Sędziowie nadal nie korzystają efektywnie z możliwości zarządzania sprawą - choćby poprzez wyznaczenie posiedzenia przygotowawczego, co powoduje, że nie powstaje plan rozprawy. Jeżeli zaś decydują się na zarządzenie wymiany pism przygotowawczych, nie korzystają z możliwości oznaczenia okoliczności, które mają być przez strony wyjaśnione. To z kolei prowadzi do "pustych terminów" - wynika z opinii Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego. Rekomenduje uwzględnienie tego w kształceniu i szkoleniu sędziów.

Do 14 lutego można wziąć udział w badaniu rynku prawniczego, którego wyniki opublikowane zostaną w specjalnym raporcie już w pierwszym kwartale 2026 r. Ma on odpowiedzieć na pytania dotyczące sytuacji prawniczek i prawników, zarówno pracujących w kancelariach, jak i w wewnętrznych działach prawnych (in-house), warunków pracy, mobilności, ale też wyzwań związanych z AI i stosowaniem nowych technologii. Do tej pory ankiety wypełniło już ponad 400 osób.

Na ostatniej prostej są prace rządowe nad projektem nowelizacji Prawa o ustroju sądów powszechnych, która ma m.in. utemperować sędziowskie delegacje. Zakłada wprowadzenie maksymalnego czteroletniego czasu delegacji do Ministerstwa Sprawiedliwości, ale też do Biura Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury czy do Sądu Najwyższego. Ostateczny projekt uchyla jednak przepis umożliwiający delegacje sędziowskie m.in. do Kancelarii Prezydenta i to mimo że w trakcie prac, na skutek opinii, do rozwiązania wracano.

Sędzia Izby Odpowiedzialności Zawodowej Barbara Skoczkowska orzekła, że minister sprawiedliwości był uprawniony do odwołania sędziego Piotra Schaba ze stanowiska rzecznika dyscyplinarnego sędziów sądów powszechnych oraz jego zastępców Przemysława Radzika i Michała Lasoty. Wskazała równocześnie, że brak wyraźnej regulacji ustawowej w tym zakresie był wynikiem intencjonalnego działania ustawodawcy oraz że w demokratycznym państwie nie może być tak, iż rzecznika dyscyplinarnego nie można odwołać w żadnej sytuacji.

Aż dwa projekty - tzw. ustawy praworządnościowej oraz nowej ustawy o Sądzie Najwyższym - przewidują likwidację skargi nadzwyczajnej. Ich autorzy są zgodni, że to "obce ciało" w systemie prawnym, które przyniosło niewiele korzyści i wiele strat. Uznają jednak pewne dobre strony tej instytucji i proponują dodanie do procedury cywilnej rozwiązań pozwalających na szersze stosowanie skargi kasacyjnej oraz wprowadzenie mechanizmu zapobiegającego występowaniu w systemie prawnym więcej niż jednego ostatecznego porządku dziedziczenia.

Posłowie przedstawili nowy tekst projekt ustawy, która może całkowicie zmienić sposób ochrony Odry – rzeka miałaby uzyskać status osoby prawnej środowiskowej, własne organy i prawo uczestnictwa w postępowaniach administracyjnych, a spory dotyczące jej praw rozstrzygałby nowy Sąd Wodny. Cześć ekspertów i samorządowców ostrzega, że zmiana może spowodować chaos kompetencyjny i zaburzyć obecny system ochrony wód.

Prawnicy z kancelarii, firm i instytucji publicznych spotkają się już 6 marca, podczas AI Legal Change Summit 2026, konferencji organizowanej przez Wolters Kluwer Polska, by dyskutować, wymieniać się doświadczeniami i wspólnie odkrywać potencjał sztucznej inteligencji w prawie. Jednym z tematów będzie zastosowanie AI w obsłudze klientów, w tym kwestia odpowiedzialności, wiarygodności i bezpieczeństwa m.in. danych.

Prezydent Karol Nawrocki nie spieszy się z decyzją w sprawie noweli ustawy o KRS, która ma zagwarantować wybór jej 15 sędziowskich członków przez sędziów. Tymczasem marszałek Włodzimierz Czarzasty wydał już obwieszczenie o rozpoczęciu procedury zgłaszania kandydatów. Realny jest plan B, który miałby zagwarantować, że do Rady trafią jednak sędziowie wybrani przez sędziów, którzy będą jedynie „zatwierdzeni" przez Sejm. Prawnicy uważają, że wystarczy do tego uchwała lub decyzja marszałka.

W Monitorze Polskim opublikowano obwieszczenie marszałka Sejmu Włodzimierza Czarzastego o rozpoczęciu procedury zgłaszania kandydatów na sędziowskich członków Krajowej Rady Sądownictwa. Podstawą są obowiązujące przepisy, te same, które mają zostać zmienione przez nowelizację ustawy o KRS czekającą na podpis prezydenta. Decyzja marszałka była uzasadniana tym, że 12 maja 2026 r. upływa kadencja obecnych sędziowskich członków Rady, samo obwieszczenie jest z dnia 9 lutego br.

W czwartek nastąpi rozstrzygnięcie jednej z najważniejszych polskich spraw w Trybunale Sprawiedliwości Unii Europejskiej w historii. TSUE zdecyduje o rynku kredytów złotówkowych ze zmiennym oprocentowaniem, których wartość jest szacowana nawet na siedem bilionów złotych. Sędziowie dadzą wytyczne polskim sądom, jak interpretować klauzule z WIBOR oraz obowiązki informacyjne banków wobec konsumentów.

