Organizacja i zasady działania Komisji Odwoławczej do Spraw Emerytalnych oraz tryb postępowania przed Komisją.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA KOMUNIKACJI
z dnia 15 kwietnia 1975 r.
w sprawie organizacji i zasad działania Komisji Odwoławczej do Spraw Emerytalnych oraz trybu postępowania przed Komisją.

Na podstawie art. 32 ust. 5 ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych i ich rodzin (Dz. U. z 1968 r. Nr 3, poz. 10, z 1974 r. Nr 21, poz. 116 i Nr 39, poz. 231) po porozumieniu z Centralną Radą Związków Zawodowych zarządza się, co następuje:
§  1.
Komisja Odwoławcza do Spraw Emerytalnych, zwana dalej "Komisją", działa przy Ministrze Komunikacji.
§  2.
Komisja rozpoznaje odwołania od decyzji wydanych przez właściwe kolejowe jednostki organizacyjne w sprawach zaopatrzeń emerytalnych pracowników kolejowych i ich rodzin oraz rent przewidzianych w przepisach o świadczeniach pieniężnych przysługujących w razie wypadków przy pracy i chorób zawodowych.
§  3.
1.
Komisja składa się z przewodniczącego, dwóch jego zastępców oraz z dwunastu członków. W razie potrzeby liczba zastępców przewodniczącego może być zwiększona do trzech.
2.
Przewodniczącego Komisji i jego zastępców powołuje i odwołuje Minister Komunikacji, członków zaś powołuje i odwołuje Zarząd Główny Związku Zawodowego Pracowników Kolejowych Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.
§  4.
Członkiem Komisji może być ten, kto:
1)
pozostawał w stosunku pracy przez co najmniej 5 lat,
2)
korzysta w pełni z praw publicznych i daje rękojmię należytego pełnienia funkcji członka zespołu orzekającego,
3)
zna w wystarczającym stopniu przepisy o ubezpieczeniu społecznym,
4)
ukończył 24 lata życia,
5)
wyraził zgodę na powołanie go na członka Komisji.
§  5.
Komisja rozpoznaje odwołania w zespołach orzekających.
§  6.
1.
Zespół orzekający Komisji składa się z przewodniczącego Komisji lub jego zastępcy oraz dwóch członków.
2.
Członków zespołu orzekającego Komisji wyznacza Zarząd Główny Związku Zawodowego Pracowników Kolejowych Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.
§  7.
Członek zespołu orzekającego Komisji podlega wyłączeniu w sprawach, w których jest osobą zainteresowaną lub świadkiem, w sprawach małżonka, rodziców, rodzeństwa i dzieci, jak też w sprawach rodziców, rodzeństwa i dzieci swego małżonka.
§  8.
Na wniosek osoby zainteresowanej przewodniczący Komisji może wyłączyć od udziału w rozstrzyganiu odwołania członka zespołu orzekającego Komisji, jeżeli jego osobisty stosunek do osoby zainteresowanej wywołuje uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności.
§  9.
1.
Odwołanie do Komisji wnosi się w terminie czterech tygodni od dnia doręczenia decyzji za pośrednictwem dyrekcji okręgowej kolei państwowych, zwanej dalej "dyrekcją".
2.
Odwołanie można wnieść również w zakładzie pracy osoby zainteresowanej, w Ministerstwie Komunikacji lub w kolejowej jednostce organizacyjnej innej niż dyrekcja.
3.
Odwołanie wnosi się na piśmie lub ustnie do protokołu sporządzonego przez jednostki organizacyjne określone w ust. 1 i 2.
4.
Jednostki organizacyjne określone w ust. 2 przekazują dyrekcji odwołanie w ciągu trzech dni od dnia jego otrzymania lub dnia sporządzenia protokołu.
§  10.
W uzasadnionych wypadkach Komisja może rozpoznać odwołanie wniesione po terminie, jeżeli opóźnienie jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami i nie jest nadmierne.
§  11.
Odwołanie powinno zawierać imię, nazwisko i adres osoby zainteresowanej, nazwę kolejowej jednostki organizacyjnej, która wydała zaskarżoną decyzję, określenie żądania i podpis wnoszącego odwołanie.
§  12.
1.
W postępowaniu przed Komisją pełnomocnikiem osoby zainteresowanej może być członek jej najbliższej rodziny, przedstawiciel zakładu pracy, związku zawodowego lub organizacji zrzeszającej emerytów, rencistów i inwalidów.
