Spółka eksploatująca ujęcie wody nie ma podstaw, by rejestrować kamerą monitoringu osoby przebywające na terenie sąsiedniej żwirowni, nawet jeśli ta znajduje się w strefie ochronnej – wynika z niedawnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podstawą taką nie może być przewidziany w RODO „uzasadniony interes”, nagrywanie nie jest bowiem niezbędne – prawo zna inne rozwiązania chroniące ujęcie wody przed zagrożeniami.
Spółka produkująca wodę mineralną i napoje postanowiła monitorować teren w pobliżu ujęcia wody za pomocą dwóch kamer przemysłowych. Umieściła je na drzewie rosnącym na działce, którą dzierżawi od nadleśnictwa. Problem w tym, że kamery były skierowane na sąsiednią posesję, która należy do osób prywatnych i na której znajduje się kopalnia żwiru.
Przedsiębiorcy prowadzącemu żwirownię nie podobało się, że jest nagrywany. Początkowo interweniował w nadleśnictwie, i chociaż to nakazało demontaż kamer, dzierżawca nie zaprzestał rejestrowania obrazu. Właściciel kopalni wraz z 11 innymi osobami regularnie przebywającymi na jej terenie złożył więc skargę do Urzędu Ochrony Danych Osobowych, wskazując na nieprawidłowości w procesie przetwarzania ich danych osobowych, polegającym na nagrywaniu ich wizerunku za pomocą monitoringu.
Prezes UODO decyzją administracyjną z 7 lutego 2023 r. nakazał spółce produkującej napoje zaprzestanie przetwarzania danych skarżących i udzielił jej upomnienia. Przypomniał przy tej okazji, że podmiot stosujący monitoring ma obowiązek:
Strona niezadowolona z decyzji zaskarżyła ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Podnosiła, że monitoring służy ochronie ujęcia wody, w tym identyfikacji zagrożeń takich jak wylewanie ścieków do wód i gruntu oraz nielegalne składowanie odpadów. Sugerowała, że w sąsiedztwie dochodziło do nielegalnego pogłębiania wyrobisk i składowania odpadów. Twierdziła też, że nie przetwarza danych osób wskazanych w decyzji UODO (wskazywała m.in. na trudności identyfikacyjne), a zapis z monitoringu jest usuwany po 10 dniach.
Sąd I instancji przyznał rację urzędowi. Jak zauważył, monitoring rozciąga się na przestrzeń, w której mogą znajdować się skarżący, co w konsekwencji oznacza, że dochodzi do przetwarzania ich danych osobowych.
WSA zgodził się, że kopalnia żwiru znajduje się w strefie ochronnej ujęcia wody, a jej działalność została uznana za potencjalne źródło zanieczyszczenia wód podziemnych i zagrożenia dla ich jakości w przyszłości. Wie o tym jednak także dyrektor miejscowego Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, który wydał rozporządzenie określające zakazy obowiązujące na terenie ochrony pośredniej. Skoro istnieje rozwiązanie problemu, zamontowanie monitoringu nie było niezbędne, a co za tym idzie – nie można go usprawiedliwiać na gruncie art. 6 ust. 1 lit. f RODO. Zgodnie z tym przepisem, wprowadzającym przesłankę „uzasadnionego interesu”, przetwarzanie danych jest legalne, jeśli „jest niezbędne do celów wynikających z prawnie uzasadnionych interesów realizowanych przez administratora”.
Producent napojów skorzystał z ostatniej możliwości, jaką była skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, i to nie przyniosło jednak oczekiwanego przez niego skutku. NSA w wyroku z 6 lutego 2026 r. (III OSK 2014/24) nie zgodził się, jakoby wykonanie decyzji UODO było niemożliwe z uwagi na brak przetwarzania danych i niemożność identyfikacji osób wskazanych w decyzji. Jak stwierdził, wskazany punkt w sentencji decyzji „nie nasuwa jakichkolwiek wątpliwości co do treści nałożonego na skarżącą obowiązku”. Dodał, że obowiązki te mieszczą się w granicach prawa, nie można więc mówić o niewykonalności decyzji administracyjnej w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego.
- Organ ustalił wszystkie istotne do załatwienia sprawy okoliczności faktyczne i prawne, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy ma walor kompletności, zaś jego ocena nie nosi znamion dowolności. Na gruncie reguł i norm procesowych wyprowadził logicznie uprawnione i merytorycznie trafne wnioski – czytamy w uzasadnieniu wyroku II instancji.
NSA nie dopatrzył się również naruszenia prawa materialnego. Analizując podstawę przetwarzania danych przewidzianą w art. 6 ust. 1 lit. f RODO, zwrócił uwagę na wymaganą przesłankę niezbędności do osiągniecia celów po stronie administratora. Jak stwierdził, „dla osiągnięcia celu w postaci monitorowania strefy ochronnej ujęcia wody nie jest niezbędne przetwarzanie danych osobowych w drodze rejestracji obrazu z monitoringu wizyjnego”.
Tłumaczył, że istnieją alternatywne sposoby ochrony pośredniej i bezpośredniej ujęcia wody.
Zauważył też, że zamontowany system nie jest jedynie monitoringiem środowiska przyrodniczego, skoro kamery rejestrują teren prywatnej firmy, na którym przebywają różne osoby. - Na gruncie rozpoznawanej sprawy, w tym całokształtu jej okoliczności faktycznych "prawnie uzasadnione interesy" realizowane przez administratora danych osobowych nie mają charakteru nadrzędnego wobec interesów lub podstawowych praw i wolności osoby, której dotyczy ich przetwarzane – orzekł NSA. - Ponadto, nawet gdyby przyjąć spełnienie przesłanki "niezbędności", ważenie podstawowego konstytucyjnego prawa jednostki do ochrony swojej prywatności z uzasadnionym interesem administratora prowadzi do wniosku, iż prywatność osoby będąca emanacją jej wolności, a w ten sposób wyrazem godności człowieka, jest wartością istotniejszą niż prawnie uzasadnione interesy administratora - czytamy.
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.
