Utrzymanie psa w schronisku kosztuje majątek. Samorządy próbują ograniczać te koszty. Taniej wychodzi wprowadzić „psie becikowe” dla tych, którzy zdecydują się adoptować zwierzaka ze schroniska. Takie rozwiązanie wprowadza właśnie gmina Sońsk. Tam za adoptowanie psiaka będzie można dostać 1500 zł. Jeszcze więcej, bo aż 2000 zł oferuje gmina Chojnice. Inne samorządy z zainteresowaniem obserwują eksperyment.

Ministerstwo Klimatu i Środowiska opowiada się za utrzymaniem obecnego modelu zarządzania funduszem leśnym. Przekonuje, że obowiązujące przepisy zapewniają zarówno obligatoryjne wsparcie infrastruktury drogowej na poziomie krajowym, jak i możliwość dostosowywania wydatków do specyfiki poszczególnych regionów bez konieczności narzucania ustawowych algorytmów.

Z pierwszego projektu ustawy medialnej zniknął proponowany tam zakaz wydawania mediów przez organy samorządu terytorialnego. Sprawa wróciła podczas zakończonych niedawno konsultacji projektu, ale Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego unika jasnej deklaracji w tej sprawie. W zamian zapowiada przygotowanie programu wsparcia dla mediów lokalnych, z którego nie mogłyby korzystać te prowadzone przez samorządy.

W Dzienniku Ustaw opublikowane zostało rozporządzenie w sprawie wynagrodzenia pracowników samorządowych. Podwyżki, średnio 3 proc., z wyrównaniem od 1 stycznia 2026 r., obejmą zarówno pracowników zatrudnionych zarówno na podstawie umowy o pracę, jak i na podstawie wyboru i powołania. Kwota podwyżek wzbudziła sprzeciw organizacji samorządowych i związków zawodowych.

Rząd zakończył pracę nad wprowadzeniem powszechnego obowiązku czipowania i rejestracji psów oraz kotów w Krajowym Rejestrze Oznakowanych Psów i Kotów (KROPiK). Nowe przepisy mają ograniczyć bezdomność zwierząt i rosnące wydatki gmin, ale oznaczają także dodatkowy wydatek dla właścicieli – nawet do 50 zł za oznakowanie i wpis do rejestru. Projekt ustawy trafi teraz do Sejmu.

Projekt ustawy o Krajowym Rejestrze Oznakowanych Psów i Kotów (KROPiK), który - jak wskazano - „zawiera rozwiązania o charakterze deregulacyjnym”, w rzeczywistości niewiele ma wspólnego z deregulacją. Przewiduje wprowadzenie powszechnego, obowiązkowego systemu znakowania i rejestracji psów oraz kotów w państwowym rejestrze prowadzonym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Mimo że dążenie do ograniczenia bezdomności zwierząt nie budzi wątpliwości aksjologicznych i zasługuje na pełną aprobatę, sposób jego realizacji budzi poważne wątpliwości konstytucyjne - pisze prof. Marek Chmaj.

Nowelizacja ustawy o funduszu sołeckim rozszerzyła funkcjonowanie funduszu sołeckiego na osiedla. W miastach będą mogły więc zafunkcjonować dwie formy partycypacyjne: fundusz osiedlowy i budżet obywatelski. Nie muszą być dla siebie konkurencją, lecz uzupełniającymi się filarami lokalnej partycypacji obywatelskiej. Ważne, aby obie formy były dobrze zaplanowane, skoordynowane i przejrzyste, aby nie stały się tylko formalnością lub narzędziem politycznym.

Choć ePłatności są wygodną i przydatną metodą płacenia podatków i opłat, to instytucje publiczne nie spieszą się z dołączeniem do systemu. Pilotaż usługi już się zakończył, a w systemie jest zaledwie ok. 5 procent jednostek samorządu terytorialnego. Upowszechnienie ePłatności w aplikacji mObywatel utknęło na etapie legislacyjnym.

Obowiązujący w Polsce model kontroli zamówień publicznych w praktyce częściej prowadzi do zachowawczości i bierności zamawiających niż do podnoszenia jakości i efektywności wydatkowania środków publicznych. System ten, oparty na kontroli ex post, formalizmie i rozproszonej odpowiedzialności, nie tylko nie zachęca do podejmowania racjonalnych decyzji, ale wręcz zniechęca do aktywnego i odpowiedzialnego zarządzania procesem zakupowym - pisze Grzegorz Bebłowski, prawnik specjalizujący się w zamówieniach publicznych.

Niesamorządowa szkoła zorganizowała dzieciom dowóz, którego koszty chciała pokryć z dotacji oświatowej. Tę decyzję zakwestionował wójt, wskazując, że transport uczniów do szkoły, to zadanie własne gminy i tak te wydatki powinny być rozliczane. MEN tłumaczy, że rozliczenia w tym wypadku to skomplikowana kwestia i wszystko zależy od okoliczności danego przypadku.

