Po paru miesiącach trzymania w zamrażarce Sejm odrzucił właśnie weto Senatu do nowelizacji zaostrzającej przepisy karne. Wygląda to na ukłon w stronę Solidarnej Polski, by zgodziła się na zmiany w sądownictwie, które odblokują unijne fundusze dla Polski. Być może w ramach tego układu wkrótce uchwalona zostanie też ustawa spłaszczająca strukturę sądów.

Senat zaproponował w środę 16 listopada zmiany w ustawie o kuratorach sądowych, która zakłada m.in. wzmocnienie ochrony prawnej kuratorów, przyznanie dodatków specjalnych i zmiany w kwestiach dyscyplinarnych. Szereg senackich poprawek realizuje postulaty środowiska kuratorów. M.in. dotyczące warunków pracy, ale też wpływu samorządów kuratorskich na wybór rzecznika dyscyplinarnego.

Kara 25 lat więzienia zastąpiona 30 latami, możliwość zakazu warunkowego zwolnienia przy orzekaniu dożywocia, zaostrzenie kar dla pijanych lub odurzonych kierowców, ale też m.in. za gwałty. Co więcej, już 14-latek za niektóre rodzaje zabójstwa ma odpowiadać jak dorosły - takie m.in. zmiany znalazły się w obszernej nowelizacji kodeksu karnego. W środę Sejm odrzucił weto Senatu do tej ustawy.

Sędzia, która skazywała przestępców i oszustów, sama dopuściła się czynu na granicy oszustwa. I to na szkodę pracownika sądu oraz wizerunku wymiaru sprawiedliwości. Dlatego Izba Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego zastosowała najsurowsza karę dla sędziego w stanie spoczynku i pozbawiła Małgorzatę S. tego stanu wraz z uposażeniem.

Mimo że do Sądu Najwyższego wpłynęły 124 wnioski o przeprowadzenie wobec sędziego testu bezstronności na podstawie prezydenckiej nowelizacji ustawy o Sądzie Najwyższym, merytorycznie rozpoznano tylko jeden. Powód - biorąc pod uwagę warunki wynikające z ustawy - jest on praktycznie nie do przeprowadzenia. Dodatkowo nad sędziami, jak miecz Damoklesa, wisi przepis, zgodnie z którym nie mogą ustalać, czy powołanie innego sędziego jest zgodne z prawem.

Skoro Sąd Najwyższy w latach 80. utrzymał w mocy wyrok skazujący opozycjonistę na karę pozbawienia wolności, co było orzeczeniem represyjnym, to powinien też wypłacić zadośćuczynienie za doznaną krzywdę. Siedmioro sędziów Izby Karnej SN uznało, że takie rozwiązanie jest zasadne i utrzymało orzeczenie o przyznaniu niesłusznie skazanemu 100 tys. zł. Kasacja pełnomocnika I Prezesa SN została oddalona.

Mediacja w Polsce coraz lepiej się rozwija, wzrasta liczba i spraw do niej kierowanych, i ugód. Wyzwania to choćby profesjonalizacja mediatorów, być może stworzenie dla nich kodeksu etyki, i dalsze rozpowszechnianie mediacji. Przy czym tej obligatoryjnej mówimy „jeszcze nie teraz”, bo taki krok wymaga rozwagi i dogłębnych analiz – mówi dr Marcin Romanowski wiceminister sprawiedliwości.

Sąd Okręgowy w Katowicach wydał postanowienie o zabezpieczeniu powództwa poprzez usunięcie z treści umowy parametru WIBOR i pozostawienie w umowie jedynie stałej marży banku. Uznał, że bank nieprawidłowo poinformował konsumenta o ekonomicznych konsekwencjach zmiany wysokości oprocentowania. Dla kredytobiorców złotówkowych niesie to nadzieję na obniżenie rat kredytowych. Banki uważają inaczej.

Prezydent podpisał nowelizację ustawy mającą ułatwić składanie dokumentów do Krajowego Rejestru Sądowego, zwiększyć dostępność do danych z rejestru na unijnym portalu i wymianę między rejestrami państw UE. Po wejściu w życie nowych przepisów wymiana danych między unijnymi rejestrami będzie odbywała się automatycznie i bezpłatnie przez "system integracji rejestrów".

Obowiązująca od 17 września br. nowelizacja Kodeksu karnego wykonawczego sprawiła, że więzień może wykonać do obrońcy jedno połączenie telefoniczne w tygodniu. Jeśli jest on uczestnikiem wielu postępowań toczących się przed sądami, będąc reprezentowanym przez kilku obrońców, możliwość korzystania z ich pomocy jest bardzo ograniczona.

