Zgodnie z planowanymi zmianami do kodeksu pracy (wersja projektu z dnia 27 października 2025) pracodawcy będą mieli obowiązek ustalania „reguł, procedur oraz częstotliwości działań w obszarze przeciwdziałania naruszaniu godności oraz innych dóbr osobistych pracowników, naruszaniu zasady równego traktowania w zatrudnieniu oraz dyskryminacji oraz mobbingowi” – pisze prof. dr hab. Arkadiusz Sobczyk. A wszystko dlatego, że pracodawca będzie obowiązany do aktywnego i stałego przeciwdziałania mobbingowi oraz naruszeniom zasady równego traktowania „przez stosowanie działań prewencyjnych, wykrywanie oraz właściwe reagowanie, a także przez działania naprawcze i wsparcie osób dotkniętych mobbingiem lub nierównym traktowaniem”.

Teza, że Skarb Państwa może ponosić odpowiedzialność za wadliwe postępowanie antymobbingowe prowadzone przez pracodawcę „prywatnego”, brzmi zapewne akademicko. Słowo „akademicko” oznacza tu „czysto teoretycznie”. Być może tak jest. Być może jednak problemem nie jest akademizm tego stwierdzenia, ale to, że zarówno prawnicy, jak i w szczególności twórcy prawa, nie w pełni rozumieją, jak duże znaczenie dla stanowienia prawa mają prawa i wolności człowieka, i jaka jest rola Konstytucji w organizacji państwa – pisze prof. dr hab. Arkadiusz Sobczyk.

Jedna czwarta Polek i Polaków była, jest albo może być zagrożona problemami zdrowia psychicznego. Generują one więcej kosztów z tytułu niezdolności do pracy niż schorzenia układu krążenia i onkologiczne razem wzięte. Mimo to, w Polsce na psychiatrię przeznacza się zaledwie około 4,5 proc. środków NFZ, podczas gdy europejskie minimum to 6–7 proc. - podkreśla dr Marek Balicki, członek Rady ds. Zdrowia Psychicznego oraz były minister zdrowia.

Regularnie powraca społeczne oburzenie „dziwnym” zachowaniem parlamentarzystów. Odpowiedzią na nie ma być poselski projekt ustawy, pozwalający marszałkowi na podstawie „uzasadnionych podejrzeń” poddać posła badaniu alkomatem i wykluczyć go z obrad. Choć intuicyjnie pomysł wydaje się rozsądny, w praktyce może rodzić poważne wątpliwości konstytucyjne i ustrojowe. W utrwalonych demokracjach nie ma takich przepisów.

Opublikowano projekt ustawy „o wzmocnieniu stosowania prawa do jednakowego wynagrodzenia mężczyzn i kobiet za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości” datowany na 12 grudnia 2025 r. Na potrzeby robocze nazwę ją ustawą o transparentności wynagrodzeń. Ustawa jest bardzo ważna więc warto się nią zająć szczegółowo i w spokoju. Swoją pierwszą wypowiedź publiczną zacznę od kwestii pobocznej, ale niepokojącej. Dotyczy ona bowiem zaufania lub braku zaufania co do tego, czy projekt został należycie przemyślany – pisze prof. dr hab. Arkadiusz Sobczyk.

Polski ustawodawca, implementując do polskiego porządku prawnego postanowienia dyrektywy 2023/970, musi uwzględnić, że sama dyrektywa odsyła do unijnego rozumienia pojęcia pracownika, a to unijne pojęcie pracownika jest znacznie szersze niż pojęcie pracownika w rozumieniu polskiego kodeksu pracy i obejmuje, pod pewnymi warunkami, także zleceniobiorcę, a nawet osobę prowadzącą działalność gospodarczą - pisze Marcin Różański, radca prawny.

Są inne instrumenty prawne, które umożliwiają skuteczne dochodzenie przynajmniej części roszczeń przez wierzyciela, zamiast znoszenia limitów egzekucji z pensji minimalnej. Problem wymaga spojrzenia szerszego niż sama statystyka skuteczności komorników, a przede wszystkim uwzględnienia strukturalnych uwarunkowań wierzycieli, dłużników, sądów i gospodarki – uważa Mateusz Jabłoński, adwokat, kwalifikowany doradca restrukturyzacyjny.

Proponowane zmiany prawne w spółdzielczości mieszkaniowej to powrót do starych wadliwych rozwiązań. Rady nadzorcze i zarządy powinny mieć nie tylko swoje kadencje, ale też ograniczenia w zasiadaniu w nich. Wyjątki od tych zasad można wprowadzać jedynie dla małych spółdzielni – pisze dr hab. Aleksandra Sikorska-Lewandowska, profesor na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu oraz radca prawny.

Rok 2025 pokazał, że wyroki sądów nie są jedynie technicznymi rozstrzygnięciami zamykającymi konkretne sprawy, lecz realnie wpływają na kształt systemu prawa i standardy ochrony praw jednostki. W czasie utrzymującego się kryzysu praworządności to właśnie sądy – krajowe i międzynarodowe – coraz częściej pełnią rolę instytucji korygujących działania władzy i wyznaczających granice jej ingerencji - piszą prof. Adam Bodnar i Dominika Kuna.

W nadchodzącym roku polski rynek pracy i środowisko biznesowe czekają istotne zmiany regulacyjne, które będą miały dalekosiężne skutki zarówno dla przedsiębiorców, jak i osób zatrudnionych – pisze Tomasz Czerkies, radca prawny w ADP Polska. Do najważniejszych z nich należy wejście w życie ustawy wdrażającej postanowienia dyrektywy o transparentności płac.

