrożeń.
Art.  5.
1.
Środki Funduszu przeznacza się na finansowanie działalności badawczo-rozwojowej i wspomaganie wdrożeń.
2.
Ze środków przeznaczonych na działalność badawczo-rozwojową finansuje się:
1)
prace naukowe i badawczo-rozwojowe,
2)
rozbudowę zaplecza laboratoryjnego i doświadczalno-produkcyjnego,
3)
działalność ogólnotechniczną, obejmującą w szczególności prace dotyczące normalizacji, unifikacji i typizacji, wzornictwa przemysłowego, informacji naukowej, technicznej i ekonomicznej, wynalazczości i ochrony własności przemysłowej, popularyzacji osiągnięć nauki i techniki, szkolenia i doskonalenia kadr,
4)
wybrane wydawnictwa z zakresu nauki i techniki,
5)
analizy, oceny i ekspertyzy dotyczące rozwoju nauki i techniki,
6)
stypendia na rozwiązywanie zadań badawczych i wdrożeniowych,
7)
nagrody za szczególne osiągnięcia w dziedzinie nauki i postępu technicznego.
3.
Ze środków przeznaczonych na wspomaganie wdrożeń udziela się pożyczek, subwencji i poręczeń związanych z realizacją:
1)
zamówień rządowych z zakresu rozwoju nauki i techniki,
2)
pierwszych wdrożeń rezultatów prac badawczo-rozwojowych finansowanych ze środków Funduszu oraz krajowych wynalazków.
4.
Środki Funduszu mogą być ponadto przeznaczane na działalność, której celem jest ich zwiększenie, w tym również na udziały w spółkach, przedsiębiorstwach mieszanych i wspólnych.
Art.  6.
1.
Dysponentów środków Funduszu przeznaczonych na działalność badawczo-rozwojową ustala Prezydium Komitetu do Spraw Nauki i Postępu Technicznego przy Radzie Ministrów, określając jednocześnie wysokość środków wydzielonych do ich dyspozycji.
2.
Dysponentem środków Funduszu przeznaczonych na wspomaganie wdrożeń jest Minister-Kierownik Urzędu Postępu Naukowo-Technicznego i Wdrożeń.
Art.  7.
1.
Środki dewizowe Funduszu:
1)
uzyskane z tytułu działalności określonej w art. 5 ust. 4,
2)
zakupione od podmiotów gospodarczych,
3)
pochodzące z zaciągniętych pożyczek,
4)
uzyskane z innych źródeł

- są gromadzone na wyodrębnionym rachunku.

2.
Rachunkiem środków dewizowych Funduszu dysponuje Minister-Kierownik Urzędu Postępu Naukowo-Technicznego i Wdrożeń.
Art.  8.
1.
Gospodarkę Funduszem, z uwzględnieniem art. 6 ust. 1, prowadzi Minister-Kierownik Urzędu Postępu Naukowo-Technicznego i Wdrożeń na podstawie rocznych planów uchwalonych przez Sejm, który określa wielkość środków Funduszu przeznaczonych na:
1)
działalność badawczo-rozwojową,
2)
wspomaganie wdrożeń,
3)
działalność, której celem jest ich zwiększenie, w tym na udziały w spółkach, przedsiębiorstwach mieszanych i wspólnych.
2.
Minister-Kierownik Urzędu Postępu Naukowo-Technicznego i Wdrożeń opracowuje projekty rocznych planów gospodarki Funduszem oraz przedstawia Radzie Ministrów roczne sprawozdania z gospodarki Funduszem.
3.
Rada Ministrów przedstawia Sejmowi do uchwalenia projekty rocznych planów Funduszu wraz z projektem budżetu państwa.
4.
Rada Ministrów przedstawia Sejmowi sprawozdanie z gospodarki środkami Funduszu i z uzyskanych efektów wraz z rocznym sprawozdaniem z wykonania budżetu państwa.
Art.  9.
1.
Środki Funduszu nie wykorzystane w danym roku kalendarzowym przechodzą na rok następny.
2.
Minister-Kierownik Urzędu Postępu Naukowo-Technicznego i Wdrożeń może zaciągnąć na rzecz Funduszu pożyczki.
Art.  10.

W dniu wejścia w życie ustawy środki dotychczasowych centralnych funduszów rozwoju nauki i techniki stają się środkami Funduszu.

Art.  11.
1.
Prezydium Komitetu do Spraw Nauki i Postępu Technicznego przy Radzie Ministrów:
1)
ustala zadania, na które mogą być przyznawane przez dysponentów środków Funduszu stypendia, o których mowa w art. 5 ust. 2 pkt 6,
2)
wydziela środki na nagrody, o których mowa w art. 5 ust. 2 pkt 7, przyznawane przez Przewodniczącego Komitetu do Spraw Nauki i Postępu Technicznego przy Radzie Ministrów lub przez dysponentów środków Funduszu osobom, które brały bezpośredni udział w uzyskaniu osiągnięcia.
2.
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa:
1)
tryb przyznawania i cofania stypendiów oraz przyznawania nagród, o których mowa w art. 5 ust. 2 pkt 6 i 7, jak również uprawnienia i obowiązki osób pobierających stypendia,
2)
szczegółowe zasady udzielania, przez macierzyste zakłady pracy, urlopów bezpłatnych osobom pobierającym stypendia, warunki zaliczania okresu urlopu bezpłatnego do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze, oraz zakres uprawnień pracowniczych przysługujących w okresie pobierania stypendium.
Art.  12.

Przewodniczący Komitetu do Spraw Nauki i Postępu Technicznego przy Radzie Ministrów określa szczegółowe zasady planowania i finansowania przedsięwzięć, o których mowa w art. 5.

Art.  12a. 1

Rada Ministrów ustali stawkę wpłat, o których mowa w art. 2 pkt 2, obowiązującą na rok 1990.

Art.  13.

W ustawie z dnia 25 lipca 1985 r. o jednostkach badawczo-rozwojowych (Dz. U. Nr 36, poz. 170, z 1987 r. Nr 22, poz. 128, z 1988 r. Nr 41, poz. 328 i z 1989 r. Nr 6, poz. 33) w art. 10 ust. 3 otrzymuje brzmienie:

"3. W przypadku likwidacji jednostki badawczo-rozwojowej będącej osobą prawną, jej majątek, po zaspokojeniu wierzytelności, przechodzi na rzecz Centralnego Funduszu Rozwoju Nauki i Techniki."

Art.  14.

W ustawie budżetowej na rok 1989 z dnia 15 lutego 1989 r. (Dz. U. Nr 7, poz. 45) w art. 18 ust. 1-3 skreśla się.

Art.  15.

Traci moc ustawa z dnia 23 grudnia 1985 r. o centralnych funduszach rozwoju nauki i techniki (Dz. U. Nr 59, poz. 297, z 1986 r. Nr 47, poz. 226, z 1987 r. Nr 22, poz. 126 i Nr 33, poz. 181 oraz z 1989 r. Nr 6, poz. 33).

Art.  16.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 maja 1989 r.

1 Art. 12a dodany przez art. 6 ustawy z dnia 1 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach planowania społeczno-gospodarczego na rok 1990 oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U.89.64.389) z dniem 11 grudnia 1989 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1989.25.134

Rodzaj: Ustawa
Tytuł: Centralny Fundusz Rozwoju Nauki i Techniki.
Data aktu: 27/04/1989
Data ogłoszenia: 28/04/1989
Data wejścia w życie: 01/05/1989