Obowiązek rozliczenia się z cen prądu dotyczy mikro, małych i średnich przedsiębiorców, którzy w drugim półroczu 2024 r. korzystali z państwowego programu mrożenia rachunków za energię elektryczną. W praktyce obejmuje każdego przedsiębiorcę, który we wskazanym okresie korzystał z prądu w ramach prowadzonej przez siebie działalności - program osłonowy miał bowiem charakter powszechny i polegał na sprzedaży energii po cenie ustawowej 693 zł/MWh, zamiast po wyższej cenie wynikającej z taryfy. Można było zatem zostać beneficjentem programu nawet nieświadomie, nie podejmując w tym celu żadnych działań.
Już po wprowadzeniu preferencji rząd zorientował się, że może ona stanowić pomoc de minimis lub pomoc publiczną w świetle krajowych i unijnych przepisów. Z takiej pomocy beneficjenci muszą się zaś rozliczać. Wprowadzono zatem powszechny obowiązek składania przez firmy z sektora MŚP rozliczenia na wielostronicowym formularzu, w ustawie nazwanego „informacją o pomocy”, a potocznie „informacją o pomocy de minimis” lub „oświadczeniem o pomocy de mini mis”.
Termin złożenia oświadczenia o cenach prądu
W związku z nadchodzącym terminem 30 czerwca 2026 r., w internecie pojawiają się alarmistyczne artykuły o konsekwencjach niezłożenia „informacji o pomocy”.
Faktycznie, konsekwencje mogą być poważne (o czym poniżej), dotyczą jednak tylko tych, którzy dotąd z cen obowiązujących w drugim półroczu 2024 r. się nie rozliczyli. Obecny termin na złożenie informacji jest już trzecim z kolei i został wyznaczony z myślą o ostatnich, niepoprawnych spóźnialskich lub tych, którzy złożyli informację z błędem i chcą ją skorygować. Przypomnijmy, że pierwszy termin upływał 28 lutego 2025 r., potem został przesunięty na 30 czerwca 2025 r., by wreszcie zostać wydłużony do 30 czerwca 2026 r.
Liczba nie wydaje się duża, tym bardziej, że firmy energetyczne prowadziły szerokie kampanie, by poinformować klientów o obowiązku. PGE, największa firma energetyczna w kraju, już jesienią 2025 r. przekazała Prawo.pl, że złożenie formularza ma za sobą ok. 90 proc. jej klientów.
Brak rozliczenia cen prądu - konsekwencje
Co jednak z tymi, którzy nie rozliczyli się w 2025 r. i nie dochowają także przedłużonego terminu? Niezłożenie oświadczenia w spowoduje, że przedsiębiorca otrzyma korektę faktur za całe drugie półrocze 2024 r. Będzie musiał dopłacić równicę między ceną energii elektrycznej wynikającą z umowy sprzedaży a ceną maksymalną wynikającą z ustawy, wraz z odsetkami.
Taka sankcja grozi też za nieuzupełnienie w wyznaczonym czasie błędów, omyłek lub braków formalnych, a także za niespełnienie warunków otrzymania pomocy publicznej (np. przekroczenie progu).
Kwota do zapłaty zależy przede wszystkim od indywidualnego zużycia prądu. O tym, że może być mowa wysokich sumach, świadczą przykłady przedsiębiorców, którzy informacje o pomocy złożyli we wcześniejszym terminie, jednak z błędem, otrzymywali przez to korekty. Rolnik, który kontaktował się z redakcją Prawo.pl, miał do dopłacenia 9 tys. zł, firma produkcyjna ze środkowej Polski miała zapłacić 38 tys. zł, a hurtownia z woj. podkarpackiego aż 48 tys. zł.
W tych przypadkach nowelizacja przepisów umożliwiła poprawienie formularza i uniknięcie kosztów. Nie zanosi się jednak na to, by rząd po raz kolejny miał stosować taryfę ulgową.
Jak wskazywał w rozmowie z Prawo.pl dr Jakub Plebański, ekspert w zakresie prawa energetycznego, i radca prawny w kancelarii Rödl, ewentualne przywrócenie terminu na złożenie informacji należy rozważać jedynie jako wyjątek, przy czym przedsiębiorca musi wykazać, iż do uchybienia nie doszło z jego winy. - Zwykłe przeoczenie terminu na złożenie informacji nie będzie stanowić wystarczającej podstawy do przywrócenia terminu – mówił dr Plebański.
Łukasz Chacia, adwokat, wspólnik w kancelarii Karaś Chacia i Wspólnicy zwracał jednak uwagę, że nie wszyscy przedsiębiorcy muszą być na straconej pozycji. Jego zdaniem problemy związane z wezwaniami do zwrotu pomocy nie wynikają jedynie z omyłek czy niedotrzymania terminu, ale też nieprawidłowości po stronie przedsiębiorstw energetycznych udzielających pomocy. Więcej informacji w tekście: Sprzedawca energii wzywa do dopłaty za 2024 r.? Prawnicy podpowiadają, co robić.
Najczęstsze błędy w formularzu o pomocy de minimis
Ubiegłoroczne doświadczenia pokazują, że źródłem problemów mogą być błędy w formularzu. Częstym przypadkiem było niepotrzebne zaznaczanie rubryki o treści „jestem przedsiębiorstwem w trudnej sytuacji” lub podobnej. Termin „przedsiębiorstwo w trudnej sytuacji” ma ścisłe znaczenie prawne i nie można go rozumieć potocznie. Dotyczy on m.in. firm zagrożonych niewypłacalnością lub takich, które nie rozliczyły się z pomocy udzielonej w związku z restrukturyzacją, nie powinny więc otrzymywać państwowego wsparcia.
Innym częstym błędem było złożenie druku w nieprawidłowej formie. Musi być on podpisany własnoręcznie w przypadku wersji papierowej. Wersja elektroniczna jest dopuszczalna, ale musi być opatrzona kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Takiego wymogu nie spełnia więc skan oświadczeń.
Informacja o cenie prądu – podstawa prawna
Mechanizm zamrażania cen energii elektrycznej oraz obowiązek rozliczenia ceny ustawowej wprowadzano w czasie dynamicznych zmian na rynku energii. Skutkowało to licznymi nowelizacjami przepisów o złożonych tytułach, co dziś może prowadzić do pewnej dezorientacji.
Porządkując informacje na ten temat:
- Podstawą prawną obowiązku składania informacji o pomocy jest ustawa z 23 maja 2024 r. o bonie energetycznym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia cen energii elektrycznej, gazu ziemnego i ciepła systemowego (w skrócie: ustawa o bonie energetycznym). Obowiązek przewidują przepisy art. 37 i art. 38.
- Przepisy te zostały dodane ustawą z 27 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o środkach nadzwyczajnych mających na celu ograniczenie wysokości cen energii elektrycznej oraz wsparciu niektórych odbiorców w 2023 roku oraz w 2024 roku oraz niektórych innych ustaw.
- Ustawą z 21 lutego 2025 r. o zmianie ustawy o rynku mocy oraz niektórych innych ustaw do ustawy o bonie energetycznym został dodany art. 38(1), który wydłużył termin na składanie informacji do 30 czerwca 2025 r.
- Aktualny termin - 30 czerwca 2026 r. – wynika z art. 2 ustawy z 18 grudnia 2025 r. o zmianie ustaw w celu usprawnienia mechanizmów wsparcia odbiorców energii elektrycznej i ciepła.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.