Sprzedaż produktów - zarówno w sklepie stacjonarnym, jak i online - wiąże się nie tylko z zyskiem, ale też z odpowiedzialnością. W polskim i europejskim prawie obowiązuje zasada, że za produkt odpowiada nie tylko jego producent, ale również inne podmioty uczestniczące w łańcuchu dostaw. Jeśli towar okaże się wadliwy i wyrządzi krzywdę, policja czy prokuratura może zapukać nie do fabryki w Azji, ale właśnie do drzwi polskiego przedsiębiorcy – pisze Mateusz Ostrowski, prawnik, doktorant UW.

Powszechny dostęp do ksiąg wieczystych zostaje, my jedynie ograniczamy anonimowe pozyskiwanie danych z tych ksiąg. Zakres danych zawartych w elektronicznym systemie ksiąg wieczystych musi pozostać w niezmienionej formie – mówi Arkadiusz Myrcha, wiceminister sprawiedliwości, który odpowiada za dwa projekty ustaw dotyczące udostępniania danych z ksiąg wieczystych. Jeden z nich ma ułatwić właścicielom dostęp do informacji o ich nieruchomościach, drugi - uniemożliwić masowe pobieranie numerów ksiąg.

W czerwcu 2025 roku Komisja Kodyfikacyjna Prawa Rodzinnego przyjęła projekt nowelizacji kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (k.r.o.), który zakłada całkowite zniesienie możliwości orzekania o winie za rozkład pożycia małżeńskiego w postępowaniach o rozwód i separację oraz jednoczesną zmianę zasad alimentacji na rzecz ekonomicznie słabszego małżonka - piszą adwokat Tomasz Uljasz i Cyntia Mizak, aplikantka radcowska w RESIST Rezanko Sitek.

Obowiązek podatkowy powstawał będzie raz - z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o nabyciu spadku, zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia albo wydania europejskiego poświadczenia spadkowego. Możliwe będzie przywrócenie sześciomiesięcznego terminu dla zwolnienia z podatku, o ile uchybienie terminowi nie nastąpiło z winy podatnika - pisze Katarzyna Siwiec, radca prawny i doradca podatkowy.

Ewolucja języka niesie za sobą zmianę myślenia. Jest ona ważna, ale powinna zachodzić poprzez zmiany w myśleniu, a nie poprzez ustawowe narzucanie odpowiedniego myślenia. Tym bardziej, że zakaz dyskryminacji od dawna zapisany jest w Konstytucji, jak i kodeksie pracy oraz wielu innych przepisach – pisze dr Bartosz Mendyk. Podkreśla, że feminatywy nie są jedynie kwestią stylistyczną lub estetyczną, lecz elementem poszerzania językowego obrazu świata.

Nad tym problemem będzie musiał pochylić się Sąd Najwyższy, a to za sprawą zagadnienia prawnego, które przedstawił mu Sąd Okręgowy w Suwałkach (sygnatura akt w Sądzie Najwyższym: III CZP 31/25). Sposób rozstrzygnięcia tego zagadnienia może mieć znaczenie w wielu sprawach dotyczących tzw. małych wspólnot mieszkaniowych, a więc wspólnot w budynkach obejmujących 2-3 samodzielne lokale (wyodrębnione i niewyodrębnione), których jest stosunkowo dużo - pisze dr Julita Zawadzka, adwokat.

Wiele tematów tzw. światopoglądowych nadal nie zostało uregulowanych w polskim porządku prawnym. Chodzi tu nie tylko o ustawę o związkach partnerskich, ale też np. kwestie ubezwłasnowolnienia – prace nad ustawą nadal trwają, mowę nienawiści czy represje za niesienie pomocy humanitarnej na granicy polsko-białoruskiej. A przecież ochrona prawa człowieka to też bezpieczeństwo, o czym władza nie powinna zapominać – mówi w rozmowie z Prawo.pl adwokat Jarosław Jagura, laureat I miejsca w konkursie Rising Stars Prawnicy – liderzy jutra 2025.

Obecnie, inaczej niż kiedyś, policjanci przyjmujący zawiadomienia o podejrzeniu przestępstwa z nienawiści nie okazują lekceważenia. Zmierzamy więc w dobrą stronę. Prawo daje wiele narzędzi chroniących przed dyskryminacją, ale problem tkwi w ich stosowaniu, choćby przez dowolność interpretacji skarżonych zachowań. Tymczasem prawo jest jedno - mówi Paula Sawicka wiceprezeska Fundacji Pomocy Ofiarom Przestępstw i przewodnicząca Rady Programowej Stowarzyszenia Otwarta Rzeczpospolita.

Uporządkowanie najczęstszych problemów związanych z wypełnieniem przez banki/pożyczkodawców obowiązków informacyjnych, to największa zaleta prokonsumenckiego stanowiska Rzecznika Finansowego zaprezentowanego na początku grudnia. Ze stanowiska tego wynika również, że zarówno przepisy, jak i dotychczasowy dorobek orzeczniczy, już teraz umożliwiają dokonanie interpretacji przepisów o sankcji kredytu darmowego zgodnie z celami dyrektywy 2008/48/WE – uważa Anna Jackowska, radca prawny, partner w XALTUM Kancelaria Radców Prawnych Barczak Rozpara sp.k.

Stały Komitet Rady Ministrów przyjął kontrowersyjny projekt Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, który pozwala inspektorom pracy na zamianę umów cywilnoprawnych w etaty. Decyzja o przyjęciu nowelizacji została podjęta, pomimo uwag licznych środowisk zawodowych, zgłoszonych w ramach konsultacji publicznych i opiniowania projektu, w których wskazywano na naruszenie Konstytucji i zagrożenia dla rynku pracy – pisze radca prawny Magdalena Czech.