Orzeczenia - Prawo dla każdego

SN: Wydziedziczenie - tylko gdy winny wyłącznie spadkobierca

Prawo cywilne

Wydziedziczenie może być skuteczne jedynie wtedy, gdy winę za zerwanie kontaktów i ustanie więzi uczuciowej ponosi wyłącznie spadkobierca - uznał Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej. I podkreślił, że odebranie wszelkich korzyści ze spadku stanowi najsurowszą sankcję przewidzianą w prawie spadkowym. Gdy siostry nie rozliczyły się ze spadku po rodzicach, niesprawiedliwym byłoby wyrokowanie, opierające się na przerzuceniu winy za ustanie więzi uczuciowej na powódkę.

08.01.2026

WSA: Kiedy organ może odmówić dostępu do informacji publicznej

Administracja publiczna

Dyrektor Biblioteki Narodowej nie mógł odmówić blogerowi dostępu do informacji na temat zawartych przez bibliotekę umów cywilno-prawnych, argumentując, że jest to informacja publiczna przetworzona, a jej przygotowanie wymagałoby nadmiernego zaangażowania. Organ nie dokonał bowiem niezbędnych ustaleń faktycznych i nie wyjaśnił w sposób przekonywujący, że wniosek mężczyzny dotyczy informacji publicznej przetworzonej - orzekł w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie.

06.01.2026

NSA: Jak skutecznie ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne przy pobieraniu zasiłku opiekuńczego

Pomoc społeczna Domowe finanse

W sytuacji zbiegu praw do tytułowych świadczeń rodzinnych, warunkiem skutecznego ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego jest rezygnacja z przysługującego już specjalnego zasiłku opiekuńczego. Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje przed ustaniem prawa do zasiłku opiekuńczego - tego typu świadczenie rodzinne można pobierać od momentu ustania prawa do poprzedniego świadczenia.

31.12.2025

SN: Jak karać notorycznych drobnych złodziejaszków

Prawo karne

Izba Karna Sądu Najwyższego zmierzy się z problemem, czy prawomocne ukaranie mandatem karnym za wykroczenie blokuje możliwość potraktowania tego czynu jako ciągłego. Odpowie także na pytanie, czy w takich przypadkach można nałożyć surowszą karę. Chodzi tu głównie o drobnych złodziei, kradnących w sklepach towary niewielkiej wartości, ale za to dość często. Przeanalizowana zostanie granica między wykroczeniem a przestępstwem.

20.12.2025

Żeby nie było kary, musi być informacja o kraju pochodzenia produktów spożywczych

Rynek i konsument

Celem prawa żywnościowego jest ochrona interesów konsumentów, a dostępność informacji o kraju pochodzenia produktów rolno-spożywczych stanowi istotny element właściwej jakości handlowej produktów. Nie zawsze jednak informacje dotyczące państwa pochodzenia zostają umieszczone w sposób pozwalający uniknąć wprowadzenia konsumenta w błąd.

12.12.2025

Będzie fala roszczeń za grunty pod liniami energetycznymi

Środowisko Prawo cywilne Budownictwo Nieruchomości Energetyka

Polską energetykę czeka fala roszczeń właścicieli gruntów, na których stoją słupy energetyczne. Praktyka polegająca na tym, że przedsiębiorstwo energetyczne może nabyć przez zasiedzenie prawo do korzystania z prywatnej działki, czyli służebność gruntową o treści odpowiadającej służebności przesyłu, jeśli nigdy nie przeprowadzono formalnego wywłaszczenia, narusza Konstytucję - orzekł we wtorek Trybunał Konstytucyjny w pełnym składzie przy dwóch głosach odrębnych.

02.12.2025

TSUE: Polska musi uznawać małżeństwa jednopłciowe zawarte za granicą

Prawo cywilne Wymiar sprawiedliwości Prawo europejskie

Polska jest zobowiązana do uznania stanu małżeńskiego ustanowionego zgodnie z prawem w innym państwie członkowskim. Obowiązek ten nie oznacza wprowadzenia małżeństw osób tej samej płci do prawa krajowego, ale państwo nie może udawać, że związek nie istnieje - orzekł 25 listopada Trybunał Sprawiedliwości UE. To szansa dla par jednopłciowych, by uzyskać dokument stanu cywilnego.