2.
Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub ustnie do protokołu; pełnomocnictwo na piśmie nie jest wymagane, jeżeli pełnomocnikiem jest członek najbliższej rodziny osoby zainteresowanej.
§  13.
1.
Dyrekcja przekazuje Komisji odwołanie wraz z aktami rentowymi w terminie czternastu dni od dnia jego wpływu.
2.
Za dzień wniesienia odwołania uważa się dzień złożenia go w jednej z jednostek organizacyjnych określonych w § 9, a jeżeli odwołanie zostało wniesione za pośrednictwem poczty - datę stempla pocztowego.
§  14.
Odwołanie powinno być rozpatrzone przez Komisję w terminie jednego miesiąca od dnia wpływu odwołania do Komisji.
§  15.
Przewodniczący Komisji:
1)
wyznacza termin i miejsce posiedzenia zespołu orzekającego Komisji,
2)
wyznacza przewodniczącego zespołu orzekającego,
3)
powołuje protokolanta,
4)
zawiadamia o terminie i miejscu posiedzenia zespołu orzekającego Zarząd Główny Związku Zawodowego Pracowników Kolejowych Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w celu wyznaczenia członków zespołu orzekającego,
5)
zarządza zawiadomienie na piśmie o terminie i miejscu posiedzenia osoby zainteresowanej i jej pełnomocnika, wzywa świadków i biegłych; zawiadomienia i wezwania doręcza się co najmniej na siedem dni przed posiedzeniem.
§  16.
Posiedzenia zespołu orzekającego Komisji są jawne.
§  17.
Zespół orzekający Komisji jest obowiązany:
1)
dążyć do wszechstronnego zbadania i wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy,
2)
udzielać osobie zainteresowanej wskazówek o jej uprawnieniach i obowiązkach, wyjaśniać treść obowiązujących przepisów prawa i pouczać o przysługujących środkach odwoławczych.
§  18.
1.
Na posiedzeniu zespołu orzekającego Komisji osoba zainteresowana może rozszerzyć, zmienić, ograniczyć lub cofnąć swoje żądanie.
2.
W razie cofnięcia odwołania Komisja wydaje orzeczenie o umorzeniu postępowania odwoławczego.
§  19.
1.
Przewodniczący zespołu orzekającego Komisji uprzedza świadków przed ich przesłuchaniem o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania.
2.
Zeznanie świadka po zaprotokołowaniu powinno być mu odczytane i w miarę potrzeby uzupełnione lub sprostowane.
§  20.
W razie konieczności przesłuchania w charakterze świadka osoby, która ma miejsce zamieszkania poza siedzibą Komisji lub która nie stawiła się na posiedzenie bez usprawiedliwienia albo bezpodstawnie odmawia zeznań, Komisja może zwrócić się do właściwego okręgowego sądu pracy i ubezpieczeń społecznych lub do właściwego ze względu na miejsce zamieszkania tej osoby sądu powiatowego o przesłuchanie jej na wskazane okoliczności.
§  21.
1.
Komisja rozstrzyga o przedmiocie sporu na podstawie przepisów prawa po rozważeniu materiału dowodowego znajdującego się w aktach rentowych i zebranego w toku postępowania odwoławczego.
2.
Komisja może orzec ponad żądanie zgłoszone w odwołaniu.
3.
Komisja nie może rozstrzygać o roszczeniach, co do których kolejowa jednostka organizacyjna nie wydała decyzji.
§  22.
W wypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie Komisja może zwrócić się do Ministra Komunikacji w sprawie:
1)
wszczęcia postępowania o przyznanie emerytury lub renty w drodze wyjątku,
2)
odstąpienia od żądania zwrotu w całości lub w części świadczeń nieprawnie pobranych.
§  23.
1.
Z przebiegu każdego posiedzenia zespołu orzekającego Komisji sporządza się protokół, który powinien zawierać w szczególności:
1)
imię i nazwisko każdego członka zespołu oraz protokolanta,
2)
imię i nazwisko osoby zainteresowanej,
3)
treść żądań, wyjaśnień, wniosków i zeznań osób wezwanych na posiedzenie.
2.
Protokół podpisują wszyscy członkowie zespołu orzekającego oraz protokolant.
§  24.
1.
