Administracja publiczna

Prof. Bandarzewski: Unitarne państwo nie musi ograniczać samorządu

Samorząd terytorialny Administracja publiczna

Polska jest państwem jednolitym, co w pewnym stopniu określa zakres samorządności. Jednak znacznie większym problemem jest niechęć znacznej części klasy politycznej, różnych opcji, do powierzania samorządom terytorialnym zbyt dużego zakresu praw i obowiązków – twierdzi prof. Kazimierz Bandarzewski z Uniwersytetu Jagiellońskiego. Uważa, że od lat ma miejsce przeciwne zjawisko – odbieranie samorządom już posiadanych kompetencji.

12.01.2026

Wniosek o jakości internetu - także na papierze

Administracja publiczna

Zastępca Rzecznika Praw Obywatelskich Stanisław Trociuk (na zdjęciu) wystąpił do prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej Przemysława Kuny, aby obywatel mógł składać wniosek o dostęp do informacji o jakości internetu w formie papierowej. Dlatego, że obecnie, aby skorzystać z e-usługi i sprzętu pomiarowego, wniosek trzeba złożyć online. Skutkiem takiej procedury może być wykluczenie obywateli lub ich dyskryminacja.

10.01.2026

TK: Świadczenie pielęgnacyjne na starych zasadach należne w czasie urlopu wychowawczego

Administracja publiczna Niepelnosprawność

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że osoba, która przebywała na urlopie wychowawczym i złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego do 31 grudnia 2023 r., ma prawo się o nie ubiegać. Obowiązują wtedy przepisy ważne do końca 2023 roku. Przepisy skarżyła matka, która opiekuje się dzieckiem z niepełnosprawnością, nie rozwiązała umowy o pracę i była na urlopie wychowawczym. Wyrok TK jest dla niej podstawą do wznowienia postępowania w swojej sprawie.

10.01.2026

Sejm pod alkomatem marszałka - projekt atrakcyjny politycznie, ale ryzykowny

Administracja publiczna

Regularnie powraca społeczne oburzenie „dziwnym” zachowaniem parlamentarzystów. Odpowiedzią na nie ma być poselski projekt ustawy, pozwalający marszałkowi na podstawie „uzasadnionych podejrzeń” poddać posła badaniu alkomatem i wykluczyć go z obrad. Choć intuicyjnie pomysł wydaje się rozsądny, w praktyce może rodzić poważne wątpliwości konstytucyjne i ustrojowe. W utrwalonych demokracjach nie ma takich przepisów.

10.01.2026

Sejm za poprawkami Senatu do nowelizacji przepisów o administracji rządowej

Administracja publiczna

Sejm opowiedział się w piątek za poprawkami Senatu do ustawy zmieniającej przepisy o funkcjonowaniu administracji rządowej, która określa podmioty mogące wykonywać zadania w zakresie równego traktowania i polityki senioralnej. Ma też zapewnić dostęp do informacji o prawie oraz o przebiegu rządowego procesu legislacyjnego w sposób uporządkowany i kompleksowy. Nowelizacja trafi teraz na biurko prezydenta.

09.01.2026

Sejm uchwalił nowelizację dotyczącą ochotniczych straży pożarnych

Administracja publiczna

W piątek posłowie jednomyślnie opowiedzieli się za nowelizacją ustawy Prawo o ruchu drogowym i ustawy o kierujących pojazdami dotyczącą OSP, PSP, ratowników górskich oraz wodnych. Zakłada ona m.in., że quady przez nich używane mogą poruszać się jak pojazdy uprzywilejowane. Za uchwaleniem ustawy jednomyślnie zagłosowało 434 posłów. Teraz ustawa trafi do Senatu.

09.01.2026

Sejm zgodził się na przedłużenie czasowego zawieszenia prawa do azylu na granicy z Białorusią

Administracja publiczna Prawo europejskie

Sejm zgodził się w piątkowym głosowaniu na przedłużenie czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na granicy państwowej z Republiką Białorusi. Będzie ono obowiązywać od 21 stycznia przez kolejnych 60 dni. Za wnioskiem Rady Ministrów o wyrażenie zgody przez Sejm na przedłużenie czasowego zawieszenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej zagłosowało 421 posłów, 15 było przeciw. Nikt nie wstrzymał się od głosu.

