We wtorek 20 września odbędzie się posiedzenie nowej Izby Odpowiedzialności Zawodowej jeszcze w składzie tymczasowym wyznaczonym przez I Prezes SN. Chodzi o sprawy zawieszenia sędziów oraz zarządzenie natychmiastowej przerwy w czynnościach służbowych. Wkrótce do orzekania przystąpi 11 sędziów wybranych 17 września przez prezydenta, a ich wyroki mogą okazać się nieważne.

Okręgowa Rada Adwokacka w Warszawie zaczęła tworzyć odrębną listę adwokatek i adwokatów gotowych do świadczenia pomocy prawnej z urzędu dla dzieci pokrzywdzonych przestępstwem i tych, które potrzebują obrońcy. Tymczasem w tle trwa batalia o godne stawki za "urzędówki", a NRA rozważa ogólnopolską akcję, która zwróci uwagę na ten problem.

Zmiany w ustawie o Sądzie Najwyższym, które doprowadziły do likwidacji Izby Dyscyplinarnej, nie rozstrzygają, czy uchylone immunitety prokuratorskie pozwalają na ukaranie tych osób. Nie zawierają rozwiązania, które „automatycznie” czyniłoby bezskutecznymi decyzje Izby Dyscyplinarnej. Co więcej, nie jest możliwy tryb wznowienia postępowania, gdyż dotyczy tylko sędziów.

Trzymanie się przepisów Prawa o ustroju sądów powszechnych i Prawa o prokuraturze spowodowałoby w 2023 r. wzrost wynagrodzeń sędziów i prokuratorów o 21, 89 proc. - wynika z pisma Ministerstwa Finansów do Ministerstwa Sprawiedliwości. Jak podkreślono, to z kolei oznaczałoby "pogłębienie rozwarstwienia płac pomiędzy grupą orzeczniczą a pozostałą kadrą sądów i prokuratur", którzy liczyć mogą na 7,8 proc.

Prezydent Andrzej Duda w sobotę wieczorem 17 września wyznaczył jedenastu sędziów SN do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego. Jest to sześciu sędziów powołanych po grudniu 2017 r. i pięciu nominowanych przez poprzednią, legalną Krajową Radę Sądownictwa. 6 października zgromadzenie sędziów nowej Izby ma wybrać trzech kandydatów na jej prezesa.

Klient sam się rozwija m.in. w zakresie nowości technologicznych, więc coraz częściej i więcej w tym zakresie wymaga od reprezentującej go kancelarii. Ważna dla niego jest specjalizacja, czasem w wąskim obszarze, a także cena i jakość oferowanych usług. To, co widać też na polskim rynku prawnym, potwierdza badanie Wolters Kluwer Future Ready Lawyer 2022.

Nowe władze pozbywają się nas, doświadczonych sędziów. Zaległości, które mieliśmy sześć lat temu, przed rzekomymi reformami, to było kilkadziesiąt spraw na cały wydział, a teraz doszliśmy do kilkuset spraw apelacyjnych. Przeciętna sprawa oczekuje u nas na termin około 11 miesięcy, a zdarza się i dwuletnie oczekiwanie na wyrok. Przenoszenie sędziów i ich zawieszanie szkodzi społeczeństwu.

Wyrok sądu budzi zawsze emocje, zazwyczaj też jest korzystny tylko dla jednej ze stron, a bywa, że i obie nie czują się nim usatysfakcjonowane. Ale uprawomocnienie nie następuje od razu. W ciągu siedmiu dni można złożyć wniosek o uzasadnienie, co otwiera drogę do wniesienia apelacji. W przypadku wyroku zaocznego pozwanemu przysługuje z kolei 14 dni na wniesienie sprzeciwu.

Nowelizacja ustawy ma wprowadzić m.in. nowy, czwarty stopień służbowy dla kuratorów zawodowych – starszego kuratora specjalisty, określić dodatek funkcyjny dla kuratora - kierownika zespołu kuratorskiej służby sądowej oraz prowadzącego zajęcia w ośrodku kuratorskim, a także dodatek specjalny za okresowe zwiększenie obowiązków służbowych oraz uregulować wsparcie psychologiczne.