Po zamknięciu posiedzenia zespołu orzekającego Komisji wydaje się orzeczenie na naradzie niejawnej, w której uczestniczą tylko członkowie zespołu orzekającego, a w razie potrzeby protokolant.
2.
Orzeczenie Komisji zapada większością głosów członków zespołu orzekającego; orzeczenie podpisują wszyscy członkowie zespołu orzekającego.
3.
Przegłosowany członek zespołu orzekającego Komisji może zgłosić na piśmie zdanie odrębne wraz z uzasadnieniem w ciągu trzech dni od dnia wydania orzeczenia.
§  25.
Orzeczenie Komisji powinno zawierać:
1)
oznaczenie Komisji oraz skład zespołu orzekającego,
2)
datę posiedzenia,
3)
imię i nazwisko osoby zainteresowanej,
4)
treść orzeczenia,
5)
uzasadnienie orzeczenia przedstawiające stan faktyczny sprawy, dowody przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia oraz określenie podstawy prawnej orzeczenia,
6)
pouczenie o środkach odwoławczych i terminach wniesienia odwołań,
7)
podpisy członków zespołu orzekającego.
§  26.
1.
Komisja wydaje orzeczenie o pozostawieniu odwołania bez rozpoznania, jeżeli:
1)
sprawa nie należy do właściwości Komisji,
2)
nastąpiło uchybienie terminu przewidzianego do wniesienia odwołania i brak jest podstaw do przywrócenia terminu,
3)
sprawa została już rozstrzygnięta prawomocnym orzeczeniem Komisji lub sądu.
2.
Orzeczenie o pozostawieniu odwołania bez rozpoznania powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne.
§  27.
Komisja zatwierdza, zmienia lub uchyla zaskarżoną decyzję i zwraca sprawę kolejowej jednostce organizacyjnej do ponownego rozpoznania, jeżeli zachodzi konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego.
§  28.
Komisja może z urzędu lub na wniosek osoby zainteresowanej sprostować niedokładności, omyłki pisarskie i rachunkowe w wydanym orzeczeniu.
§  29.
Orzeczenie wraz z uzasadnieniem doręcza się niezwłocznie osobie zainteresowanej i pełnomocnikowi za pośrednictwem dyrekcji.
§  30.
Orzeczenie staje się prawomocne, gdy nie wniesiono od niego odwołania albo gdy zostało utrzymane w mocy w postępowaniu odwoławczym.
§  31.
W sprawie zakończonej prawomocnym orzeczeniem następuje wznowienie postępowania w razie ujawnienia nowych dowodów lub okoliczności istniejących przed ustaleniem prawa do świadczeń, mających wpływ na prawo do tych świadczeń lub ich wysokość.
§  32.
1.
O wznowieniu postępowania rozstrzyga zespół orzekający Komisji na posiedzeniu.
2.
W razie wznowienia postępowania zespół orzekający Komisji rozpatruje sprawę stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu przed tymi zespołami.
§  33.
Postępowanie przed Komisją jest wolne od opłat.
§  34.
Do zwrotu kosztów przejazdu, utraconego zarobku, strawnego i kosztów noclegu osobom, których stawiennictwo na posiedzenie uznano za obowiązkowe, Komisja stosuje odpowiednie przepisy o postępowaniu w sprawach o świadczenia rentowe.
§  35.
Przewodniczącym zespołów orzekających Komisji, członkom tych zespołów oraz protokolantom przysługuje wynagrodzenie za udział w posiedzeniach zespołów odbywanych poza godzinami pracy w wysokości wynagrodzenia przewidzianego dla członków i przewodniczących zespołów orzekających rad nadzorczych oddziałów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za udział w posiedzeniach.
§  36.
Obsługę kancelaryjną Komisji sprawuje pracownik według wskazówek przewodniczącego Komisji.
§  37.
Koszty związane z działalnością Komisji pokrywa przedsiębiorstwo "Polskie Koleje Państwowe".
§  38.
Odwołania wniesione przed dniem wejścia w życie rozporządzenia i nie rozstrzygnięte do tego dnia podlegają rozpatrzeniu według przepisów niniejszego rozporządzenia.
§  39.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1975.14.84

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Organizacja i zasady działania Komisji Odwoławczej do Spraw Emerytalnych oraz tryb postępowania przed Komisją.
Data aktu: 15/04/1975
Data ogłoszenia: 22/05/1975
Data wejścia w życie: 22/05/1975