I prezes Sądu Najwyższego dr hab. Małgorzata Manowska wyraziła kategoryczny sprzeciw wobec – jak wskazała – działań ministra sprawiedliwości Waldemara Żurka związanych z powołaniem nowej Rady Programowej Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury. Chodzi konkretnie o procedurę wyłonienia jej członków. Nie uwzględniono w niej ani przedstawiciela wskazanego przez SN, ani przez Krajową Radę Sądownictwa. Manowska wydała w tej sprawie specjalne oświadczenie.

Naruszenie przepisów konstytucji, nieuwzględnienie uwag Komisji Weneckiej, brak należytej oceny skutków proponowanych zmian dla wymiaru sprawiedliwości – to tylko niektóre zastrzeżenia, które wybrzmiewały ze strony części stowarzyszeń sędziowskich oraz organizacji pozarządowych podczas wysłuchania publicznego w sprawie ustawy praworządnościowej. Inne – podobnie jak MS – popierając regulacje, wskazywały na konieczność jej przyjęcia ze względu na dramatyczną sytuację w wymiarze sprawiedliwości i wyroki trybunałów unijnych.

Prokurator wystąpił z wnioskiem o wydanie Europejskiego Nakazu Aresztowania (ENA) wobec b. szefa MS Zbigniewa Ziobry. Poinformował o tym rzecznik Prokuratury Krajowej prok. Przemysław Nowak. 5 lutego, Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa zdecydował o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztu. Polityk otrzymał azyl na Węgrzech, tamtejszy sąd ENA będzie musiał jedna rozpatrzeć.

Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty zaapelował we wtorek, 10 lutego, do prezydenta Karola Nawrockiego o podpisanie noweli ustawy o KRS, która zakłada wybór 15 jej sędziowskich członków przez sędziów. Zapowiedział, że jeśli do tego nie dojdzie w ciągu dwóch najbliższych dni, rozpocznie procedurę ich wyboru na podstawie... obecnego, jak stwierdził, niedobrego prawa. Prezydent na decyzję ma 21 dni, ustawę przekazano mu do podpisu 29 stycznia 2026 r.; z kolei marszałkowi w środę 11 lutego minie termin, kiedy na podstawie obecnych regulacji powinien rozpisać te wybory.

W Izbie Odpowiedzialności Zawodowej SN sprawy leżą, bo są wątpliwości dotyczące m.in. tego, czy obecne kierownictwo Ministerstwa Sprawiedliwości miało podstawę ustawową do odwołania, w trakcie trwającej kadencji, rzecznika dyscyplinarnego sędziów sądów powszechnych i jego dwóch zastępców. Resort uważa, że zmiana rzeczników odbyła się zgodnie z przepisami, choć jest luka w przepisach. Jak dowiedziało się Prawo.pl, zamierza ją nawet doregulować - planuje "poprawkę" do nowelizacji, która jest już w wykazie prac rządu.

Uchwałą Rady Arbitrażowej Sądu Arbitrażowego przy Krajowej Izbie Gospodarczej w Warszawie utworzono Łódzki Komitet Arbitrażowy. Ma pełnić funkcję doradczą dla Rady, ale też promować Sąd Arbitrażowy w środowisku łódzkich przedsiębiorców i prawników, w szczególności poprzez organizowanie adresowanych do lokalnych przedsiębiorców i środowiska prawniczo-akademickiego konferencji poświęconych arbitrażowi i mediacji.

Przygotowywana ustawa o biegłych sądowych może doprowadzić „przy okazji” do zrównania statusu opinii zamawianych przez strony postępowań z ekspertyzami zlecanymi przez organy procesowe. Pracujące nad licznymi zmianami w procedurach cywilnej i karnej komisje kodyfikacyjne raczej nie popierają pomysłu. Ta od prawa cywilnego wskazuje, że w tym procesie strona ma dużą swobodę działania, a sąd realizuje wolę stron. Wśród prawników – praktyków zdania w tej sprawie są podzielone.

Wnoszący skargę do sądu administracyjnego musi wykazać, że jest upoważniony do działania w imieniu osoby prawnej. Dzięki nowelizacji ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dołączenie do skargi odpisu z KRS nie będzie konieczne. Sąd będzie musiał samodzielnie zweryfikować umocowanie w rejestrze. Tym samym wystarczające będzie podanie w skardze numeru KRS.

Programy bazujące na sztucznej inteligencji przyspieszają prace kancelarii i pozwalają na spore oszczędności – to z kolei powoduje, że stają się coraz popularniejsze na rynku. Eksperci podkreślają jednak, że same narzędzia nie wystarczą. Kancelaria musi się do ich stosowania przygotować – m.in. poprzez wypracowanie wewnętrznych standardów dla zatrudnionych w niej pracowników, ale też szkolenia. Odrębną kwestią pozostaje to – czy, jak i w jakim zakresie, o stosowaniu AI powinien dowiedzieć się klient.

Komisja Kodyfikacyjna Ustroju Sądownictwa i Prokuratury zakończyła już pracę nad projektem ustawy o Sądzie Najwyższym. Ma on wkrótce trafić do ministra sprawiedliwości. Zakłada m.in. wprowadzenie dodatkowego wymogu pięcioletniego stażu pracy w zawodzie prawniczym dla tzw. akademików kandydujących do SN oraz pięcioletnią karencję dla prawników, którzy sprawowali m.in. funkcje rządowe lub byli posłami. Ogranicza też kompetencje prezydenta – to nie on będzie określał regulamin SN – oraz usuwa „praworządność” z roty ślubowania nowych sędziów SN.