Senat przyjął bez poprawek nowelizację ustawy o CIT, która zmienia zasady opodatkowania fundacji rodzinnych. Celem ma być uszczelnienie przepisów. Fundacja zapłaci podatek od dochodów ze zbycia majątku, jeżeli zbycie to nastąpi przed upływem 36 miesięcy od końca roku, w którym mienie wniesiono do fundacji. Zapłaci też CIT od dochodów z najmu krótkoterminowego budynków mieszkalnych, bez podatku będzie najem na cele mieszkaniowe.

Banki oczekują od spółek wniesionych do fundacji rodzinnych aktualnych odpisów z rejestru tychże fundacji. Niedostarczenie dokumentu grozi konsekwencjami, takimi jak zablokowanie płatności, a w skrajnej sytuacji nawet rozwiązanie umów kredytowych. Uzyskanie odpisu jest jednak mocno utrudnione - wydaje go tylko jeden sąd w Polsce, w którym liczba spraw stale rośnie i tworzy się wąskie gardło. Ministerstwo Sprawiedliwości zapewnia, że problem zostanie rozwiązany.

Krajowa Izba Radców Prawnych nie kwestionuje prawa do wprowadzania zmian uszczelniających system podatkowy, które będą służyły właściwemu korzystaniu z instytucji fundacji rodzinnej. Jednak racjonalny ustawodawca powinien nie tylko kierować się dobrymi praktykami, ale przede wszystkim przestrzegać ustawowych norm prawnych - piszą radcowie prawni Piotr Aleksiejuk i Jacek Miłaszewski.

Nowelizacja przepisów o opodatkowaniu fundacji rodzinnych, w obecnym kształcie, jest wewnętrznie sprzeczna, niespójna z dotychczasową praktyką organów podatkowych i zagraża stabilności sukcesji rodzinnych. Alternatywny model – oparty na 24-miesięcznym okresie karencji i odroczonym obowiązku podatkowym – pozwoliłby pogodzić interes fiskusa z konstytucyjnymi zasadami proporcjonalności, pewności prawa i ochrony zaufania obywatela do państwa - piszą Aldona Leszczyńska-Mikulska, radca prawny, doradca podatkowy i Izabela Andrzejewska-Czernek, radca prawny, doktor nauk prawnych.

To doskonała wiadomość, że twórcy projektu zrezygnowali z pomysłu działania prawa wstecz. Jednocześnie - projekt wciąż niesie więcej złego niż dobrego. Jakie błędy nowelizacji nie posłużą ani skarbowi państwa, ani podatnikom i jak wyjść z twarzą z obietnicy uszczelniania systemu podatkowego poprzez zmiany w opodatkowaniu fundacji rodzinnej? - piszą Wojciech Niedźwiedzki, radca prawny, doradca podatkowy i Izabela Andrzejewska-Czernek, radca prawny, doktor nauk prawnych.

W kontekście procedowanych obecnie zmian w ustawie o CIT, kluczowe znaczenie ma wyłączenie stosowania podmiotowego zwolnienia z CIT w przypadku m.in. zbycia majątku w niedługim czasie po jego wniesieniu do fundacji rodzinnej. Ta nowelizacja, wchodząc wprost w obszar budzący dotąd największe kontrowersje, może istotnie wpłynąć na aktualność dotychczasowych argumentów podnoszonych przez organy podatkowe w sporach dotyczących unikania opodatkowania - pisze Adam Formanowicz, doradca podatkowy, menedżer w zespole doradztwa podatkowego Deloitte.

Dotychczasowe historie sukcesji w polskich firmach rodzinnych pokazują, że konflikty między następcami są często największym zagrożeniem dla ciągłości biznesu. Emocje, różnice interesów czy brak przejrzystych zasad mogą doprowadzić do sporu przekładającego się na kondycję całej firmy – piszą Oliwia Lewandowska, adwokat i Martyna Kunke, radczyni prawna z PragmatIQ Kancelarii Prawnej.

Planowana nowelizacja ustawy o CIT to przykład błędnego rozumienia mechanizmów inwestycyjnych przez ustawodawcę. Transparentność podatkowa nie jest narzędziem unikania opodatkowania - to standard rynku europejskiego. Projektowane rozwiązanie nie realizuje własnego założenia i uzasadnienia, bardzo ogranicza atrakcyjność polskiej fundacji rodzinnej, tworzy groźny precedens legislacyjny i wypycha kapitał za granicę - piszą Maciej Gruchot i Julita Szaruta z kancelarii Kempa Gruchot i Współpracownicy Sp. p.

Mienie wniesione do fundacji rodzinnej do końca 2025 roku – niezależnie czy będzie zbyte przez FR przed czy po 1 stycznia 2026 r. – powinno pozostać opodatkowane na obecnych zasadach - zakłada nowa wersja projektu nowelizacji ustawy o CIT, dotycząca fundacji rodzinnej. Ministerstwo Finansów chce też rozszerzyć zakres opodatkowania najmu oraz wprowadzić zmiany w zakresie opodatkowania dochodów fundacji z zagranicznych funduszy inwestycyjnych.

Deklaracje ministra Domańskiego zapewniające bezpieczeństwo, stabilność i przewidywalność dla polskich firm rodzinnych w ramach legislacji polskiej ustawy o fundacji rodzinnej, nie idą w parze z rzeczywistością zaprezentowaną w ramach projektu nowelizacji przepisów podatkowych, który pojawił się w godzinach wieczornych 29 sierpnia br. Fakt, że to był piątek wieczór, jest nie bez znaczenia, jeśli dokonamy szczegółowej analizy zawartych w nim przepisów - pisze Piotr Aleksiejuk, radca prawny.

