Polska nie ratyfikowała dotąd Protokołu nr 12 z 2000 r. do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, który wprowadza ogólny zakaz dyskryminacji. Zabiega o to m.in. rzecznik praw obywatelskich, według którego oznaczałoby to rozwój standardów antydyskryminacyjnych. Tymczasem według rządu, ratyfikacja tego protokołu mogłaby skutkować nadmierną ingerencją w wolności obywatelskie.

W Gdańsku rusza proces sternika jachtu, który podczas rejsu po Kanale Kaszubskim kierował jednostką, z której do wody wypadło kilkanaście osób, a cztery z nich się utopiły. Prokuratura zarzuca mu zignorowanie przepisów żeglugowych, przez co sprowadził nieumyślnie katastrofę w ruchu wodnym. Polskie prawo dość dokładnie określa zasady poruszania się po wodzie, a przepisów tych uczą się już nastolatki na kursach na patent żeglarski.

Rzecznik praw obywatelskich zwrócił się do ministra sprawiedliwości Waldemara Żurka o rozważenie zainicjowania prac legislacyjnych w zakresie dopuszczalności tzw. częściowej prawomocności orzeczenia. Marcin Wiącek jako przykład podaje sytuacje, gdy odrębne rozstrzygnięcia dotyczące odrębnych przestępstw zawarte w wyroku uprawomocniają się w różnym czasie.

Dawid Miąsik, sędzia Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego, złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na zarządzenie wydane przez pierwszą prezes SN Małgorzatę Manowską. Chodzi o powierzenie kierowania tą Izbą a także prawo do podejmowania wybranych czynności z zakresu prawa pracy sędzi Agnieszce Górze-Błaszczykowskiej, która zastąpiła legalnego sędziego Miąsika, a wcześniej – sędziego Piotra Prusinowskiego, któremu kadencja wygasła.

Bezpieczeństwo, innowacje i konkurencyjna gospodarka, sprawne państwo oraz cyfryzacja to cztery priorytety, na których będzie skupiał się rząd Donalda Tusk - zapowiedział minister Maciej Berek. Wśród planowanych działań są m.in. rozwój wojsk dronowych, utrzymanie niskich cen energii dla rodzin, uproszczenie systemu podatkowego, dalsze deregulacje, usprawnienie pracy sądów i prokuratury.

W Prokuraturze Krajowej został powołany zespół „do spraw zapobiegania negatywnym skutkom orzeczeń" wydanych przez sędziów powołanych od 2018 r. przy udziale obecnej KRS. Jak poinformowała prokurator Anna Adamiak, rzeczniczka prokuratora generalnego, pokieruje nim prokurator Agnieszka Welenc. Z kolei minister sprawiedliwości, prokurator generalny Waldemar Żurek zapowiedział pozwy regresowe wobec takich sędziów orzekających w SN.

Krajowa Izba Radców Prawnych (KIRP) we współpracy z Pracownią Lingwistyki Migowej Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego opracowała pierwszy w historii Polski słownik terminów prawnych w polskim języku migowym (PJM). Innowacyjny projekt to – jak podkreśla KIRP – wyraz jej misji społecznej, a celem jest zapewnienie równego dostępu do prawa dla każdego, bez względu na używany język. Słownik zawiera już 800 pojęć, a założenie jest takie, że będzie rozwijany.

W połowie października mają być zaprezentowane założenia do ustawy o pracownikach sądowych. Projekt - jak już wcześniej zapowiadało Ministerstwo Sprawiedliwości - miałby być gotowy pod koniec 2025 r. lub na przełomie 2025 i 2026 r. Rozważane jest m.in. uregulowanie zatrudniania pracowników - część związków postuluje mianowanie, oraz nowy model wynagradzania, np. uzależnienie go od przeciętnej płacy. Przedstawiciele MS zapowiedzieli również zwiększenie o prawie 400 etatów urzędniczych w sądach w 2026 r.

Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek zapowiedział pozwy regresowe wobec sędziów powołanych od 2018 r. do Sądu Najwyższego na podstawie opinii KRS, w skład której wchodzi 15 sędziów/członków wybranych przez Sejm, a nie przez sędziów. Uzasadnił, że powołanie ich w wadliwej procedurze sprawia, iż nie tworzą sądu, a w związku ze skargami m.in. do ETPCz Polska w ramach ugód wypłaciła już 5,5 mln zł.

18 września ponownie zebrał się Trybunał Stanu w sprawie wniosku Prokuratury Krajowej o uchylenie immunitetu prof. Małgorzaty Manowskiej, I prezes Sądu Najwyższego. Było to niejawne posiedzenie trzyosobowego składu, które zwołał sędzia adw. Piotr Andrzejewski. Postępowanie zostało umorzone. Część sędziów TS uważa, że obrady były bezprawne.