09.01.2026

Myśliwy dewizowy nie musi umieć tyle co ten z Polski

Administracja publiczna

Cudzoziemiec, który zapłaci za polowanie w Polsce, nie musi znać polskich przepisów łowieckich ani zdawać egzaminu, który jest obowiązkowy dla polskich myśliwych. Wystarczy, że ma pozwolenie na broń i strzela pod okiem członka PZŁ. To efekt przepisów umożliwiających tzw. polowania dewizowe, które - choć przynoszą dochody - budzą coraz więcej wątpliwości prawnych.

09.01.2026

Państwo zaniedba tych, którzy dbają o budżet państwa

Finanse publiczne Administracja publiczna Prawo pracy

W 2026 roku nie będzie ani modernizacji Krajowej Administracji Skarbowej, ani wzrostu dodatku za wieloletnią pracę w KAS. Nie będzie też dodatkowych środków na wzrost wynagrodzeń. Funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej będą natomiast jedynymi przedstawicielami służb mundurowych bez dodatku mieszkaniowego. Będzie za to wyjątkowo szczegółowa i drobiazgowa weryfikacja rozliczeń PIT i szczegółowe kontrole towarów odprawianych na granicy – zapowiadają związkowcy z KAS.

07.01.2026

WSA: Kiedy organ może odmówić dostępu do informacji publicznej

Administracja publiczna

Dyrektor Biblioteki Narodowej nie mógł odmówić blogerowi dostępu do informacji na temat zawartych przez bibliotekę umów cywilno-prawnych, argumentując, że jest to informacja publiczna przetworzona, a jej przygotowanie wymagałoby nadmiernego zaangażowania. Organ nie dokonał bowiem niezbędnych ustaleń faktycznych i nie wyjaśnił w sposób przekonywujący, że wniosek mężczyzny dotyczy informacji publicznej przetworzonej - orzekł w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie.

06.01.2026

Wniosek o zmianę nazwiska będzie można złożyć online

Administracja publiczna

Ministerstwo Cyfryzacji chce wprowadzić e-usługę, która pozwoli na złożenie do kierownika urzędu stanu cywilnego oświadczenia o powrocie do dawnego nazwiska po rozwodzie, bez wizyty w urzędzie. Zakłada tak projekt zmian niektórych ustaw w związku z rozwojem rejestrów publicznych oraz niektórych przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, ustawy o ewidencji ludności i ustawy o dokumentach paszportowych.

05.01.2026

Od stycznia wyższa opłata abonamentowa za odbiorniki radiowe i telewizyjne

Domowe finanse Administracja publiczna Zmiany w prawie 2026

Od stycznia wzrasta opłata abonamentowa za odbiorniki radiowe i telewizyjne. Za radio trzeba będzie zapłacić 9,50 zł miesięcznie (w 2025 r. opłata wynosiła 8,70 zł), za telewizję – 30,50 zł (w 2025 r. – 27,30 zł). Płacący abonament mogą skorzystać ze zniżek. W przypadku osób płacących za dwa miesiące z góry zniżka wynosi 3 proc., za trzy miesiące – 4 proc., za sześć miesięcy – 5 proc., a za 12 miesięcy – 10 proc. Opłatę abonamentową wnosi się do 25. dnia pierwszego miesiąca okresu rozliczeniowego.

02.01.2026

Praca tymczasowa cudzoziemców – przepisy do zmiany

Administracja publiczna Prawo pracy Poprawmy prawo

W przypadku cudzoziemców zatrudnianych jako pracownicy tymczasowi, dochodzi do kolizji dwóch reżimów prawnych: z jednej strony ustawowego limitu 18 miesięcy wykonywania pracy tymczasowej na rzecz jednego pracodawcy użytkownika, z drugiej strony – realnego czasu trwania postępowania o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę – twierdzi Czytelniczka, która zgłosiła problem do naszej akcji Poprawmy prawo. I postuluje dostosowanie przepisów dotyczących zezwoleń na pobyt czasowy i pracę do realiów pracy tymczasowej.