Samorząd komorniczy organizuje już po raz 10 Dzień Otwarty Komorników Sądowych. Tematem przewodnim będzie kwestia odpowiedzialnego dysponowania finansami ze szczególnym uwzględnieniem pożyczania pieniędzy - stąd hasło akcji „Dobry zwyczaj? Mądrze pożyczaj! Czyli dlaczego im łatwiej pożyczyć pieniądze, tym trudniej je oddać".

Propozycja zorganizowania okrągłego stołu, którego celem byłoby wypracowanie rozwiązań zmierzających do wyjścia z obecnego kryzysu w wymiarze sprawiedliwości brzmi interesująco, ale nie bardzo wierzę w jej powodzenie – mówi dr Michał Laskowski, prezes Sądu Najwyższego kierujący Izbą Karną. I zastanawia się, czy jest ktoś cieszący się powszechnym zaufaniem, kto mógłby moderować takie prace.

W czwartek, 17 listopada, na ulice Warszawy wyjdą pracownicy "budżetówki", w tym także wymiaru sprawiedliwości i prokuratury. Domagają się co najmniej 20 proc. podwyżek, a nie - jak zaplanowano w budżecie na 2023 r. - 7.8 proc. Podkreślają, że już obecnie ich pensje, mimo doświadczenia, wieloletniego stażu i szerokiego zakresu obowiązków, zbliżają się do poziomu płacy minimalnej.

Izba Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego zamiast 5 procent, obniżyła sędziemu wynagrodzenie o 10 procent na sześć miesięcy - za przewlekłe prowadzenie spraw, które spowodowały konieczność wypłacenia stronom odszkodowań. Obwinionemu nie pomogły argumenty o nawale pracy, długoletnim doświadczeniu zawodowym i złej organizacji pracy w sądownictwie.

Krajowa Rada Sądownictwa ma wątpliwości co do zgodności z Konstytucją przyznania notariuszom prawa do dokonywania wpisów w księgach wieczystych oraz prawa do orzekania w sprawach dotyczących wydawania nakazów zapłaty. Podkreślono, że notariusz nie jest, tak jak sędzia, niezawisły w swych decyzjach, a możliwość otrzymania przez niego wynagrodzenia może w odbiorze społecznym wystawić na próbę ocenę jego bezstronności.

W Hiszpanii mówi się o nieudanych ustawach dotyczących wymiaru sprawiedliwości "reforma en polaco." W kraju bywa, że gdy sędzia przedstawia się, że jest z Sądu Najwyższego, słuchacze wychodzą z sali, bo są przekonani, że mają do czynienia z osobą "nowozmianową". Polska ma też kłopoty z wydawaniem jej groźnych przestępców z państw członkowskich Unii.

Pandemia zmusiła wymiar sprawiedliwości, ale też i samych prawników do "polubienia" nowych technologii. Choć droga do wprowadzania nowych systemów bywa wyboista, środowisko coraz mocniej się do nich przyzwyczaja. Nadal jednak "wychodzą" techniczne niedoróbki i brakuje jednolitych standardów m.in. w zakresie cyberbezpieczeństwa.

Odrzucenie sprawozdania finansowego przez Państową Komisję Wyborczą nastąpiło w wyniku ustalenia, że działalność komitetu wyborczego danej partii za lata 2020 i 2019 finansowana była ze środków niepochodzących z Funduszu Wyborczego. A oddalenie skargi przez Sąd Najwyższy wynikało z nietrafnych argumentów związanych z nieterminowością złożenia tych sprawozdań.

Narasta spór wokół wynagrodzeń dla sędziów i prokuratorów oraz pracowników sądów. Pierwsze pozwy sędziowskie już trafiły do sądów, prokuratorzy też swoje zapowiadają. Tymczasem emocje jeszcze bardziej rozpala informacja Stowarzyszenia Absolwentów i Aplikantów KSSiP, że pensje wiceministrów w resorcie finansów wzrosły w tym roku o 40 procent.

Coraz więcej frankowiczów analizuje, czy skierować sprawę umowy kredytowej do sądu. Motywują ich zapadające orzeczenia i m.in. wysoki kurs franka, ale zniechęcać mogą koszty - głównie te związane z reprezentowaniem ich przez prawnika. Kuszą więc pozwy zbiorowe, ale "wejście" w nie, w obecnym stanie prawnym, przy obecnym orzecznictwie, może oznaczać lata procesu i to bez gwarancji sukcesu.