Prezydium Krajowej Rady Sądownictwa zarządziło przeprowadzenie lustracji referatów piątki sędziów, w przypadku których nie podjęła uchwały dotyczącej dalszego zajmowania stanowiska po osiągnięciu wieku uprawniającego do przejścia w stan spoczynku. Chodzi m.in. o sędzię Beatę Najjar, prezes Sądu Okręgowego w Warszawie, która złożyła oświadczenie o woli dalszego zajmowania stanowiska sędziego i ministerstwo poinformowało, że pozostaje na stanowisku.

Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek uważa, że realne jest przywracanie praworządności bez zmian ustawowych. Zapewnia, że zgadza się z teorią tzw. demokracji walczącej, zgodnie z którą ślepe trzymanie się aktów najniższej rangi, które betonują system, jest działaniem wbrew prawu. Zapowiada również, że będzie szanował konstytucyjną rolę prezydenta Karola Nawrockiego, a jeśli prezydent go zaprosi, a premier da zgodę – pójdzie na takie spotkanie.

Już ponad osiem miesięcy mija od uchwały rządu o niepublikowaniu wyroków Trybunału Konstytucyjnego. Prawnicy mieli w tym zakresie od początku wątpliwości, część z nich wskazywała, że taka decyzja nie ma mocy powszechnie obowiązującej i przypominała, że zgodnie z Konstytucją wyroki TK mają być niezwłocznie ogłaszane. Teraz pojawiają się głosy, że przedłużający się impas uderza w obywateli, którzy teoretycznie mają podstawy do tego, by dochodzić w tym zakresie roszczeń.

Jeśli proponowane przez rząd zmiany w procedurze karnej wejdą w życie, do uznania osoby za podejrzaną, a tym samym objętą związanym z tym statusem gwarancjami, nie będzie potrzebne formalne postawienie jej zarzutów. Wystarczą do tego czynności organów procesowych skierowane na ściganie określonej osoby. Propozycja spotkała się z poparciem prawników występujących jako pełnomocnicy podejrzanych, ale prokuratorzy uznają ją za błędną i niebezpieczną.

Ministerstwo Finansów co do zasady zgadza się na określenie kwoty bazowej do wyliczania dotacji na nieodpłatną pomoc prawną na 2026 r. na poziomie 6 310 zł, ale – jak wskazuje – to wzrost o 3,38 proc., czyli przekraczający 3-procentowy wzrost w państwowej sferze budżetowej. Resort zaznacza więc, że taką podwyżkę należy traktować jako odstępstwo od zasady – nie powinna więc mieć wpływu na ustalanie podstawy w kolejnych latach. Tymczasem samorządy i prawnicy postulują wyższe środki.

Ministerstwo Sprawiedliwości szykuje penalizację szkodnictwa leśnego, polegającego na wycinaniu gałęzi jodłowych, które następnie są wykorzystywane do wieńców na Wszystkich Świętych czy stroików świątecznych. Jak uzasadniono, w ostatnich pięciu latach prawie 40-krotnie wzrosła liczba szkód w lasach związanych z taką działalnością. Kary mają objąć też tych, którzy będą niszczyć leśną florę i faunę motocyklami czy quadami.

W Ministerstwie Sprawiedliwości trwają wewnątrzresortowe prace nad uregulowaniem kwestii wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej. Nie wiadomo jednak, czy nastąpi to poprzez rozporządzenie, czy w ramach nowelizacji ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych – wynika z odpowiedzi, jaką od ministerstwa otrzymał adwokat Robert Pogorzelski (Kancelaria Adwokacka Adwokat Robert Pogorzelski).

W opinii Związku Powiatów Polskich pewne schorzenia kategorycznie powinny wykluczać możliwość zawarcia małżeństwa. Ten bezwzględny zakaz nie jest - w opinii ZPP - dyskryminacją, a ma chronić te osoby, a także społeczeństwo. Z taką opinią zdecydowanie nie zgadzają się organizacje pozarządowe, działające na rzecz osób z niepełnosprawnościami. Wprost mówią o ableizmie i niezgodzie z Konwencją o prawach osób z niepełnosprawnościami.

Krajowa Rada Sądownictwa wezwała nowego ministra sprawiedliwości Waldemara Żurka, by wycofał zapowiedzi roszczeń finansowych w stosunku do sędziów powołanych od 2018 r., opartych - jak wskazano - na kwestionowaniu legalności nominacji sędziowskich lub poparciu udzielonym sędziom kandydującym do Rady. Wyraziła dezaprobatę wobec jego działań i zapowiedzi, które w jej ocenie podważają niezależność władzy sądowniczej, suwerenność państwa polskiego oraz zaufanie obywateli do wymiaru sprawiedliwości.

Ministerstwo Sprawiedliwości chce utemperować rynek mediacji. Służyć ma temu projekt ustawy o mediatorach sądowych, który od zaledwie kilku dni jest w opiniowaniu, a już doprowadza do wrzenia w środowisku. Chodzi m.in. o przepis, zgodnie z którym adwokaci, radcy prawni, notariusze, prokuratorzy i sędziowie w stanie spoczynku mogliby zostać mediatorami sądowymi już po egzaminie bazowym. Część mediatorów uważa, że prace nad regulacją, podobnie jak nad tablicami alimentacyjnymi, trzeba zacząć na nowo.