Organizacje samorządowe przedstawiły rządowi Pakiet 2.0. Drugi zestaw rekomendacji legislacyjnych obejmuje 23 propozycje, które mają usprawnić funkcjonowanie JST – od opłat cmentarnych, poprzez wnioski o informację publiczną, po fundusz sołecki i gospodarkę mieszkaniową. Samorządy zapewniają, że to praktyczne i niekontrowersyjne korekty, odpowiadające na problemy zgłaszane od lat. Tymczasem wciąż na przekazanie do Sejmu czeka pierwszy pakiet zmian wręczony rządowi wiele miesięcy temu.

W praktyce samorządowej coraz częściej powraca temat dziedziczenia spadków przez gminy, powiaty i województwa – zwłaszcza w kontekście spadków obciążonych długami. Choć przepisy wydają się klarowne, rzeczywistość pokazuje, że w sferze egzekucyjnej gminy często ponoszą realne skutki za zobowiązania wielokrotnie przekraczające wartość odziedziczonego majątku. Zjawisko to rodzi pytania o granice odpowiedzialności JST oraz o to, jak pogodzić przepisy prawa cywilnego z zasadami finansów publicznych i ochrony mienia komunalnego.

Sejmowe komisje Edukacji i Nauki oraz Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej obradowały w środę wspólnie nad poprawkami zgłoszonymi podczas drugiego czytania projektu nowelizacji ustawy Prawo oświatowe i kilku innych ustaw. Projekt ten ma stanowić alternatywę dla zamykania małych szkół podstawowych. Komisje pozytywnie zaopiniowały część zaproponowanych zmian, odrzuciły natomiast wniosek klubu PiS o odrzucenie całego projektu.

Od 1 lutego jednostki samorządu terytorialnego mogą mieć problem z przyporządkowaniem faktur do swoich jednostek podrzędnych, np. szkół. Część dostawców, którzy obowiązkowo wystawiają faktury w KSeF, nie jest w stanie wypełnić pola Podmiot3, a to uniemożliwia alokację faktur. Gminom nie pomogło formułowanie wymogu wypełnienia pola Podmiot3 w umowach z kontrahentami i zamówieniach publicznych (specyfikacji istotnych warunków zamówienia). Zdarza się, że nikt nie składa ofert przetargu, ponieważ potencjalni wykonawcy nie są w stanie spełnić wymogów związanych z oznaczaniem faktur w KSeF.

Przepisy ustawy o Policji przewidują możliwość udziału jednostek samorządu terytorialnego w finansowaniu kosztów funkcjonowania Policji. Dotyczy to również wydatków ponoszonych w ramach funduszu wsparcia Policji. Artykuł 13 ustawy o Policji prowadzi do wniosku, że gmina może przekazać środki na sfinansowanie kursów i szkoleń, w tym szkoleń z zakresu pierwszej pomocy - wyjaśniła Regionalna Izba Obrachunkowa w Łodzi.

Krajowa Izba Odwoławcza miała być filarem skutecznej i szybkiej ochrony prawnej w zamówieniach publicznych. Miała gwarantować równowagę pomiędzy interesem wykonawców a sprawnością realizacji zadań publicznych. Dziś coraz trudniej bronić tezy, że ten model w obecnym kształcie jeszcze spełnia swoje zadanie. Przestój w KIO przestał być incydentem, stał się zjawiskiem systemowym - pisze Grzegorz Bebłowski, prawnik specjalizujący się w zamówieniach publicznych.

Przepisy dotyczące jednorazowych zezwoleń na sprzedaż alkoholu, tworzone z myślą o krótkich, lokalnych imprezach w remizach sprzed kilku dekad, dziś coraz częściej kolidują z realiami wielodniowych jarmarków i stref kibica. Urzędnicy z dużych miast wskazują, że dwudniowy limit ważności zezwoleń generuje nadmierne obciążenie administracyjne, sprzyja obchodzeniu regulacji, a same stawki opłat nie przystają już do realiów rynkowych.

Sejmowa komisja finansów pozytywnie zaopiniowała wniosek resortu infrastruktury o zwiększenie budżetu funduszu autobusowego na 2026 rok o ponad 257 milionów złotych. Ma to spowodować, że wszystkie zgłoszone przez samorządy wnioski o dopłaty do lokalnych połączeń otrzymają pełne dofinansowanie.

Zdaniem samorządowców Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe, które zarabia miliardy złotych na sprzedaży drewna, nie partycypuje wystarczająco w utrzymaniu dróg gminnych i powiatowych. A to po nich porusza się ciężki sprzęt i pojazdy wykorzystywane w przewozie drewna i maszyn leśnych. Samorządowcy domagają się ustalenia na nowo zasad, na których Lasy Państwowe będą współfinansować koszty remontów i modernizacji tych dróg.

Od 1 stycznia 2026 r. gminy mają obowiązek kupić sołtysom polisę OC i NNW podczas wykonywania zadań inkasenta podatkowego lub przy realizacji umów związanych z mieniem komunalnym. Ustawodawca nie podał szczegółowych wymogów, co do wysokości sum gwarancyjnych ani zakresu ubezpieczeń. Samorządy zwykle decydują się na polisy o niskich sumach ubezpieczenia i podstawowym zakresie ochrony - co może okazać się istotnym problemem.