W miejscowościach popularnych wśród urlopowiczów, nad morzem, w górach czy na Mazurach, konieczne było uruchomienie rezerw kart wyborczych. Głosowało tam wielu turystów na podstawie zaświadczenia o prawie do głosowania.

Państwowa Komisja Wyborcza podała dane o frekwencji w drugiej turze na godz. 12 - 24,73 procent osób uprawnionych do udziału w wyborach. To więcej niż podczas pierwszej tury o około 100 tysięcy. Może to oznaczać jeszcze wyższą frekwencję niż 28 czerwca, kiedy finalnie wyniosła 64,51 procent. O 30 procent zwiększyła się też liczba chętnych do głosowania za granicą.

Nawet do końca pracy lokali wyborczych fundacje, stowarzyszenia i organizacje mogą wyznaczyć społecznych obserwatorów wyborów. Przebieg dnia głosowania kontrolują specjalnie przygotowane osoby. Punktują między innymi braki w wyszkoleniu członków komisji, postępowanie z pakietami korespondencyjnymi czy stemplowanie kart do głosowania.

Lokale wyborcze są czynne w niedzielę 12 lipca w godzinach od 7 do 21. W tym roku głosowanie odbywa się w reżimie sanitarnym, wyborcy są więc zobowiązani do przestrzegania specjalnych zasad postępowania. Muszą zachować odstęp od innych osób i zakryć usta i nos. Oprócz dowodu osobistego warto zabrać swój długopis. W drugiej turze wybrane grupy osób głosują bez kolejki.

W sobotę w całym kraju doszło do około 140 incydentów łamania ciszy wyborczej. Większość z nich polegała na zrywaniu plakatów i umieszczaniu na nich obraźliwych wpisów - takie informacje płyną z Komendy Głównej Policji. Eksperci uznają, że polajkowanie wpisu w mediach społecznościowych też jest naruszeniem ciszy.

Poczta Polska przypomina, że wyborcy, którzy głosują korespondencyjnie, a nie wrzucili pakietu do skrzynki pocztowej, w dzień wyborów 12 lipca br. mogą z nim przyjść do lokalu wyborczego i wrzucić do urny w Obwodowej Komisji. Około 80 proc. pakietów zostało doręczonych do skrzynek, a ok. 19 proc., zgodnie z dyspozycją umieszczoną na przesyłce - "do drzwi lokalu”.

Rzecznik Praw Obywatelskich uważa, że przez fakt, iż nie doszło do debaty przed drugą turą wyborów prezydenckich, obywatele RP pozbawieni zostali możliwości obiektywnego zapoznania się z programem i wizją prezydentury obu kandydatów. Apeluje o wypracowanie wspólnego standardu i formatu debat prezydenckich.

Kodeks wyborczy nie określa terminów wyznaczenia mężów zaufania i obserwatorów społecznych, może się więc to odbyć przed wyborami i nawet w dniu głosowania. Osoby te pełnią ważną funkcję kontroli wyborów i mogą być obecne w lokalu wyborczym oraz rejestrować działania komisji. Powinny posiadać specjalne zaświadczenie od podmiotu, który ich wyznaczył.

Głosowanie korespondencyjne polega na wypełnieniu dostarczonego przez pocztę pakietu wyborczego. W drugiej turze termin na wrzucenie koperty zwrotnej do skrzynki nadawczej upływa 10 lipca. Jeśli zabraknie czasu, można w dniu wyborów przynieść pakiet do komisji wyborczej, ale nie należy go samemu wrzucać do urny.

Seniorzy, niepełnosprawni, kobiety w ciąży i osoby z małymi dziećmi zagłosują bez stania w kolejce do lokalu wyborczego. Szczegółów oraz tego, co robić w spornych w sytuacjach, rząd już nie dookreśli. W sytuacjach nieoczywistych nikt nie będzie miał też prawa weryfikować, czy dana osoba faktycznie ma prawo do pierwszeństwa w kolejce.

Weszło w życie rozporządzenie, które tworzy nowe obwody głosowania w Zjednoczonych Emiratach Arabskich oraz w państwie Kuwejt. Powodem nowelizacji są zmiany sytuacji epidemicznej w obu krajach i umożliwienie oddania głosu grupie zamieszkujących tam obywateli polskich.

Weszło w życie rozporządzenie, które zapewnia pierwszeństwo w lokalach wyborczych osobom powyżej 60. roku życia, kobietom w ciąży, osobom z dzieckiem do lat 3 oraz osobom z orzeczeniem o niepełnosprawności. Wprowadzenie tej zmiany przed drugą turą głosowania budzi wątpliwości.

Poczta Polska pozyskała dane milionów obywateli z rejestru PESEL i przetwarzała je w celu organizacji wyborów prezydenckich, które miały się odbyć 10 maja. Zdaniem Fundacji Panoptykon zrobiła to nielegalnie, bo bez podstawy prawnej, dlatego do sądu trafił właśnie pozew zarzucający poczcie naruszenie prawa do ochrony danych.

7 lipca o 23.59 mija termin na dopisanie się do spisu wyborców dla osób, które chcą głosować poza swoim stałym obwodem. Dopisać się można także bez wizyty w urzędzie, przez internet, ale wyborcy, którzy zmienili spis wyborców w pierwszej turze, nie mają możliwości dopisania się teraz do innego.

Poczta Polska otrzymała blisko 194 tys. pakietów do doręczenia przed drugą turą wyborów - poinformowała w poniedziałek spółka, która jest w Polsce tzw. operatorem wyznaczonym. Jak poinformowano, jest to ponad 20 tys. więcej, niż doręczonych w pierwszej turze. Osoby na kwarantannie karty do głosowania otrzymają najpóźniej dwa dni przed wyborami.

Od lat zauważamy, że są problemy z tajnością - Polacy nie przykładają wagi do tego, że powinni oddawać głos w sposób tajny. Członkowie komisji wyborczej też często nie interesują się tym. Ludzie stawiają znak X, kładąc kartę na urnach, parapetach, nie przejmując się, że ktoś może zobaczyć, jak głosują – mówi Weronika Czaplewska

Orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazuje, że wybory mogą być unieważnione tylko wtedy, gdy naruszenia procedury wyborczej mogły mieć wpływ na wynik głosowania. Ograniczenie zakresu protestu i kontroli wyborów przez Sąd Najwyższy wyłącznie do niektórych czynności przebiegu głosowania lub tylko do jednej tury jest niedopuszczalne.

Wielu wyborców nie ma świadomości, że po dopisaniu się do spisu wyborców przed pierwszą turą, są w tym spisie również w drugiej i powinni zagłosować w tym samym miejscu. Jeśli tego nie planują, powinni pobrać zaświadczenie o prawie do głosowania. Ale tylko tam, gdzie oddali głos w pierwszej turze. Jeśli ktoś się dopisał w odległym miejscu, ma problem.

Głosowanie w sezonie urlopowym to poważny problem organizacyjny, bo w wielu miejscowościach tysiące turystów dopisały się do spisów wyborców lub przyszły głosować z zaświadczeniami. Gminy muszą zadbać, by nie zabrakło kart do głosowania, bo podczas pierwszej tury liczba wyborców była często dwa razy większa niż głosujących mieszkańców. Podobne problemy mogą pojawić się 12 lipca.

Członkowie komisji wyborczych nie muszą płacić podatku dochodowego od otrzymanych wynagrodzeń. Zgodnie z prawem, jest to dieta związana z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich. Zwolnienie z podatku dotyczy kwot do trzech tysięcy złotych.