Od dziś, 5 marca 2026 r. przestają obowiązywać kluczowe rozwiązania specustawy, a w ich miejsce wchodzą ostrzejsze regulacje. Choć legalny pobyt Ukraińców z PESEL UKR został przedłużony do 4 marca 2027 r., wiele osób musi do końca sierpnia 2026 r. zaktualizować dane, inaczej straci ochronę czasową. Zmieniły się także zasady pracy na uproszczonych zasadach i prowadzenia jednoosobowej działalności przez obywateli Ukrainy.

Jednogłośnie, w środę Senat uchwalił nowelizację ustawy o finansach publicznych, która ma m.in. poprawić skuteczność oraz efektywność wydatkowania środków publicznych. Ma to dokończyć Reformę Systemu Budżetowego, co jest jednym z kamieni milowych zapisanych w Krajowym Planie Odbudowy. Uchwalone przepisy dotyczą drugiej części reformy - zmian w klasyfikacji budżetowej, systemie zarządzania budżetem i wprowadzenia kryteriów oceny inwestycji publicznych.

Jak podała we wtorek Krajowa Administracja Skarbowa, dyrektorzy Izb Administracji Skarbowej w związku z nieprawidłowościami stwierdzonymi w toku audytów złożyli do prokuratury 222 zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa na kwotę ponad 104 mld zł.

Rada Ministrów przyjęła projekt deregulacyjny, który przewiduje uproszczenie procedur administracyjnych poprzez rozszerzenie instytucji milczącego załatwienia sprawy. Zmiany mają być wprowadzone w 17 ustawach. Przykładowo, interesanci nie będą już czekać w nieskończoność na przedłużenie zezwolenia na zbieranie lub przetwarzanie odpadów, uznanie pojazdu za zabytek czy też umorzenie niewielkiej należności podatkowej. Ustawą zajmie się teraz Sejm.

Wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE przesądził o obowiązku transkrypcji w Polsce dokumentów poświadczających zagraniczne małżeństwa osób tej samej płci. Rząd nie podziela płynącej z kręgów prawicowo-kościelnych krytyki tego orzeczenia i zapowiada jego respektowanie, jednak zmiany w prawie wciąż nie zostały wprowadzone. A prawnicy przekonują, że to nie jest skomplikowane, bo chodzi tylko o niewielką zmianę wzoru dokumentu, a do tego ten obowiązek istniał nawet bez wyroku TSUE.

Senatorowie proponują głęboką przebudowę systemu wyborczego – od zasad ustalania liczby mandatów w okręgu wyborczym, przez strukturę komisji, po zasady pracy obwodów. Projekt zakłada przywrócenie sędziowskiego składu komisji, utworzenie stanowiska sekretarza OKW oraz ograniczenie liczby komisarzy wyborczych. Łączy rozwiązania oczekiwane od lat z takimi, które mogą zwiększyć ryzyko sporów politycznych. Eksperci oceniają, że propozycja jest ambitna, lecz wymagająca dalszego dopracowania.

Urzędnicy powszechnie korzystają w pracy ze sztucznej inteligencji. Większość robi to bez wiedzy i nadzoru pracodawcy, narażając urzędy na wycieki danych, błędne decyzje i poważne konsekwencje prawne. Tylko nieliczne samorządy uregulowały zasady korzystania z narzędzi opartych na AI. I nie spieszą się ze zmianami, choć wkrótce zacznie obowiązywać unijny AI Act. Eksperci ostrzegają, że skala tzw. shadow AI w administracji rośnie, a nadzór praktycznie nie istnieje.

W warunkach wojny hybrydowej prowadzonej przez Rosję i jej sojuszników przeciwko Polsce, która polega na próbie destabilizacji sytuacji polityczno-gospodarczej kraju poprzez przerzucanie dużych grup nielegalnych emigrantów, ujawnienie technik działania Straży Granicznej w zakresie zwalczania tego rodzaju zagrożenia byłoby odkryciem zasad ochrony polskiej granicy – orzekł Naczelny Sąd Administracyjny.

Na podstawie uzasadnienia projektu noweli można podejrzewać, że czeka nas pożegnanie z aplikacją mObywatel, którą się chwaliliśmy nie tylko w Polsce, ale i w Europie – ocenił ekspert portalu cyberdefence24.pl Paweł Makowiec. Zaznaczył, że z dokumentów nie wynika to wprost, są w nich jedynie określenia na to wskazujące. Ministerstwo Cyfryzacji zapewnia jednak, że "nikt niczego nie wyłącza".

Choć pomysł udostępnienia w mObywatelu szybkiego potwierdzenia niekaralności zyskał poparcie resortu cyfryzacji, Ministerstwo Sprawiedliwości studzi entuzjazm. Zanim rząd pozwoli sprawdzić „czyste konto” w telefonie, musi najpierw zbudować nowy system KRK 2.0, a dopiero potem zastanowić się nad integracją i zmianami w dziesiątkach ustaw. O szybkim wdrożeniu nie ma na razie mowy.