Technologia, która może służyć m.in. do tworzenia efektów specjalnych w filmach, może również prowadzić do nadużyć – w tym do naruszania praw i wolności ludzi na niespotykaną dotąd skalę – uważa Mirosław Wróblewski, prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Postuluje wprowadzenie przepisów, które zapewnią ofiarom deepfake’ów możliwość skutecznego i szybkiego dochodzenia ochrony swoich praw.

Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek poinformował, że trwają intensywne prace m.in. nad dwoma priorytetowymi projektami – ustawą o praworządności, która reguluje m.in. kwestie statusu sędziów powołanych od 2018 r., oraz ustawą o Krajowej Radzie Sądownictwa. Ta ostatnia ma zakładać przywrócenie składu sędziowskiego sprzed poprzedniej noweli ustawy KRS, czyli sprzed grudnia 2017 r. Podstawą zmiany ma być przerwanie kadencji poprzednich sędziów/członków Rady.

Decyzja ministra Waldemara Żurka o odwołaniu 25 prezesów i wiceprezesów sądów, mimo negatywnych opinii kolegiów i bez opinii KRS, dzieli prawników. Część uważa, że krok był słuszny i uzasadniony prawnie, są jednak i tacy, którzy wskazują, że minister powinien trzymać się przepisów, a odwołanym w ten sposób sędziom przysługują roszczenia od Skarbu Państwa. Podnoszą, że skład obecnej KRS może się nie podobać, ale obowiązuje domniemanie konstytucyjności przepisów, które go regulują.

Krajowa Rada Sądownictwa zdecydowała o skierowaniu zawiadomienia do prokuratury w związku z decyzją ministra sprawiedliwości Waldemara Żurka o odwołaniu prezesów/wiceprezesów sądów, mimo negatywnej opinii kolegiów sądów i bez zasięgnięcia opinii samej Rady. Jej prezydium wskazało, że stanowczo potępia te bezprecedensowe naruszenia prawa oraz że niezależność sądów nie jest przywilejem sędziów, lecz gwarancją praw i wolności obywatelskich dla wszystkich mieszkańców Polski.

Niemoralny, bogaty, cyniczny i nieustępliwy w każdym konflikcie - to właśnie z takimi stereotypami na co dzień muszą mierzyć się adwokaci. Rzeczywistość jednak wygląda nieco inaczej...

Do konsultacji trafiły dwa projekty ustaw dotyczących ochrony własności intelektualnej. Pierwszy, od dawna wyczekiwany przez środowisko rzeczników patentowych, wzmacnia pozycję ich samorządu zawodowego i wprowadza strój urzędowy, czyli togi. Drugi budzi raczej mieszane uczucia – przewiduje bowiem możliwość częściowego wyłączenia jawności postępowania przed Urzędem Patentowym RP z uwagi na tajemnicę przedsiębiorstwa.

Czy bank ma prawo naliczać frankowiczowi odsetki, gdy strony nawzajem potrącają swoje wzajemne wierzytelności po unieważnieniu umowy kredytu frankowego? A może bank miałby możliwość naliczania odsetek za opóźnienie już od wezwania do zapłaty, nawet gdy nastąpi ono przed zapadnięciem prawomocnego wyroku stwierdzającego nieważność kredytu? - do Trybunału Sprawiedliwości UE trafiły dwa kolejne pytania z Sądu Okręgowego w Warszawie.

Kryzys rządów prawa to nie tylko polski problem, bo podobne zjawiska lub ich wczesne symptomy można obserwować w wielu państwach, w których wcześniej te standardy obowiązywały. W Europie, Ameryce Południowej, a nawet we wzorcowej niegdyś demokracji, jaką były USA – twierdzi prof. Marek Safjan, były prezes Trybunału Konstytucyjnego i były sędzia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Ocenia ten trend jako bardzo niebezpieczny, ale widzi nadzieję na odrodzenie tej zasady rządzenia.

Sąd Okręgowy w Warszawie zdecydował o zatrzymaniu i przymusowym doprowadzeniu byłego ministra sprawiedliwości, obecnego posła PiS Zbigniewa Ziobry na posiedzenie sejmowej komisji śledczej ds. Pegasusa. Termin posiedzenia komisji, na które Ziobrę ma doprowadzić policja, jest zaplanowany na poniedziałek, 29 września.

Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek powołał Joannę Halinę Raczkowską - sędzię Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie na stanowisko rzecznika dyscyplinarnego sędziów sądów powszechnych. Sędzia Raczkowska będzie sprawować tę funkcję przez kolejne cztery lata. Wcześniej minister Adam Bodnar przerwał kadencję sędziego Sądu Apelacyjnego w Warszawie Piotra Schaba na tym stanowisku.