25.11.2025

Strasburg: Za długie ustalanie ojcostwa kosztuje Polskę 20 tys. euro

Prawo cywilne Prawo rodzinne Prawo europejskie

Zakwestionowanie ojcostwa jest w Polsce trudne, ale Europejski Trybunał Praw Człowieka wziął pod uwagę wyjątkowo przewlekły czas trwania postępowań kwestionujących domniemanie ojcostwa, które wyniosły prawie 15 lat. Sąd polski zaś nie podjął decyzji co do zasadności wniosku o uznanie ojcostwa, dopóki dzieci nie osiągnęły pełnoletności. Dlatego zasądził 20 tys. euro na rzecz skarżącego.

15.11.2025

Brak miejsc parkingowych na lotnisku to nie przyczyna nadzwyczajna

Prawo cywilne

Kwalifikowanie niestawiennictwa pasażerów jako okoliczności nadzwyczajnej w rozumieniu przepisów Rozporządzenia 261/2004 jest nadużyciem, podobnie jak brak miejsc na parkingu lotniska, zwłaszcza w dni świąteczne - orzekł sąd i zasądził od pozwanego przewoźnika na rzecz trzech powodów po 400 euro za kilkugodzinne opóźnienie lotu łączonego oraz koszty procesu.

10.11.2025

NSA: Pieszego patrolu mundurowy nie przesiedzi w radiowozie

Prawo karne Policja Bezpieczeństwo publiczne

Policjant, który zamiast patrolować pieszo swój rewir – w tym okolice szkoły i przejścia dla pieszych – siedzi w radiowozie, może ponieść odpowiedzialność dyscyplinarną. Nie ma znaczenia, czy spędził w aucie kwadrans czy godzinę. Funkcjonariusze muszą liczyć się z tym, że dowody ich zaniedbań mogą pochodzić z nagrań telefonami komórkowymi, kamer nasobnych lub monitoringu z pobliskich posesji.

03.11.2025

TSUE: Zwierzęta domowe traktowane w samolocie jak bagaż

Turystyka Rynek i konsument Prawo europejskie Transport

Mimo że zwykłe znaczenie pojęcia bagaż odnosi się do przedmiotów, nie pozwala ono samo w sobie na stwierdzenie, że zwierzęta domowe nie są objęte tym pojęciem – orzekł Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej i uznał, że zadośćuczynienie za krzywdę wynikającą z jego utraty podlega systemowi odpowiedzialności przewidzianemu dla walizek lub toreb.

18.10.2025

SN: 5 tys. złotych dla dziecka za śmierć ojca to za mało

Prawo cywilne Ubezpieczenia

Wypadek drogowy, w którym śmierć poniósł ojciec powódki i zakres jego przyczynienia się do zdarzenia, sądy oceniły nieprawidłowo. Ponadto zasądzenie odsetek za opóźnienie w zapłacie zadośćuczynienia od chwili wyrokowania także okazało się błędem – orzekła Izba Cywilna Sądu Najwyższego i uchyliła wyrok sądu II instancji, który zasądził dla małoletniej córki rażąco niską sumę 5 tys. złotych.

16.10.2025

SN: Ojciec zwlekał z alimentami rok, ale kary uniknie

Prawo karne Prawnicy Prawo rodzinne

Nie są istotne motywy ojca zobowiązanego do płacenia alimentów na rzecz swoich dzieci, którymi kieruje się sprawca, ani też fakt, czy jego zachowanie jest podyktowane obawą przed grożącą mu karą. Zwalnia jednak z odpowiedzialności uiszczenie całości zobowiązania w terminie 30 dni. Dlatego Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie. Kosztami postępowania w sprawie został obciążony Skarb Państwa.

