Minęło już pół roku od momentu wejścia w życie ustawy o fundacjach rodzinnych. Po tym czasie możliwe jest wskazanie pierwszych wniosków, a także obszarów, które są niezwykle istotne z perspektywy planowania sukcesji w tej formie. W naszej ocenie w przygotowaniu do utworzenia fundacji rodzinnej kluczowe znaczenie ma przemyślany proces planowania sukcesyjnego - pisze Robert Uhl, adwokat oraz Jakub Winiecki, radca prawny w Deloitte Legal.

Warto, by ustawodawca pozwolił fundacjom rodzinnym na inwestowanie w detaliczne obligacje skarbowe, choć taka zmiana kursu pewnie będzie wymagała zmiany przepisów ustawy o finansach publicznych. Mankamentem, który będzie trudno naprawić bez interwencji ustawodawcy są również przepisy podatkowe o mechanizmie opodatkowania w przypadku likwidacji fundacji – pisze Michał Kwaśniewski, partner w Quidea.

Regulacje dotyczące fundacji rodzinnych są jednym z tematów piątkowej ogólnopolskiej konferencji naukowej "Prawo spadkowe - notariusz wobec wyzwań współczesności". Jak wskazywali eksperci podczas panelu poświęconego nowej instytucji, może być ona bardzo przydatna w kontekście przekazywania firmy z pokolenia na pokolenie - pod warunkiem, że jej celem rzeczywiście będzie zachowanie ciągłości, a nie unikanie płacenia podatków.

Fundacjami rodzinnymi najpierw zainteresował się największy biznes, a za nim pójdą duże i średnie podmioty. W Polsce jest miejsce dla kilku - kilkunastu tysięcy fundacji. To długo oczekiwane rozwiązanie, które dobrze wpisuje się w koncepcję tworzenia majątku rodzinnego - mówi Paweł Tomczykowski, doradca podatkowy, partner zarządzający kancelarią Tomczykowski Tomczykowska.

Mimo iż podstawowym celem fundacji rodzinnej jest sukcesja i zabezpieczenie rodzinnego majątku, to równie chętnie wykorzystywana jest do pomnażania środków. Coraz częściej pojawia się jednak pytanie, czy i w jakich sytuacjach fiskus może postawić fundatorom zarzut nadużywania przepisów w celu unikania opodatkowania. Prawnicy zwracają uwagę, że na razie nie ma w tym zakresie żadnej praktyki ani orzecznictwa i zalecają ostrożność.

Waluty wirtualne nie są papierami wartościowymi ani instrumentami pochodnymi. Nie stanowią też zagranicznych środków płatniczych, o których mowa w ustawie o fundacji rodzinnej - twierdzi fiskus. A według niego oznacza to, że obrót kryptowalutami wykracza poza zakres dozwolonej dla fundacji działalności gospodarczej i w efekcie nie ma ona prawa do zwolnienia z CIT. Eksperci wskazują jednak na inne argumenty.

5 października wchodzą w życie nowelizacje zmieniające zasady obrotu prywatną ziemią rolną. I choć część z nich ma usprawnić transakcje na rynku prywatnym, na nowych przepisach najbardziej stracić mogą fundacje rodzinne, którym ustawodawca odbiera m.in. prawo do zakładania gospodarstw rolnych. Jak oceniają eksperci, może to przyczynić się do spadku zainteresowania zakładaniem tych podmiotów.

Jeśli fundatorem fundacji rodzinnej będzie wyłącznie jeden z małżonków, to przy wypłacie oboje będą całkowicie zwolnieni z PIT. Jeśli zaś oboje zostaną fundatorami i wniosą majątek do fundacji, to tzw. proporcja prawa do zwolnienia spadnie poniżej 100 proc. dla każdego z fundatorów. A to może mieć niekorzystne skutki w przypadku, gdy małżeństwo nie przetrwa próby czasu lub beneficjentami wspólnej „małżeńskiej” fundacji rodzinnej będzie również rodzeństwo fundatorów.

Od 22 maja 2023 r. fundatorzy złożyli 294 wnioski o rejestrację fundacji rodzinnych. Dotychczas zarejestrowane zostały 64 fundacje - wynika z danych uzyskanych przez firmę doradczą Quidea w Sądzie Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim. Zdaniem ekspertów dane potwierdzają duże zainteresowanie tym rozwiązaniem.

17 sierpnia Sejm planuje zakończyć prace nad przepisami, które pozbawią fundacje rodzinne prawa do swobodnego obrotu gruntami rolnymi oraz zakładania gospodarstw rolnych. Przedsiębiorcy i prawnicy nie mają wątpliwości, że w ten sposób politycy zaczynają "obrzydzać" przedsiębiorcom fundację. Lekką ręką chcą wyrzucić do kosza instytucję, która im wyszła.

Pojawiły się pierwsze fundacje rodzinne. Ustawa o fundacji rodzinnej została uchwalona ponad podziałami politycznymi. To konstrukcja, jakiej wyraźnie brakowało w polskim systemie prawnym. Jest jeszcze jednak druga strona medalu. Niestety pojawiają się obawy dotyczące m.in. stabilności konstrukcji prawnej tej instytucji - pisze prof.dr hab. Rafał Adamus, radca prawny z Uniwersytetu Opolskiego.

W aktualnym czasie dość często rozmawiamy o sukcesji. Nie przesadzę, jeśli wskażę, że zarówno wśród prawników, ale przede wszystkim wśród przedsiębiorców, temat ten stanowi jedno z istotnych do rozstrzygnięcia zagadnień. Stanowi on przedmiot rozmów poruszanych zarówno w rozmowach z doradcami, jak również z innymi przedsiębiorcami, którzy przygotowują się do przeprowadzenia sukcesji lub już ją przeprowadzili - pisze Justyna Kuś, radca prawny.

Pojawiają się już pierwsze indywidualne interpretacje podatkowe, będące stanowiskiem Krajowej Informacji Skarbowej, w związku z zadanymi pytaniami co do kwestii dotyczących fundacji rodzinnej. Co istotne, potwierdzają one założenia dotyczące neutralności podatkowej - pisze radca prawny Piotr Aleksiejuk z kancelarii Wojarska Aleksiejuk & Wspólnicy.