Prokuratura Krajowa skierowała do Sądu Okręgowego w Gdańsku apelację od wyroku uniewinniającego posłankę do Parlamentu Europejskiego od zarzucanych jej przestępstw karnoskarbowych. Chodzi o błędne zeznania podatkowe za lata 2011-2012 i nie ujawnienie dochodów w kwotach prawie 300 tysięcy i 100 tysięcy zł. Prokurator wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W sprawie piosenkarki Doroty Rabczewskiej przeciwko Polsce Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu orzekł naruszenie wolności wypowiedzi i zasądził na jej rzecz 10 tys. euro zadośćuczynienia. Polski sąd skazał ją za obrazę uczuć religijnych i nakazał zapłacić 5 tys. zł. Chodziło o jej słowa wypowiedziane w 2019 r. w wywiadzie prasowym o autorach Biblii, którzy mieli być "naprutymi winem i palącymi jakieś zioła"

Rząd szuka oszczędności, ale - jak mówią prawnicy - niekoniecznie tam, gdzie trzeba. Trzecia z rzędu próba ustalenia wynagrodzeń, tym razem na 2023 rok, dla sędziów, prokuratorów, referendarzy i asesorów niezgodnie z przepisami ich ustaw, przelała czarę goryczy. Szykują się więc pozwy, ale nie tylko, bo poważnie rozważane są też akcje protestacyjne tych grup pracowników.

Kodeks postępowania karnego pozwala sądowi wyższego rzędu na zmianę właściwości miejscowej wyłącznie w sytuacji, gdy większość osób, które należy wezwać na rozprawę, zamieszkuje blisko tego sądu, a z dala od sądu właściwego. Jednak spór z sądem wyznaczającym tę właściwość nie jest możliwy. Tak jak i niedopuszczalne jest merytoryczne rozpoznanie sprawy przez sąd decydujący o właściwości - orzekł Sąd Najwyższy.

Decyzja o zawieszeniu sędziego Rutkiewicza była karygodna - orzekła 15 września br. Izba Odpowiedzialności Zawodowej jako sąd II instancji i uchyliła uchwałę zlikwidowanej Izby Dyscyplinarnej i zarządzenie prezesa sądu rejonowego w sprawie natychmiastowego zawieszenia w czynnościach sędziego. SN porównał sytuację obwinionego do czasów PRL, kiedy za wydanie niewygodnego dla władzy orzeczenia sędzia Kozielewicz nie był zawieszony.

Odrzucenie pozwu to nie to samo co oddalenie powództwa. Tymczasem podobieństwo nazw sprawia, że strony niekiedy traktują te pojęcia zamiennie. Wyrok oddalający powództwo zapada z różnych przyczyn, np. gdy powód nie udowodni zasadności roszczenia z uwagi na brak dowodów. Z kolei czasem żądanie powoda nie jest rozpoznawane merytorycznie, gdyż sąd uznaje je za niedopuszczalne z przyczyn formalnych - wówczas sąd odrzuca pozew.

Jeśli ubezpieczyciel robi problemy z wypłatą odszkodowania, ubezpieczony lub poszkodowany może skorzystać z pomocy radcy prawnego lub adwokata, ewentualnie iść po pomoc do kancelarii odszkodowawczej. Gorzej, jeśli taka kancelaria odbierze od ubezpieczyciela odszkodowanie, ale nie wypłaci go swojemu klientowi. A takie przypadki ostatnio się zdarzają.

Naczelna Rada Adwokacka przesłała do podmiotów mających inicjatywę legislacyjną projekt ustawy, zakładający że pomoc prawną mogliby świadczyć jedynie wykwalifikowani prawnicy. W memorandum podkreśla, że ograniczenia podmiotów, które mogą świadczyć pomoc prawną, do zawodów prawniczych, istnieją w wysoko rozwiniętych krajach Europy, takich jak Niemcy, Francja czy Hiszpania, ale także np. w USA.

Bałagan we wprowadzeniu przepisów antycovidowych spowodował niejasności co do terminów przedawnienia karalności czynów zabronionych. Sąd Najwyższy podjął uchwałę, według której następuje wstrzymanie karalności wszystkich czynów, niezależnie od daty, kiedy zostały popełnione - przed czy po wejściu w życie ustawy o przeciwdziałaniu i zwalczaniu COVID-19, innych chorób zakaźnych.

Kuratorzy sądowi to kolejna grupa zawodowa związana z wymiarem sprawiedliwości i zawód zaufania publicznego, w którego "dyscyplinarkach" szykują się znaczące zmiany. Zgodnie z projektem ustawy, ograniczony zostanie ich udział przy wyborze rzecznika dyscyplinarnego. A gdy ten nie zostanie wyłoniony lub zachoruje, jego funkcję pełnić będzie sędzia wizytator. Podobne ograniczenia szykowane są w notariacie.

Stowarzyszenia sędziów, referendarzy, asesorów, prokuratorów, aplikantów i absolwentów KSSiP wspólnie wyrażają sprzeciw wobec zapisom ustawy okołobudżetowej, które ustalają podstawę do wyliczenia wynagrodzenia sędziego i prokuratura na 2023 r. w wysokości 5444,42 zł. Kwota ta jak wskazują już po raz trzeci łamie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych i Prawo o prokuraturze.