Prawo rodzinne - Prawo.pl

Wazektomia to dla ustawodawcy nadal temat tabu

Prawo karne Pacjent Prawo rodzinne Opieka zdrowotna Zawody medyczne

Prawnicy dyskutujący o tej formie męskiej antykoncepcji skupiają się głównie na jej aspektach prawnokarnych, ale pojawiają się kwestie prawa rodzinnego i podatkowego. Nie ma natomiast poważnych prób kompleksowego uregulowania wazektomii w oddzielnej ustawie. Kliniki medyczne zabezpieczają się zaś przed ewentualnymi roszczeniami pacjentów w szczegółowych umowach.

17.01.2026

Koniec „kobiety” i „mężczyzny” w akcie małżeństwa. Nowe wzory dokumentów w USC

Prawo cywilne Prawo rodzinne Administracja publiczna Prawo europejskie

Polska zmieni wzór aktu małżeństwa, zastępując określenia „kobieta” i „mężczyzna” neutralnymi „pierwszy małżonek” i „drugi małżonek”. Projekt nowelizacji rozporządzenia w sprawie wzorów dokumentów wydawanych z zakresu rejestracji stanu cywilnego umożliwi transkrypcję zagranicznych małżeństw osób tej samej płci. To wykonanie wyroku TSUE i dostosowanie prawa do ustawy krajowej i do prawa UE.

16.01.2026

Za utrudnienie kontaktów z dzieckiem - terapia i nawet rok więzienia

Prawo karne Wymiar sprawiedliwości Prawo rodzinne

Ponownie wraca sprawa penalizacji uporczywego utrudniania kontaktów z dzieckiem - tym razem chodzi o projekt poselski Konfederacji. Zakłada on karę grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku za "uporczywe uchylanie się od wykonania" orzeczonych przez sąd albo ustalonych w ugodzie sądowej lub zawartej przed mediatorem kontaktów. Przewiduje również zabezpieczenie w postaci terapii dla rodzica, który je utrudnia. Prawnicy mają wątpliwości m.in. dotyczące spraw z przemocą domową w tle.

15.01.2026

NFZ nie powinien zaglądać ludziom do sypialni

Prawo cywilne Pacjent Prawo rodzinne Ubezpieczenia społeczne Opieka zdrowotna Finansowanie zdrowia RODO Poprawmy prawo

Przepisy dotyczące zgłaszania do ubezpieczeń zdrowotnych nie nadążają za dynamicznymi zmianami społecznymi - coraz więcej jest niesformalizowanych relacji i dzieci z takich związków, są rodziny patchworkowe, związki partnerskie, konkubinaty, a nawet małżeństwa jedynie wyznaniowe oraz związki na odległość. Przepisy ubezpieczeniowe powinny więc być bardziej elastyczne i umożliwiać szersze zgłaszanie do ubezpieczeń zdrowotnych, gdyż obecnie w wielu przypadkach życiowi partnerzy są traktowani jako osoby zupełnie obce, choć w realnym świecie to bardzo bliscy sobie ludzie – zwraca uwagę nasz Czytelnik.

08.01.2026

NSA: Obłożnie chory może być uznany za bezdomnego

Samorząd terytorialny Pomoc społeczna Pacjent Prawo rodzinne Emerytury i renty Niepelnosprawność Zdrowie publiczne

Ciężko chora staruszka chce trafić do domu pomocy społecznej położonego blisko jej siostry, ale sto kilometrów od miasta, w którym wcześniej mieszkała. Sędziowie uznali emerytkę za bezdomną i wskazali, że o jej losach zdecydują urzędnicy z ostatniego miejsca zamieszkania. Nie ma znaczenia lokalizacja DPS, ani adres najbliższej rodziny bądź doradcy tymczasowego wyznaczonego emerytce przez sąd.

07.01.2026

RPO: Brakuje wyspecjalizowanych MOW-ów, problemy z przemocą psychiczną w OOW-ach

Prawo karne Wymiar sprawiedliwości Prawo rodzinne Poprawmy prawo

Nadal brakuje wyspecjalizowanych młodzieżowych ośrodków wychowawczych dla nastolatków ze zdiagnozowanymi zaburzeniami psychicznymi. Problem jest też m.in. z tzw. "drugim życiem" wychowanków - personel nie zawsze jest w tym zakresie odpowiednio przeszkolony. Z kolei w przypadku okręgowych ośrodków wychowawczych szwankuje system kierowania nastoletnich matek i ich dzieci do domu matki i dziecka - wynika z najnowszego raportu Krajowego Mechanizmu Prewencji Tortur.

