Weszło w życie rozporządzenie, które tworzy nowe obwody głosowania w Zjednoczonych Emiratach Arabskich oraz w państwie Kuwejt. Powodem nowelizacji są zmiany sytuacji epidemicznej w obu krajach i umożliwienie oddania głosu grupie zamieszkujących tam obywateli polskich.

Weszło w życie rozporządzenie, które zapewnia pierwszeństwo w lokalach wyborczych osobom powyżej 60. roku życia, kobietom w ciąży, osobom z dzieckiem do lat 3 oraz osobom z orzeczeniem o niepełnosprawności. Wprowadzenie tej zmiany przed drugą turą głosowania budzi wątpliwości.

Poczta Polska pozyskała dane milionów obywateli z rejestru PESEL i przetwarzała je w celu organizacji wyborów prezydenckich, które miały się odbyć 10 maja. Zdaniem Fundacji Panoptykon zrobiła to nielegalnie, bo bez podstawy prawnej, dlatego do sądu trafił właśnie pozew zarzucający poczcie naruszenie prawa do ochrony danych.

7 lipca o 23.59 mija termin na dopisanie się do spisu wyborców dla osób, które chcą głosować poza swoim stałym obwodem. Dopisać się można także bez wizyty w urzędzie, przez internet, ale wyborcy, którzy zmienili spis wyborców w pierwszej turze, nie mają możliwości dopisania się teraz do innego.

Poczta Polska otrzymała blisko 194 tys. pakietów do doręczenia przed drugą turą wyborów - poinformowała w poniedziałek spółka, która jest w Polsce tzw. operatorem wyznaczonym. Jak poinformowano, jest to ponad 20 tys. więcej, niż doręczonych w pierwszej turze. Osoby na kwarantannie karty do głosowania otrzymają najpóźniej dwa dni przed wyborami.

Od lat zauważamy, że są problemy z tajnością - Polacy nie przykładają wagi do tego, że powinni oddawać głos w sposób tajny. Członkowie komisji wyborczej też często nie interesują się tym. Ludzie stawiają znak X, kładąc kartę na urnach, parapetach, nie przejmując się, że ktoś może zobaczyć, jak głosują – mówi Weronika Czaplewska

Orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazuje, że wybory mogą być unieważnione tylko wtedy, gdy naruszenia procedury wyborczej mogły mieć wpływ na wynik głosowania. Ograniczenie zakresu protestu i kontroli wyborów przez Sąd Najwyższy wyłącznie do niektórych czynności przebiegu głosowania lub tylko do jednej tury jest niedopuszczalne.

Wielu wyborców nie ma świadomości, że po dopisaniu się do spisu wyborców przed pierwszą turą, są w tym spisie również w drugiej i powinni zagłosować w tym samym miejscu. Jeśli tego nie planują, powinni pobrać zaświadczenie o prawie do głosowania. Ale tylko tam, gdzie oddali głos w pierwszej turze. Jeśli ktoś się dopisał w odległym miejscu, ma problem.

Głosowanie w sezonie urlopowym to poważny problem organizacyjny, bo w wielu miejscowościach tysiące turystów dopisały się do spisów wyborców lub przyszły głosować z zaświadczeniami. Gminy muszą zadbać, by nie zabrakło kart do głosowania, bo podczas pierwszej tury liczba wyborców była często dwa razy większa niż głosujących mieszkańców. Podobne problemy mogą pojawić się 12 lipca.

Członkowie komisji wyborczych nie muszą płacić podatku dochodowego od otrzymanych wynagrodzeń. Zgodnie z prawem, jest to dieta związana z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich. Zwolnienie z podatku dotyczy kwot do trzech tysięcy złotych.

Obostrzenia sanitarne i nowe zasady wyborów w czasie pandemii znacznie spowalniały pracę komisji wyborczych. Konieczne było pilnowanie liczby osób w lokalu, a obowiązek ciągłego dezynfekowania wyłączał jednego członka z merytorycznych zadań. Wątpliwości budziło postępowanie z pakietami wyborczymi, znowu były problemy z dopisanymi do spisu przez internet i brakowało kart.

PKW podsumowała głosowanie w wyborach Prezydenta RP 2020, podając we wtorek rano dane z wszystkich obwodów. Ubiegający się o drugą kadencję prezydent Andrzej Duda uzyskał w I turze wyborów największe poparcie w 13 województwach, a kandydat KO Rafał Trzaskowski w trzech. Rekordowa frekwencja wyniosła ostatecznie 64,51 proc.

Chęć głosowania korespondencyjnego można zgłosić tylko dziś do północy. Pakiet wyborczy dostaniemy jednak tylko na ten sam adres, co przed pierwszą turą. Może to być sporym utrudnieniem dla urlopowiczów. Za to do spisu wyborców można dopisać się w innym miejscu. Najbezpieczniejszą opcją jest uzyskanie zaświadczenie o prawie do głosowania,

Głosowanie na kartach bez pieczęci, niedostarczenie na czas pakietów za granicą czy naruszenia procedury w komisjach wyborczych - to tylko niektóre okoliczności mogące stanowić podstawę do złożenia protestów wyborczych do Sądu Najwyższego. W czasie pandemii drastycznie skrócono termin na złożenie protestów - z 14 dni do trzech - od ogłoszenia wyników przez PKW.

Według sondaży exit poll obecny prezydent Andrzej Duda i kandydat Koalicji Obywatelskiej Rafał Trzaskowski zmierzą się w drugiej turze, która odbędzie się 12 lipca. Pierwszy otrzymał 41,8 proc. głosów, drugi - 30,4 proc. Frekwencja oceniana przez PKW jako rekordowa już w ciągu dnia, szacowana jest na 62,9 procent.

W województwach pod względem najwyższej frekwencji w wyborach prezydenckich na godzinę 17 przoduje Mazowsze i Małopolska. Trzecie jest województwo podkarpackie. W całym kraju doszło do 242 przestępstw i wykroczeń związanych z wyborami.

Od rana przed lokalami wyborczymi w całym kraju ustawiają się kolejki, bo zgodnie z wytycznymi sanitarnymi wewnątrz może przebywać ograniczona liczba osób jednocześnie. Doszło do nielicznych incydentów łamania ciszy wyborczej.

Pojawiają się pytania - co z drugą turą wyborów, gdyby po pierwszej ogłoszono stan nadzwyczajny - np. z powodu gwałtownego wzrostu zachorowań na koronawirusa. Wszystkie terminy kalendarza wyborczego zostają wtedy zawieszone - a druga tura mogłaby się odbyć dopiero po ustaniu stanu nadzwyczajnego. Nawet gdyby został on wprowadzony tylko w jednym województwie czy gminie.

Być może w obecnych wyborach akcja społecznej kontroli w lokalach wyborczych byłaby bardziej potrzebna, między innymi z uwagi na ciągłe i niezrozumiałe zmiany prawa, które dokonywały się w czasie przedwyborczym, niepowodzenie wyborów 10 maja i niepewność kolejnego terminu. Jednak warunki epidemii nie dają szans na jej przeprowadzenie – mówi dr hab. Jacek Haman z Uniwersytetu Warszawskiego.

Osoby chore czy starsze, przebywające w szpitalach lub domach opieki nie powinny być pozbawione prawa głosowania. Tymczasem w wielu placówkach, tzw. obwodach odrębnych, nie będzie komisji wyborczych przez pandemię. Jednocześnie prawo wyłącza głosowanie korespondencyjne w takich miejscach. Osoby takie, jeśli uznają, że ograniczono ich prawa wyborcze, będą mogły złożyć protest wyborczy.