15.10.2025

TSUE: Jak wylatujesz z Polski, to możesz tu pozwać przewoźnika

Turystyka Rynek i konsument Domowe finanse Prawo europejskie Transport

Gdy umowa przewozu zawarta z zagraniczną linią lotniczą przewidywała świadczenie jakichś usług na terenie naszego kraju (w tym wylot), to polski sąd jest właściwy do zajmowania się sporami o wierzytelności pasażerskie i to nawet wtedy, gdy w wyniku cesji nabył je podmiot z innego państwa Unii Europejskiej. Tak wynika z czwartkowego wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie Deutsche Lufthansa AG pozywanej nad Wisłą przez inną niemiecką firmę, skupującą wierzytelności za opóźnione loty.

10.10.2025

SN: Sąd nie przyznał 80-latce lokalu socjalnego po eksmisji

Prawo cywilne Pomoc społeczna Wymiar sprawiedliwości

Sąd w procesie o eksmisję ma obowiązek poczynienia z urzędu ustaleń, czy zachodzą przesłanki do otrzymania lokalu socjalnego, przynajmniej w minimalnym zakresie, jakim powinno być ustalenie numeru PESEL osoby pozwanej w procesie o eksmisję – orzekła Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego, uwzględniając skargę nadzwyczajną rzecznika praw obywatelskich.

08.10.2025

Dane sportowców na dopingu nie zawsze dostępne

RODO Prawo europejskie

Publikacja w internecie nazwisk wszystkich zawodowych sportowców, którzy naruszyli przepisy antydopingowe, jest sprzeczna z prawem Unii. Do takiego wniosku doszedł właśnie rzecznik generalny TSUE. Zalecił, by sądy, orzekając w tej sprawie, kierowały się zasadą proporcjonalności. Wymaga ona uwzględnienia szczególnych okoliczności każdego indywidualnego przypadku.

30.09.2025

SN: Wolne krowy nie były celowo maltretowane

Prawo karne

Znęcać się, to dokuczać celowo, aby spowodować cierpienie - orzekł Sąd Najwyższy. Z ustaleń wynika, że czynności podejmowane przez różne osoby wobec stada, nie były nacechowane celowością, być może brakiem dbałości i staranności, wyobraźni. Z pewnością nie była to chęć zadania cierpień. Ustawa o ochronie zwierząt jest nakierowana na osoby, które dla własnej przyjemności zadają zwierzętom cierpienie – dodał SN i uniewinnił oskarżonych.

13.09.2025

SO: Przeszczep nerki u psa - zabieg poza ustawą

Prawo karne

Sądy mają problem z orzekaniem w sprawie przeszczepów organów u zwierząt. Przeszczep nerki u żywego dawcy, którym jest pies, nie został objęty regulacjami ustawy o ochronie zwierząt, ani ustawy o zawodzie lekarza weterynarii. Dlatego Sąd Okręgowy w Warszawie uniewinnił weterynarza od zarzutu okaleczenia psa. Oskarżony zadbał o to, żeby wykonano go z dbałością o zachowanie sztuki lekarskiej. Nie ból dawcy był celem oskarżonego, ale życie biorcy - orzekł sąd.

12.09.2025

Bezinteresowna pomoc migrantom nie jest przestępstwem

Prawo karne Administracja publiczna

Przestępstwo ułatwienia innej osobie pobytu na terytorium RP w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej wbrew przepisom może mieć miejsce tylko wtedy, gdy korzyść osiąga inna osoba, niż ta, której sprawca udziela pomocy – tłumaczył sędzia w ustnych motywach wyrok uniewinniający aktywistów udzielających pomocy humanitarnej na granicy z Białorusią.

09.09.2025

SN: Zabijający zwierzęta nie mogą ich posiadać, ani przy nich pracować

Prawo karne

Dwaj pracownicy fermy, w tym weterynarz, uśmiercali świnie w sposób niehumanitarny, przysparzając im cierpienia. Zostali skazani przez sąd II instancji na karę pozbawienia wolności w zawieszeniu, zakaz wykonywania zawodu, ale nie zakaz posiadania zwierząt. Sąd Najwyższy naprawił to uchybienie i orzeczone przez Sąd Rejonowy zakazy posiadania przez skazanych zwierząt podlegają wykonaniu.

09.09.2025