Założenia projektu ustawy przedstawione przez MSZ przewidują uszczelnienie procedur w sprawie nabywania Karty Polaka, ograniczenie nadużyć oraz doprecyzowanie szeregu przepisów, tak aby były one jednolicie stosowane przez wszystkie organy. Resort chce też wprowadzić opłatę za rozpatrywanie wniosków. Zmiany mają dostosować regulacje do aktualnych realiów politycznych i ekonomicznych.

Krajowy System e-Faktur (KSeF) nie pełni roli archiwów państwowych – jest systemem transakcyjnym obsługującym obieg e‑faktur. Cyfryzacja nie eliminuje obowiązków archiwalnych ani nadzoru archiwów, przeciwnie - wzmacnia ich znaczenie i odpowiedzialność za długotrwałe zachowanie dokumentacji - pisze dr Paweł Pietrzyk, Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych.

Tzw. ustawa pomocowa (specustawa), która obowiązuje od 2022 r., stworzyła osobny system prawny upraszczający zasady pobytu, pracy, świadczeń i edukacji dla uchodźców wojennych z Ukrainy. Prezydent, informując o podpisaniu ustawy wygaszającej tę pomoc, zaznaczył, że kończy się pomoc interwencyjna i wprowadzane są zasady systemowe. "Wsparcie – tak. Przywileje kosztem Polaków – nie" - podkreślił.

Dyskusja wokół nowelizacji ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa wciąż bywa prowadzona tak, jakby dotyczyła wyłącznie sektora telekomunikacyjnego lub regulacji o charakterze technicznym. To zasadniczy błąd. W rzeczywistości mówimy o fundamentach bezpieczeństwa narodowego państwa. O infrastrukturze, bez której nie funkcjonują dziś ani administracja publiczna, ani służby, ani nowoczesna gospodarka - pisze Michał Kanownik, prezes Związku Cyfrowa Polska.

Od 1 lipca 2026 r. zacznie funkcjonować Centralny Rejestr Umów Jednostek Sektora Finansów Publicznych, w którym ujawniane będą dane o wszystkich umowach zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych (JSFP). Najnowszy projekt rozporządzenia Ministerstwa Finansów precyzuje, jak prawidłowo ustalać wartość umów – zarówno tych o określonej wartości, jak i zawieranych na czas nieoznaczony lub bez wskazanej kwoty, a także sposób ujmowania opcji, wznowień i umów realizowanych na rzecz wielu jednostek.

Czasowy zakaz przebywania w strefie buforowej przy granicy polsko-białoruskiej zostanie przedłużony o kolejne 90 dni. Rozporządzenie w tej sprawie ma wejść w życie 5 marca 2026 r. Obszar strefy objętej zakazem nie ulegnie zmianie w stosunku do obszaru określonego w obowiązującym rozporządzeniu.

Rząd przygotował największą od dekady reformę systemu procedur obywatelskich. Nowelizacja czterech ustaw wprowadzi m.in. dłuższą ważność dowodów dla seniorów, łatwiejsze zgłaszanie utraty dokumentów, nowe zasady przy odmowie wydania paszportu i rezygnację z obligatoryjnych tzw. danych krytych ojca w aktach urodzenia. Celem pakietu jest usprawnienie obsługi obywateli i dalsza cyfryzacja administracji publicznej.

Wymóg apolityczności pojawia się w wielu aktach prawnych dotyczących gospodarki i wymiaru sprawiedliwości. Prawodawca oczekuje jej od szefów komisji zajmującej się AI, urzędników decydujących o blokowaniu treści internetowych, kandydatów do Sądu Najwyższego, a ostatnio nawet członków organów państwowych spółek. Pytanie tylko, jak te wymogi egzekwować. I co się stanie, jeśli w praktyce nie będą przestrzegane.

Małoletni powyżej 15. roku życia, którzy złożyli wnioski o ochronę międzynarodową, zamiast do rodziny zastępczej mogą trafić do zamkniętych ośrodków dla cudzoziemców. Nowy przepis wprowadzony do ustawy na etapie komisji sejmowej, bez konsultacji, budzi sprzeciw Rzecznika Praw Obywatelskich, Rzecznika Praw Dziecka oraz obrońców praw człowieka. Przypominają, że nowela dotyczyła głównie zatrudniania cudzoziemców.

Sprawy związane z zakładaniem i prowadzeniem działalności gospodarczej będzie można załatwić przez aplikację mObywatel. Z drugiej strony nie będzie już możliwości składania wniosków papierowych. Tak zakłada przyjęta w piątek przez Sejm nowelizacja ustawy o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy oraz niektórych innych ustaw.