ePłatności w mObywatelu utknęły - 5 procent gmin w systemie
Choć ePłatności są wygodną i przydatną metodą płacenia podatków i opłat, to instytucje publiczne nie śpieszą się z dołączeniem do systemu. Pilotaż usługi już się zakończył, a w systemie jest ok. 5 proc. jednostek samorządu terytorialnego. Upowszechnienie ePłatności w aplikacji mObywatel utknęło na etapie legislacyjnym.

ePłatności to centralny, rządowy system płatności bezgotówkowych zintegrowany z aplikacją mObywatel. Użytkownicy regulują zobowiązania finansowe wystawione przez podmioty publiczne (m.in. samorządy, związki gmin) bez wizyt w kasach urzędów, czy wypełniania przelewów. Z usługi korzystają osoby fizyczne, także przedsiębiorcy będący osobami fizycznymi.
Za udostępnianie i rozwój usługi odpowiada Ministerstwo Cyfryzacji, zadaniem Centralnego Ośrodka Informatyki (COI) jest wsparcie techniczne i utrzymanie, a Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK) jest agentem rozliczeniowym.
ePłatności: Szybki sposób na uregulowanie zobowiązań
ePłatności są proste w obsłudze. Użytkownik instaluje na telefonie aplikację mObywatel. Dostaje powiadomienie o terminie płatności, gdy urząd wystawi decyzję podatkową lub naliczy opłatę. Wybiera opcję ePłatności, widzi zobowiązanie gotowe do opłacenia i płaci kartą lub Blikiem. Nie musi wpisywać numeru konta, tytułu przelewu czy kwoty do zapłaty. Te dane są już w systemie. Co ważne, użytkownik nie płaci prowizji za skorzystanie z ePłatności, podobnie podmiot publiczny za udostępnienie usługi. Koszty transakcji pokrywa państwo, rozliczając się z BGK.
Wygoda nie jest jedyną zaletą ePłatności. Przede wszystkim podatnik ma pewność, w którym momencie zobowiązanie uznawane jest za uiszczone. To dzień uzyskania potwierdzenia autoryzacji transakcji (lub dzień zainicjowania transakcji), a nie faktyczne zaksięgowanie środków. Natychmiast po transakcji użytkownik może pobrać dowód zapłaty w formacie PDF. Ma też dostęp do historii i statusów płatności.
Warunek korzystania z ePłatności? Urząd musi uczestniczyć w programie, czyli zintegrować system teleinformatyczny z platformą ePłatności. I z tym jest problem
139 instytucji publicznych w pilotażu
Pilotaż ePłatności rozpoczął się w 2023 roku i zakończył 31 grudnia 2025 r. Uczestniczyło w nim 139 instytucji publicznych.
Obecnie wpłynęło ponad 10 wniosków od instytucji, które nie brały udziału w pilotażu. Zainteresowanie usługą stale rośnie i każdego dnia zgłaszają się kolejne podmioty – informuje Jan Ziętara z Biura Komunikacji Ministerstwo Cyfryzacji.
Od 1 stycznia 2026 r. ePłatności regulują ogólne warunki świadczenia usługi określone przez Ministra Cyfryzacji na podstawie art. 15 ust. 3 ustawy z 26 maja 2023 r. o aplikacji mObywatel.
Instytucje, które chcą udostępniać płatności w mObywatel, muszą zaakceptować OWU, czyli złożyć wniosek do Ministra Cyfryzacji o przyłączenie do systemu. Urząd sam decyduje, które płatności – np. podatek od nieruchomości, opłata za śmieci - udostępnia w aplikacji.
Np. w gminie Błażowa przy pomocy ePłatności podatnik uiści opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a dostępna metoda płatności to Blik. W Bydgoszczy katalog zobowiązań jest bogatszy, to podatek od nieruchomości, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi, podatek rolny - osoby fizyczne, podatek leśny - osoby fizyczne oraz łączne zobowiązania finansowe (Blik i karta płatnicza). Natomiast w Piekarach Śląskich mieszkaniec może uregulować tylko podatek od nieruchomości (przy użyciu Blik).
Instytucja zainteresowana wprowadzeniem ePłatności zapewnia bezpieczeństwo systemu. Zgodnie z OWU, musi mieć m.in. stały adres IP, firewall (zalecany WAF) oraz monitorować ruch sieciowy. W integracji usługi z systemem mogą pomóc tzw. Integratorzy Techniczni.
Tylko 5 procent gmin dołączyło do systemu
W Polsce funkcjonuje 2479 gmin, czyli do systemu dołączyło dotychczas ok. 5 proc. JST.
Dla urzędów wyzwaniem mogą być wymogi techniczne i finansowe. Instytucje płacą za wewnętrzną organizację techniczną i proceduralną obsługi ePłatności, dostosowanie własnego systemu do integracji z mObywatel, samą integrację oraz wewnętrzne utrzymanie usługi.
W gminie Fajsławice w województwie lubelskim mieszkańcy regulują przez ePłatności wszystkie zobowiązania, od podatku od nieruchomości, przez opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi po opłaty za posiadanie psów.
Rolą władz jest ułatwiać życie mieszkańcom, a ePłatności to również rozwiązanie, które usprawnia naszą pracę. Generalnie nie znam urzędu, który ostatecznie nie byłby zadowolony z włączenia do systemu. To są początki, nie każdy z mieszkańców ma już mObywatela. System dopiero raczkuje, ale ja jestem zadowolony – mówi Jacek Kęcki, sekretarz gminy Fajsławice w województwie lubelskim.
W gminie Lubenia (Podkarpackie) katalog zobowiązań obejmuje podatki oraz opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi (w ramach celowego związku gmin).
Integrując się z systemem, trzeba wykonać kilka kroków, aby spełnić warunki dotyczące m.in. oprogramowania. To wymaga czasu i energii. Liczymy na efekt kuli śnieżnej i coraz większe zainteresowanie mieszkańców – stwierdza zastępca wójta Paweł Kleciak. Podkreśla, że Lubenia była jednym z pierwszych samorządów uczestniczących w pilotażu ePłatności i mogła liczyć na solidną pomoc ministerstwa.
Od pilotażu do ustawy o ePłatności
W przyszłości system obejmie wszystkie instytucje publiczne. Trwają prace nad projektem ustawy o usłudze ePłatności. Ustawa uporządkuje zakres usługi, zasady korzystania oraz zasady i tryb jej udostępniania. Celem jest stworzenie jednego powszechnego systemu do obsługi płatności elektronicznych przez administrację samorządową. Ministerstwo liczy, że poprawi się ściągalność i regulowanie opłat.
Zgodnie z informacjami Rządowego Centrum Legislacji ustawa miała wejść w życie 1 stycznia 2026 roku. Tak się nie stało.
Trwa weryfikacja nowej wersji projektu ustawy, uwzględniającej uwagi zgłoszone w ramach konsultacji zewnętrznych. Po zakończeniu tego etapu i akceptacji przez właściwe komórki Ministerstwa Cyfryzacji planowana jest publikacja projektu wraz z odpowiedziami na zgłoszone uwagi – informuje Ministerstwo Cyfryzacji.
Istniejący projekt ustawy zawiera m.in. zasady wsparcia dla małych gmin, które chcą wprowadzić ePłatności. Przewiduje, że Minister Cyfryzacji może udzielić w latach 2026–2028 dotacji celowej jednostkom samorządu terytorialnego o liczbie mieszkańców do 10 000 na finansowanie lub dofinansowanie wydatków poniesionych w celu integracji ich systemów teleinformatycznych z ePłatności.