Nowelizacja stwarza ułatwienia w tzw. ustawie Kamilka - o ochronie małoletnich, o Krajowym Rejestrze Karnym oraz prawie oświatowym. Ministerstwo Sprawiedliwości przygotowało projekt po kontrowersjach, jakie wywołał obowiązek składania pracodawcy informacji z Krajowego Rejestru Karnego, że osoba zajmująca się dziećmi nie jest objęta zakazem pracy z nimi. Teraz ustawa czeka na podpis prezydenta. Senat w czwartek nie zgłosił poprawek.

Sędziowie Trybunału Konstytucyjnego – prezes Bogdan Święczkowski oraz Krystyna Pawłowicz – zostali poinformowani przez Prokuraturę Okręgową w Warszawie o prowadzeniu wobec nich kontroli bilingów. Sprawa – jak ustaliło Prawo.pl – dotyczyła odwołania prokuratora Dariusza Barskiego z funkcji prokuratora krajowego, a konkretnie wydania postanowienia zabezpieczającego w związku z jego skargą do TK. Sędziowie zapowiadają zażalenie na postanowienie prokuratury, zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa i powiadomienie nowego prezydenta Karola Nawrockiego.

Przepadła przyjęta ostatnio przez Sejm i Senat ustawa, która zakładała możliwość uzyskania wstępnej pomocy psychologicznej dla dzieci powyżej 13. roku życia również bez zgody rodzica. Były prezydent Andrzej Duda skierował ją do Trybunału Konstytucyjnego, bo uznał, że godzi ona w prawa rodziców. Eksperci podkreślają, że w regulacji były przepisy zabezpieczające dobra i dzieci, i ich opiekunów.

W czwartek, 7 sierpnia, senatorowie zajmą się petycją zawierającą propozycję wprowadzenia odsetek za opóźnione wypłaty urzędówek. Problem jest istotny. Sądy, szukając oszczędności, przekładają takie płatności - np. na kolejny miesiąc. Odsetki - zgodnie z proponowaną zmianą - miałyby obowiązywać po przekroczeniu 14 dni od dnia wpływu faktury VAT.

Związkowcy nie odpuszczają Prokuraturze Krajowej w sprawie – jak wskazują – zapowiedzianych dalszych działań mających na celu zwiększenie wynagrodzeń pracowników prokuratury. Prokurator Dariusz Korneluk w niedawnym piśmie wyjaśniał, że sytuacja finansowa prokuratury komplikuje się m.in. z powodu kosztów usług pocztowych. Związek Zawodowy Prokuratorów i Pracowników Prokuratury RP podkreśla jednak, że taka argumentacja jest nie do przyjęcia.

Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek zapewnia, że chciałby przekonać prezydenta Karola Nawrockiego do zażegnania sporu w wymiarze sprawiedliwości i przywrócenia działania Konstytucji – dla dobra obywateli. Zastrzega jednak, że jeśli pojawią się rozbieżności z prezydentem, ma przygotowany plan B. Podkreślił, że w swoich działaniach będzie stosował Konstytucję oraz konwencje międzynarodowe, które wiążą Polskę.

Jedną z pierwszych ustaw, która trafi do podpisu nowego prezydenta Karola Nawrockiego, jest nowelizacja kodeksu postępowania cywilnego, wprowadzająca to, na co pełnomocnicy czekają od dłuższego czasu. Chodzi o możliwość wnoszenia m.in. apelacji i zażaleń do sądu w formie elektronicznej, np. przez portal informacyjny sądów. Nowe rozwiązania mają obowiązywać już od 1 marca 2026 r.

Tworzymy serwis uważnie – zawsze z myślą o potrzebach naszych Czytelników. Dbamy o najlepsze newsy prawne, aktualność, rzetelność i bezstronność. Dziś to Państwa prosimy o poświęcenie nam chwili uwagi i wypełnienie ankiety, dotyczącej naszego serwisu i przydatnych Państwu treści. Pozdrawiamy! Zespół Prawo.pl.

Karol Nawrocki objął 6 sierpnia urząd Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Złożył przysięgę przed Zgromadzeniem Narodowym i zaprezentował swój program polityczny. Zapowiedział sprzeciw wobec nielegalnej imigracji, przyjęcia euro i podwyższenia wieku emerytalnego. Zadeklarował, że w czwartek wystąpi z pierwszą inicjatywę ustawodawczą- złoży projekt ustawy w sprawie Centralnego Portu Komunikacyjnego.

Nowy minister sprawiedliwości Waldemar Żurek wraca do pomysłu występowania przez Skarb Państwa z roszczeniami regresowymi wobec tych sędziów SN, którzy zostali powołani po 2018 r., i po których wyroku została skierowana skarga do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Ugody w takich sprawach tylko do kwietnia br. kosztowały Polskę ok. miliona euro. Prawnicy są jednak w tej kwestii podzieleni, są i tacy, którzy podkreślają, że skutkiem będzie naruszanie zasady niezawisłości sędziowskiej.