03.01.2026

Bez ślubu, ale za to z umową u notariusza - rząd za projektem o statusie osoby najbliższej

Prawo cywilne Prawo rodzinne Prawo europejskie

Nie związki partnerskie, a umowa zawarta u notariusza i status osoby najbliższej - to nowy pomysł koalicji rządzącej na uregulowanie związków jednopłciowych, do czego zobowiązuje Polskę orzecznictwo TSUE i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. W zmodyfikowanym projekcie zrezygnowano z wizyty w urzędzie stanu cywilnego oraz z uwzględnienia partnera wśród uprawnionych do dziedziczenia ustawowego.

30.12.2025

Mijają lata, Polska nadal nie ma pomysłu na "trudne" dzieci

Prawo karne Wymiar sprawiedliwości Prawo rodzinne

Sprawa zabójstwa 11-latki na nowo rozgrzała dyskusje nad tym, gdzie powinna zostać postawiona granica odpowiedzialności dzieci za czyny karalne. Tu warto przypomnieć, że już raz – w 2018 r. – rozważano jej obniżenie do lat 10. Krytyka ze strony pedagogów, psychologów, ale i stanowcze wystąpienie ówczesnego rzecznika praw obywatelskich Marka Michalaka skutecznie zniechęciły ówczesne Ministerstwo Sprawiedliwości do podejmowania tematu. Kilka lat później, na kanwie innej tragedii, zdecydowano, że już 14-latki będą mogły, jak dorośli, odpowiadać m.in. za zabójstwo ze szczególnym okrucieństwem.

30.12.2025

Rząd chce wspierać rodzinną pieczę zastępczą i zmienić procedury adopcyjne

Pomoc społeczna Prawo rodzinne

Mają zostać podwyższone wynagrodzenia dla rodzin zastępczych zawodowych i specjalistycznych, wprowadzone miesięczne dodatki stażowe za wieloletnie pełnienie takich funkcji, urealniona możliwość urlopu oraz stworzona możliwość pełnienia przez organizacje pozarządowe roli organizatorów rodzinnej pieczy zastępczej. Będą też zmiany w procedurach adopcyjnych - m.in. w celu ukrócenia praktyk poszukiwania dzieci bez pośrednictwa ośrodków adopcyjnych. Projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz niektórych innych ustaw jest już w wykazie prac legislacyjnych rządu.

28.12.2025

Porwania rodzicielskie będą lepiej uregulowane, ale terminy odwoławcze za krótkie

Prawo rodzinne Sędziowie

Proponowane w nowelizacji procedury cywilnej skrócenie terminów zaskarżenia orzeczeń sądu wydanych w trybie Konwencji haskiej do trzech dni w przypadku zażalenia i siedmiu przy apelacji, zdaniem Rzecznika Praw Obywatelskich nie znajduje uzasadnienia i stanowi nadmierny i nieproporcjonalny rygor procesowy, ograniczający prawo do zaskarżania orzeczeń, a tym samym konstytucyjne prawo do sądu.

25.12.2025

Wniosek o uchylenie immunitetu sędziego Łukasza Piebiaka

Prawo karne Wymiar sprawiedliwości Prawo rodzinne Sędziowie

Prokuratura Okręgowa w Warszawie chce, by Sąd Najwyższy uchylił immunitet sędziowski Łukaszowi Piebiakowi, byłemu wiceministrowi sprawiedliwości. Jest on podejrzewany o posłużenie się podrobionym testamentem. Zdaniem Stowarzyszenia Prawnicy dla Polski to „politycznie motywowana próba dyskredytacji”.

20.12.2025

Rozwody bez winy a alimenty - kierunki zmian w kodeksie rodzinnym

Wymiar sprawiedliwości Prawo rodzinne Domowe finanse

W czerwcu 2025 roku Komisja Kodyfikacyjna Prawa Rodzinnego przyjęła projekt nowelizacji kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (k.r.o.), który zakłada całkowite zniesienie możliwości orzekania o winie za rozkład pożycia małżeńskiego w postępowaniach o rozwód i separację oraz jednoczesną zmianę zasad alimentacji na rzecz ekonomicznie słabszego małżonka - piszą adwokat Tomasz Uljasz i Cyntia Mizak, aplikantka radcowska w RESIST Rezanko Sitek.

20.12.2025

Projekt o pieczy współdzielonej w wykazie prac legislacyjnych rządu

Wymiar sprawiedliwości Prawo rodzinne

W trzecim kwartale 2026 r. ma być gotowy projekt nowelizacji kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, wprowadzający do prawa polskiego pojęcie i definicję pieczy współdzielonej. Zgodnie z założeniami, które znalazły się już w wykazie prac legislacyjnych rządu, sąd, pozostawiwszy władzę rodzicielską obojgu rodzicom, będzie powierzał im sprawowanie bieżącej pieczy nad dzieckiem naprzemiennie w powtarzających się, ale niekoniecznie w takich samych okresach. Priorytetem ma być zawsze dobro dziecka.

