Zbrodnie sądowe czekają na osądzenie, bo wstrzymują je trudne pytania

Sędziowie podejrzani o popełnienie zbrodni komunistycznej nie prędko doczekają się rozstrzygnięcia. Chodzi o wydawanie wyroków skazujących w czasie stanu wojennego na opozycjonistów. Wszystkie wnioski prokuratorów z Instytutu Pamięci Narodowej wpływające do Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego czekają na podjęcie uchwały siedmiu sędziów, która rozstrzygnie, czy po 50 latach mogą być karani.

Taka uchwała w rozszerzonym składzie ma zapaść 25 maja br. Kanwą do postawienia zagadnień 7-osobowemu składowi był wniosek prokuratora Instytutu Pamięci Narodowej o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Najwyższego w stanie spoczynku za czyny kwalifikowane jako zbrodnia komunistyczna i zbrodnia przeciwko ludzkości.

Sąd Najwyższy orzekając w Izbie Dyscyplinarnej uchwałą z 27 czerwca 2022 r., (sygn. akt I DI 14/22) wniosek uwzględnił i uchylił immunitet sędziego SN – Edwarda M.

Czytaj: SN odroczył uchwałę o odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziego za skazanie w stanie wojennym>>

SN uznał wówczas, że zachodzi duże prawdopodobieństwo, że sędzia w styczniu 1982 r. jako sędzia Sądu Okręgu Wojskowego, będąc tym samym funkcjonariuszem państwa komunistycznego, działając wspólnie i w porozumieniu z innymi sędziami – przekroczył swoje uprawnienia. A mianowicie - wydał wyrok skazujący oskarżonego za czyn z art. 46 ust. 1 dekretu  o stanie wojennym na karę  roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Działo się to w sytuacji, gdy materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie dawał podstaw do przyjęcia, że oskarżony swoim zachowaniem wypełnił znamiona przypisanego mu czynu.
Na to rozstrzygnięcie sędzia wniósł do Sądu Najwyższego Izby Odpowiedzialności Zawodowej zażalenie.

Zobacz linię orzeczniczą w LEX: Zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, a kwestia zawieszenia go w czynnościach służbowych >

Zażalenie czeka na uchwałę

Sąd Najwyższy na posiedzeniu 13 grudnia 2022 r. postanowił odroczyć rozpoznanie sprawy i przedstawić do rozstrzygnięcia składowi 7 sędziów Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego następujące zagadnienia prawne:

1.  Czy Prawo o ustroju sądów powszechnych w brzmieniu nadanym przez ustawę z 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym wyłączające odpowiedzialność dyscyplinarną w przypadku błędu w zakresie wykładni i stosowania przepisów prawa krajowego lub w zakresie ustalenia stanu faktycznego lub oceny dowodów, wpływa na ocenę bezprawności zachowania sędziego (przekroczenia uprawnień lub niedopełnienia obowiązków) związanego z orzeczeniem przez niego wydanym ocenianego z punktu widzenia nie obowiązującego już kodeksu karnego z 1969 r?
2. W przypadku odpowiedzi negatywnej czy znamiona zbrodni przeciwko ludzkości obejmują tylko i wyłącznie wielokrotne zachowanie sędziego, stanowiące zbrodnię komunistyczną  czy też jednokrotne takie zachowanie?
3. Czy fundamentalny brak aprobaty przegłosowanego sędziego co do istoty rozstrzygnięcia, w sytuacji nieskorzystania przez niego z prawa do złożenia zdania odrębnego, umożliwia zwolnienie sędziego od tajemnicy narady sędziowskiej i przebiegu głosowania w postępowaniu o wyrażenie zgody na pociągnięcie go do odpowiedzialności karnej?

Zobacz linię orzeczniczą w LEX: Moment wstrzymania biegu terminu przedawnienia karalności w związku z immunitetem sędziowskim albo prokuratorskim >

Podobne wnioski – w zawieszeniu

We wtorek 7 marca br. przewodniczącemu Wiesławowi Kozielewiczowi nie udało się rozstrzygnąć trzech wniosków prokuratorów IPN, Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Prokurator Michał Skwara podobnie jak i obrońcy wnosili o odroczenie do 25 maja wydanie uchwały w kwestii uchylenia immunitetu sędzi w stanie spoczynku Ewy G. z Sądu Okręgowego w Bielsku Białej.

Jest ona podejrzana o popełnienie dwóch czynów kwalifikowanych jako zbrodnia komunistyczna i zbrodnia przeciwko ludzkości. Był to już czwarty termin w sprawie.

Odroczono także rozpoznawanie wniosku skierowanego przeciwko sędziemu w stanie spoczynku Czesławowi L., któremu prokurator postawił zarzut popełnienia czerech zbrodni komunistycznych. A także muszą poczekać wnioski o uchylenie immunitetu Ryszardowi R.z Sądu Okręgowego w Łodzi. Wniosek IPN dotyczący 14 czynów kwalifikowanych jako zbrodnia komunistyczna i zbrodnia przeciwko ludzkości. Trzeci termin wyznaczono na 29 maja br.

Sygn. akt I ZI 22/22; I ZI 27/22; I ZI 12/22.

Czytaj omówienie w LEX: Immunitet sędziowski wiąże się z domniemaniem nieskazitelności sędziów >