Aby fundacja rodzinna była długofalowym sposobem zabezpieczenia majątku rodzinnego, nie może być traktowana instrumentalnie, jako narzędzie optymalizacji podatkowej. Fiskus posiada skuteczne narzędzia przeciwdziałania takim praktykom. Dotyczy to zarówno fundacji założonej przez jednego fundatora dla swojej rodziny, jak i wspólnej fundacji założonej przez niespokrewnionych fundatorów - pisze Piotr Sobczak, doradca podatkowy, ACCA, partner w GWS Radcy Prawni i Doradcy Podatkowi.

Szef Krajowej Administracji Skarbowej trzykrotnie odmówił ostatnio wydania opinii zabezpieczającej w sprawie fundacji rodzinnej. W poprzednim roku wydał zaś trzy opinie. Co to oznacza w praktyce? Prawnicy wskazują, że fundatorzy powinni rozważniej podchodzić do składania wniosków. Kluczowe jest przedstawienie intencji planowanych działań oraz celu założenia fundacji. Na razie jednak zainteresowanie fundacjami nie maleje. Dotychczas zarejestrowano ich 2101.

Wydaje się, że szef KAS nie rozumie celu i konstrukcji prawnej fundacji rodzinnej ani reżimu jej opodatkowania. Może to sprawić, że tam, gdzie powinny być wydawane opinie zabezpieczające, szef KAS będzie odmawiał ich wydania. Groźne jest przede wszystkim sztywne założenie, że jeśli doszło do (szybkiego) zbycia majątku po jego wniesieniu do fundacji, to automatycznie ma zastosowanie klauzula przeciw unikaniu opodatkowania - pisze Michał Kwaśniewski, partner w Quidea.

Negatywnie oceniam postawę ustawodawcy wobec fundacji rodzinnych. Zmiana reguł gry nastąpiła już październiku 2023 r., kiedy zlikwidowano preferencje dotyczące nieruchomości rolnych. Apogeum „braku rozsądku” było stanowisko Ministerstwa Finansów, zgodnie z którym celem powołania części fundacji była wyłącznie „optymalizacja podatkowa”, w konsekwencji czego należy dokonać „uszczelniających” zmian, zwłaszcza w przepisach podatkowych. Finalnie nie weszły one jednak w życie - pisze Piotr Aleksiejuk, radca prawny.

Szef Krajowej Administracji Skarbowej odmówił wydania opinii zabezpieczającej w sprawie fundacji rodzinnej. Chodzi o sytuację, w której założyciele wnieśli do niej udziały w spółce z o.o. i sprzedali po dwóch miesiącach, co pozwoliło zmniejszyć obciążenia podatkowe z 23 proc. do 15 proc. Według szefa KAS celem tych działań nie była sukcesja, tylko korzyść podatkowa. Eksperci oceniają, że przy tak sformułowanym wniosku założycieli szefowi KAS trudno było wydać inne rozstrzygnięcie, a wnioskodawcy zaszkodzili nie tylko sobie, ale i innym.

Fundacje rodzinne zyskały już sporą popularność, ale niektóre kwestie związane z ich funkcjonowaniem nadal budzą pewne wątpliwości. Jednym z problematycznych zagadnień może być zgłaszanie beneficjentów rzeczywistych fundacji rodzinnej do Centralnego Rejestru Beneficjantów Rzeczywistych - piszą Robert Staniaszek, adwokat, oraz Krzysztof Chrzanowski, aplikant adwokacki z Kancelarii Gorazda oraz Świstuń, Wątroba i Partnerzy Adwokaci i Radcowie Prawni.

Wielu przyszłych polskich fundatorów wstrzymało się z decyzjami co do powołania do życia fundacji rodzinnych, zawiedzionych postawą rządzących, obawiając się, że pomimo bardzo dobrej ustawy o fundacji rodzinnej, nie odbiegającej od wzorców europejskich, przepisy zostaną znowelizowane na ich niekorzyść. Miejmy nadzieję, że po burzliwej dla fundacji rodzinnych jesieni, nastanie czas stabilizacji i przewidywalności - pisze pisze Piotr Aleksiejuk, radca prawny.

Sąd w Liechtensteinie wprowadził kuratora do fundacji TIVI oraz Solkomtel, kontrolujących majątek rodzinny miliardera Zygmunta Solorza. To dobra wiadomość dla dzieci biznesmena, nie kończy jednak rodzinnego sporu o sukcesję, którego różne odsłony, poza Liechtensteinem, toczą się w Polsce i na Cyprze.

W najnowszej opinii zabezpieczającej szef KAS stanął po stronie realnie, czyli zgodnie z celem wyrażonym w art. 2 ust 1 ustawy o fundacji rodzinnej, funkcjonujących bądź zamierzających funkcjonować fundacji. Im więcej dyskusji merytorycznej opartej na racjonalniej augmentacji, pozbawionej uogólnień i generalizacji, tym korzystniej dla polskich firm rodzinnych – pisze Piotr Aleksiejuk, radca prawny.

Szef Krajowej Administracji Skarbowej wydał kolejną opinię zabezpieczającą, dotyczącą fundacji rodzinnej. Potwierdził w niej, że przepisy nie formułują żadnych wymagań co do okresu karencji, w jakim mienie nabyte przez fundację musi w niej pozostawać, zanim zostanie zbyte. Eksperci zgadzają się z takim stanowiskiem. Jednocześnie zwracają uwagę na brak poczucia pewności podatników, który jest efektem m.in. wcześniejszych zapowiedzi Ministerstwa Finansów.