16.12.2025

Mecenas Jagura: Polska ma nadal problem z ochroną praw człowieka

Prawo karne Prawo cywilne Prawo rodzinne

Wiele tematów tzw. światopoglądowych nadal nie zostało uregulowanych w polskim porządku prawnym. Chodzi tu nie tylko o ustawę o związkach partnerskich, ale też np. kwestie ubezwłasnowolnienia – prace nad ustawą nadal trwają, mowę nienawiści czy represje za niesienie pomocy humanitarnej na granicy polsko-białoruskiej. A przecież ochrona prawa człowieka to też bezpieczeństwo, o czym władza nie powinna zapominać – mówi w rozmowie z Prawo.pl adwokat Jarosław Jagura, laureat I miejsca w konkursie Rising Stars Prawnicy – liderzy jutra 2025.

13.12.2025

Rozdzielność małżeńska i brak testamentu? Małżonek będzie dziedziczył

Prawo cywilne Prawo rodzinne

Coraz więcej małżonków decyduje się m.in. na rozdzielność majątkową. Jak podkreślają notariusze, to dobre rozwiązanie np. wtedy, gdy prowadzą firmy i chcą być niezależni w finansowych decyzjach. Warto jednak pamiętać o kilku istotnych kwestiach - po pierwsze, rozdzielność obowiązuje na przyszłość i od momentu jej podpisania, a w przypadku śmierci współmałżonka, jeśli nie sporządził testamentu, nie zmienia kolejności dziedziczenia ustawowego. Tak więc małżonek dziedziczy, a jeśli jest testament i został w nim ze spadku wykluczony, może ubiegać się o zachowek.

22.11.2025

Strasburg: Za długie ustalanie ojcostwa kosztuje Polskę 20 tys. euro

Prawo cywilne Prawo rodzinne Prawo europejskie

Zakwestionowanie ojcostwa jest w Polsce trudne, ale Europejski Trybunał Praw Człowieka wziął pod uwagę wyjątkowo przewlekły czas trwania postępowań kwestionujących domniemanie ojcostwa, które wyniosły prawie 15 lat. Sąd polski zaś nie podjął decyzji co do zasadności wniosku o uznanie ojcostwa, dopóki dzieci nie osiągnęły pełnoletności. Dlatego zasądził 20 tys. euro na rzecz skarżącego.

15.11.2025

Rodziny Dąbrowszczaków z hiszpańskimi paszportami

Prawo rodzinne Administracja publiczna Wydarzenia

Rząd w Madrycie przyznaje tamtejsze obywatelstwo chętnym 54 dzieciom i 117 wnukom żołnierzy walczących w wojnie domowej 1936-1939 po stronie republikańskiej. Właśnie takie dokumenty otrzymało kilkoro Polaków, ale nie wystarczy wykazać samo pokrewieństwo z którymś z weteranów, aby królewskim dekretem dostać imiennie czerwono-żółty paszport. Trzeba jeszcze być zasłużonym dla demokracji.

05.11.2025

Ślub kościelny sprzed Konkordatu to konkubinat, nie daje prawa do renty rodzinnej

Prawo rodzinne

Po śmierci męża jego żona dowiedziała się z aktu zgonu, że jest on... wdowcem. Dlatego Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił kobiecie prawa do renty rodzinnej po nim, ponieważ nie przedłożyła aktu małżeństwa wydanego przez Urząd Stanu Cywilnego. A świadectwo ślubu dla celów kościelnych, który został zawarty w 1996 r., nie stanowi dokumentu urzędowego, który potwierdza zawarcie małżeństwa w rozumieniu przepisów prawa cywilnego – orzekł Sąd Okręgowy w Suwałkach.

01.11.2025

Testament nie zawsze oznacza ostatnią wolę

Prawo cywilne Prawo rodzinne

Testament bywa postrzegany jako najwyższa forma zabezpieczenia woli spadkodawcy – akt, który pozwala jednoznacznie rozporządzić majątkiem na wypadek śmierci. Pomimo swojego ostatecznego charakteru, testament nie zawsze odzwierciedla rzeczywistą wolę spadkodawcy i nie jest dokumentem absolutnie niepodważalnym – piszą Tomasz Uljasz i Cyntia Mizak, prawnicy z RESIST Rezanko Sitek.

01.11.2025

Jest kompromis w sprawie związków partnerskich

Wymiar sprawiedliwości Prawo rodzinne Domowe finanse Opieka zdrowotna

Ustawa o statusie osoby najbliższej w związku ma uregulować stosunki majątkowe, prawa do mieszkania i alimentów oraz dostępu do informacji medycznej – to najważniejsze sprawy w projekcie, który jest kompromisem przedstawicieli PSL i Lewicy. Zgodnie z projektem – który ma trafić do Sejmu jako przedłożenie rządowe - strony zawierające umowę o wspólnym pożyciu same mają decydować o jej treści.

17.10.2025