Koszty dowozu do szkoły - zadanie własne czy finansowane z dotacji?
Niesamorządowa szkoła zorganizowała dzieciom dowóz, którego koszty chciała pokryć z dotacji oświatowej. Tę decyzję zakwestionował wójt, wskazując, że transport uczniów do szkoły, to zadanie własne gminy i tak te wydatki powinny być rozliczane. MEN tłumaczy, że rozliczenia w tym wypadku to skomplikowana kwestia i wszystko zależy od okoliczności danego przypadku.
Wójt gminy Babice zakwestionował możliwość finansowania z dotacji wydatków poniesionych na bezpłatny dowóz uczniów, uznając, że nie są one bieżącym kosztem działalności oświatowej szkoły, lecz należą do zadań własnych gminy. W ocenie społeczności lokalnej i organu prowadzącego szkołę, dowóz uczniów w tym konkretnym przypadku był niezbędny i uzasadniony, ponieważ gmina nie zapewniła transportu, a jego brak uniemożliwiałby dzieciom realizację obowiązku szkolnego. Środki z dotacji zostały wykorzystane w sposób celowy, racjonalny i przejrzysty, a niewykorzystana ich część została zwrócona do budżetu gminy. Dlatego jeden z posłów zapytał MEN o to, czy takie koszty można finansować z dotacji oświatowej.
Czytaj w LEX: Dowóz dzieci do szkół i przedszkoli - obowiązek gminy >
„Najbliższa szkoła” dla dziecka niepełnosprawnego – decyduje rodzic czy gmina?>>
Można finansować dowóz z dotacji
W odpowiedzi na interpelację MEN wskazuje, że co do zasady dopuszcza finansowanie dowozu uczniów z dotacji oświatowej, o ile spełnione są konkretne warunki. - Jeśli, na przykład, szkoła zostanie tak zorganizowana (stosowny zapis w statucie szkoły), że przyjmie na siebie obowiązek zapewnienia dowożenia uczniów z określonych miejsc na zajęcia edukacyjne oraz zapewnienia im w tym czasie opieki, to wydaje się możliwe finansowanie tego rodzaju wydatków bieżących ponoszonych w ramach wydatków związanych realizacją zadań szkoły w zakresie kształcenia, wychowania i opieki. Bez znaczenia jest, że dowożone dzieci mieszkają w gminie sąsiadującej z gminą udzielającą dotacji szkole - podkreślono w odpowiedzi.
Gmina w stosunku do ucznia szkoły podstawowej ma obowiązek dowożenia go do szkoły dla niego obwodowej, jeżeli droga ucznia z domu do szkoły przekracza:
- 3 km – w przypadku uczniów klas I-IV szkół podstawowych;
- 4 km – w przypadku uczniów klas V-VIII szkół podstawowych.
Sprawdź w LEX: Czy gmina może zapewnić dowóz uczniowi zamieszkałemu od szkoły poniżej 3 kilometrów? >
MEN wskazuje przy tym, że jeżeli droga do szkoły jest krótsza albo dziecko uczęszcza do szkoły, która nie jest dla niego szkołą obwodową, gmina nie ma obowiązku dowożenia. - Ponieważ bezpieczne dotarcie ucznia do szkoły powinno być priorytetem dla wszystkich podmiotów, w tym dla szkół, gmin i organów kontrolujących ich działalność, Ministerstwo Edukacji Narodowej podejmie próbę doprecyzowania przepisów regulujących kwestię, objętą interpelacją - zapowiada resort.
Najbliższa szkoła to taka, która odpowiada potrzebom ucznia
Na podstawie art. 39 ust. 4 pkt 1 Prawa oświatowego gmina ma obowiązek zapewnić niepełnosprawnym uczniom bezpłatny dowóz wraz z opieką do najbliższej szkoły podstawowej, a w przypadku uczniów z niepełnosprawnością ruchową (w tym z afazją) lub niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym bądź znacznym – również do najbliższej szkoły ponadpodstawowej, nie dłużej jednak niż do końca roku szkolnego, w którym uczeń ukończy 21. rok życia. Zgodnie z art. 39a ust. 1 tej ustawy gmina może wywiązać się z tego obowiązku na dwa sposoby: organizując transport i opiekę we własnym zakresie albo zwracając rodzicom poniesione koszty przewozu. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z 29 kwietnia 2021 r. (sygn. IV SA/Wr 79/21), spełnienie jednej z tych form wyczerpuje obowiązek gminy.
Kluczowe jest jednak to, że wybór konkretnej formy należy do rodziców dziecka, nie do gminy. W praktyce oznacza to, że gmina powinna zrealizować obowiązek dowozowy w tej formie, którą wybiorą rodzice – czy to przez zorganizowanie transportu, czy przez refundację kosztów. Nie ma natomiast podstaw prawnych, by rodzice mogli domagać się jednoczesnego skorzystania z obu form. W związku z tym gmina nie jest zobowiązana do uwzględnienia wniosku, w którym rodzic żąda zapewnienia dziecku zarówno bezpłatnego transportu, jak i zwrotu kosztów przewozu.
Zobacz też szkolenie online w LEX: Dowóz uczniów do szkół i przedszkoli >
W LEX znajdziesz również przydatne wzory dokumentów związane z tym zagadnieniem:
- Rachunek zwrotu kosztów dowozu >
- Umowa o zwrot kosztów dowozu ucznia niepełnosprawnego >
- Oświadczenie rodzica zapewniającego dowóz ucznia niepełnosprawnego >
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.