02.01.2026

Wyższe stawki dla pracowników i urzędników w sądach administracyjnych

Wymiar sprawiedliwości Administracja publiczna Zmiany w prawie 2026

Od 1 stycznia 2026 r. obowiązują wyższe stawki wynagrodzeń dla pracowników i urzędników wojewódzkich sądów administracyjnych. Minimalna płaca wzrośnie z 4666 zł brutto do 4806 zł brutto, maksymalna z 13 800 zł do 14 300 zł brutto.

01.01.2026

Nowy wzór wniosku o pomoc finansową dla repatriantów

Administracja publiczna Zmiany w prawie 2026

Od 1 stycznia 2026 r. będzie obowiązywać nowy wzór formularza wniosku o jednorazową pomoc finansową dla repatriantów. Nowy wzór ma nie tylko uporządkować procedury, ale przede wszystkim przyspieszyć i uprościć dostęp do wsparcia dla osób powracających do ojczyzny po latach życia za granicą.

31.12.2025

Umowa o pracę w samorządzie to dokument prywatny, a nie urzędowy

Samorząd terytorialny Administracja publiczna Prawo pracy

Dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. Dokumentami urzędowymi nie mogą być umowy o pracę zawierane z pracownikami urzędów JST. Tym samym takie umowy w formie skanów nie stanowią informacji publicznej i nie podlegają udostępnieniu w trybie przewidzianym ustawą.

30.12.2025

Centralny Rejestr Umów - 60 tys. jednostek sektora finansów publicznych w wyścigu z czasem

Finanse samorządów Administracja publiczna RODO Zmiany w prawie 2026

Od 1 lipca 2026 r. wszystkie jednostki sektora finansów publicznych będą musiały rejestrować określone umowy w Centralnym Rejestrze Umów. Przyspieszone wdrożenie, brak limitu wartości i konieczność szczegółowego opisu przedmiotu umowy oznaczają dla wielu samorządów obciążenie administracyjne. Eksperci wskazują na problemy z kwalifikacją umów, ryzyko błędów i brak kadr. I podkreślają odpowiednie wcześniejsze przygotowanie się do obowiązków.

30.12.2025

Czy Rzeczpospolita Polska chroni swoją infrastrukturę kolejową?

Administracja publiczna Cyberbezpieczeństwo Bezpieczeństwo publiczne

Wysadzenie torów na trasie Warszawa–Lublin w listopadzie 2025 roku obnażyło słabości systemu ochrony infrastruktury kolejowej w Polsce. Choć uniknięto katastrofy, zdarzenie stawia pytania o skuteczność działań państwa i rolę Straży Ochrony Kolei – formacji umundurowanej, której kompetencje i status prawny pozostają ograniczone w porównaniu z innymi służbami mundurowymi – pisze dr Paweł Bała, adwokat specjalizujący się w sprawach dotyczących służb mundurowych.

29.12.2025

Im większe pieniądze na hospicjum, tym więcej wymogów

Pomoc społeczna Pacjent Administracja publiczna Opieka zdrowotna Finansowanie zdrowia Niepelnosprawność Zdrowie publiczne

Kto chce zajmować się opieką paliatywną albo hospicyjną i liczy na kontrakt z Narodowym Funduszem Zdrowia o wartości ponad 2 milionów złotych, musi brać pod uwagę konieczność uzyskania opinii o celowości inwestycji. Dotyczy to zwłaszcza nowych świadczeniodawców albo tych, którzy w przeszłości współpracowali już z NFZ, ale mieli długą, wieloletnią przerwę w kontraktowaniu – wynika z najnowszego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.

29.12.2025

Ministerstwo ostrzega: Brak adresu do e-Doręczeń może sparaliżować urzędy

Administracja publiczna e-Doręczenia

Od 1 stycznia 2026 r. podmioty publiczne będą zobowiązane do wdrożenia systemu e-Doręczeń, który stanie się podstawowym kanałem elektronicznej korespondencji urzędów z obywatelami i firmami. Podmioty publiczne muszą upewnić się, że ich systemy, procedury i pracownicy są przygotowani do sprawnej obsługi korespondencji elektronicznej – ostrzega Ministerstwo Cyfryzacji.

23.12.2025