Jeśli ponownie zniechęci się polską przedsiębiorczość rodzinną do funkcjonowania nad Wisłą, ponownie renesans będą przeżywać fundacje w jurysdykcjach zagranicznych. Natomiast w Polsce, zamiast podziwiać budowanie się majątków rodzinnych, będziemy emocjonować się „sukcesją” w negatywnym wydaniu, tj. przykładem konfliktu czołowej polskiej firmy rodzinnej, o którego rozstrzygnięciu i tak w decydującej mierze zadecyduje sąd zagraniczny, w Liechtensteinie - pisze Piotr Aleksiejuk, radca prawny.

Trwa walka o kontrolę nad majątkiem jednego z najbogatszych Polaków - Zygmunta Solorza. Wszystko sprowadza się do pytania, czy mógł skutecznie odwołać oświadczenie notarialne, w którym przekazał swoim dzieciom współzarządzanie fundacjami rodzinnymi. Gdyby nawet sąd w Liechtensteinie stwierdził, że nie, to biznesmen może skorzystać z innych możliwości prawnych, również tych nieznanych polskiemu prawu.

Mimo, iż nie są na razie przesądzone zmiany w ustawie o fundacji rodzinnej, to Ministerstwo Finansów zwraca uwagę na ryzyko nadużyć. Według resortu wskazuje na to m.in. analiza wniosków o interpretacje dotyczące rozliczeń fundacji. Eksperci zwracają uwagę, że skoro ministerstwo nie opiera się na wynikach kontroli, to nie są to przekonujące argumenty. Apelują, by pozwolić fundacjom budować dobre praktyki.

Informację o proponowanych zmianach w zakresie opodatkowania fundacji rodzinnych przez wiceministra finansów oceniam krytycznie. Dotyczy to zarówno zmian merytorycznych zaproponowanych przez ministerstwo, jak i sposobu komunikacji - pisze Piotr Aleksiejuk, radca prawny i wspólnik kancelarii Wojarska Aleksiejuk & Wspólnicy.

Przepisy o fundacji rodzinnej miały na celu zachowanie rodzinnych biznesów na pokolenia. Okazuje się jednak, że zaledwie kilkanaście miesięcy po ich wejściu w życie Ministerstwo Finansów chce je "uszczelnić". Już sama zapowiedź została odebrana przez środowisko przedsiębiorców jako niepokojąca i sprzeczna z celem przepisów.

Wiceminister finansów w swoich komunikatach zdaje się stwierdzać, że administracja w zasadzie nie radzi sobie zalewem spółek na estońskim CIT, fundacjami rodzinnymi czy IP Box. Podatnicy zbyt agresywnie z nich korzystają i za dużo zadają o nie pytań we wnioskach interpretacje, więc zamiast korzystać z narzędzi przeciwdziałających unikaniu opodatkowania, MF chce zniechęcić ich do tych rozwiązań - piszą Szymon Czerwiński i Sergiusz Felbur z kancelarii Schoenherr Halwa Okoń Chyb Sp.k.

Zaledwie po ponad roku od wejścia w życie ustawy o fundacji rodzinnej Ministerstwo Finansów chce wprowadzić do niej zmiany "uszczelniające", m.in. opodatkowanie sprzedaży majątku fundacji przed upływem 15 lat. Prawnicy podkreślają, że celem fundacji ma być ochrona rodzinnego majątku na pokolenia, a jeśli przepisy mają spełniać ten cel, nie mogą być zmieniane w nieprzemyślany sposób dla doraźnych celów.

Wnosząc mienie do fundacji rodzinnej, należy zwrócić szczególną uwagę na prawidłową reprezentację stron, formę dokonywanej czynności prawnej oraz rodzaj wnoszonego mienia. Z praktycznego punktu widzenia zasadne wydaje się pokrycie funduszu założycielskiego w formie pieniężnej, wyłącznie w minimalnej wysokości, a następnie uzupełnienie majątku fundacji, np. w formie darowizn - tłumaczy Marianna Valirakis-Wołyńska, radca prawny, partner w kancelarii Lawspective.

Mimo zmiany interpretacji dotyczących małżeńskich fundacji rodzinnych, osoby planujące założenie takiej fundacji, powinny zachować ostrożność. Żeby wszystkie wypłaty dla fundatorów były w całości zwolnione z PIT, trzeba dotrwać w związku małżeńskim do ostatniej wypłaty ze wspólnej fundacji. Rozwód oznaczać będzie bowiem perturbacje podatkowe dla fundatorów – pisze Michał Kwaśniewski, adwokat, partner w Quidea.

Skarbówka naprawia swój błąd dotyczący opodatkowania małżonków zakładających wspólną fundację rodzinną. Dyrektor KIS zmienił interpretacje na korzyść podatników. Teraz przyznał rację fundatorom, że otrzymywane przez nich wypłaty z fundacji będą w całości zwolnione z PIT. Według ekspertów takie stanowisko przywraca sens fundacji rodzinnej i zapobiega sztucznemu dzieleniu majątku.