Pochłonięci zakładaniem fundacji rodzinnych, rzadko myślimy o problemach związanych z zakończeniem ich działalności. W końcu fundację rodzinną z założenia tworzymy na długie lata, zatem zakończenie jej działalności to dopiero problem przyszłych pokoleń, nieprawdaż? Nie do końca - pisze dr Julita Zawadzka, adwokat, partner praktyki Wealth Management w kancelarii KKG Legal Kubas Kos Gałkowski i Wspólnicy.

Opublikowany przez Ministerstwo Finansów projekt nowelizacji ustawy o CIT, dotyczący fundacji rodzinnej, zawiera kilka rozwiązań korzystnych i systemowo uzasadnionych, jednak w wielu miejscach wymaga doprecyzowania i korekt, aby uniknąć niezamierzonych skutków praktycznych - pisze Michał Kwaśniewski, adwokat, partner w Quidea.

Ostatni rok dla fundacji rodzinnych i przedsiębiorców, planujących sukcesję, był czasem nerwowego wyczekiwania. Ministerstwo Finansów otwarcie mówiło bowiem o tym, że przepisy zostaną zmienione. Po miesiącach niepewności wywołanej tymi mało konkretnymi zapowiedziami zmian w ustawie o fundacji rodzinnej minister finansów zaprezentował założenia nowelizacji tych przepisów. Konkretnego projektu ustawy wciąż nie widać, ale zapowiedzi resortu wydają się być zaskakująco rozsądne i umiarkowane – choć niepozbawione pewnej istotnej skazy - pisze Andrzej Paczuski.

Ministerstwo Finansów i Gospodarki przedstawiło zapowiedź zmian w opodatkowaniu fundacji rodzinnej, które mają przeciwdziałać nadużyciom. Proponuje m.in., by składniki majątkowe można było sprzedać bez podatku pod warunkiem utrzymania własności przez 36 miesięcy. Planowane jest też wyłączenie ze zwolnienia przychodów z najmu krótkoterminowego oraz objęcie fundacji opodatkowaniem z tytułu udziału w kontrolowanej jednostce zagranicznej.

W ubiegły piątek Ministerstwo Finansów zapowiedziało wprowadzenie zmian legislacyjnych dotyczących opodatkowania, pewnych obszarów funkcjonowania fundacji rodzinnej. Po ubiegłorocznych nieudolnych próbach wprowadzenia zmian, które spowodowały wiele negatywnych konsekwencji dla rozwoju instytucji, oczekiwanej prze polską przedsiębiorczość rodzinną od dekady, ministerstwo nie dało za wygraną - pisze Piotr Aleksiejuk, radca prawny.

Ministerstwo Finansów zapowiada zmiany w ustawie o fundacji rodzinnej. Minister finansów Andrzej Domański podkreśla, że celem fundacji jest sukcesja, zaś celem proponowany przez resort zmian ma być zapobieganie "agresywnym praktykom podatkowym" z wykorzystaniem fundacji. MF zapowiada też działania na rzecz repolonizacji, aby przedsiębiorcy korzystający z zagranicznych rozwiązań wracali do Polski.

Rozwód osób, które wspólnie założyły fundację rodzinną, może być dla nich podatkową pułapką. Skarbówka twierdzi w interpretacjach, że po rozwodzie część wypłat z fundacji będzie opodatkowana. Fundatorzy przestają być dla siebie najbliższą rodziną, więc - zdaniem fiskusa - nie przysługuje im zwolnienie. Eksperci radzą, by przed założeniem fundacji przemyśleć konsekwencje prawne i podatkowe również w kontekście ewentualnych zmian sytuacji osobistej.

Szef Krajowej Administracji Skarbowej wydał dwie opinie zabezpieczające w sprawie fundacji rodzinnej. Potwierdził, że wniesienie do fundacji udziałów w spółkach, a następnie ich sprzedaż i reinwestycja uzyskanych środków, czyli zakupu kolejnych udziałów, to działalnie zgodne z przepisami. Eksperci zgadzają się, że celem fundacji jest pomnażanie środków, zaś obowiązujące przepisy w wystarczający sposób chronią przed ewentualnymi nadużyciami.

Wniesienie akcji do fundacji rodzinnej i szybka ich sprzedaż to działanie sprzeczne z celem ustawy o fundacji rodzinnej, jeśli środki zostaną wypłacone beneficjentom, bez podjęcia działań inwestycyjnych - wynika z opinii Rady do spraw Przeciwdziałaniu Unikaniu Opodatkowania. Według ekspertów, co do zasady, jest to korzystne stanowisko, które powinno pomóc fundatorom, ale nadal pozostaje wiele wątpliwości. 

Jeśli jakakolwiek nowelizacja przepisów podatkowych zostanie przeprowadzona w nieprzemyślany lub za daleko idący sposób, to 2,5 tys. założonych fundacji rodzinnych nie będzie liczbą jednostkowych sukcesów, którymi będzie można się chwalić. Będzie to 2,5 tys. potencjalnych problemów, które fundatorzy będą musieli rozwiązać - pisze Michał Kwaśniewski, adwokat, partner w QUIDEA.