UOKiK zyska nowe narzędzia do wykrywania i zwalczania naruszeń praw konsumentów. Będzie mógł kupować towary i usługi pod ukrytą tożsamością, prowadzić przeszukania w sprawach konsumenckich, a wobec nieuczciwych biznesów internetowych stosować środki sięgające w ostateczności nawet usunięcia lub przejęcia domeny.
Projekt nowelizacji ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz niektórych innych ustaw (UC142) autorstwa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów dostosowuje polskie prawo do rozporządzenia CPC. Pojawił się w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów już w lutym 2026 r. – Prawo.pl pisało o tym w tekście „Tajemniczy klient z UOKiK kupi usługi finansowe”. Dopiero teraz projekt został jednak umieszczony na stronie Rządowego centrum Legislacji i skierowany do konsultacji.
Planowane przepisy wzmacniają kompetencje prezesa UOKiK do występowania jako tajemniczy klient. Obecnie może to robić za zgodą sądu, aby zainicjować zakup towaru.
- Obowiązujące przepisy nie uprawniają natomiast kontrolującego do zakupu towaru ani usługi, czego wymaga art. 9 ust. 3 lit. d rozporządzenia CPC – czytamy w ocenie skutków regulacji.
Projektodawca uzasadnia, że nowe uprawnienia pozwolą wykrywać naruszenia prawa konsumenckiego m.in. podczas pokazów dla seniorów czy przy sprzedaży produktów finansowych.
Ukrycie tożsamości będzie polegało na użyciu imienia i nazwiska oraz adresu zamieszkania innego niż rzeczywiste, a także przy użyciu innego niż służbowy adresu mailowego, którego login nie ujawnia tożsamości kontrolującego – zapowiada projektodawca.
Prezes UOKiK ma prowadzić bazę przybranych danych wykorzystywanych podczas zakupów kontrolnych.
To rozwiązania może nie sprawdzić się w bardziej skomplikowanych przypadkach, np. przy zawieraniu umów o usługi finansowe, gdzie kupujący musi podać swój PESEL, a druga strona weryfikuje jego historię kredytową. W takiej sytuacji prezes UOKiK mógłby występować do sądu o zgodę na dokonanie zakupu kontrolnego przez policję, która ma szersze możliwości ukrycia tożsamości osoby dokonującej danej czynności.
Prezes UOKiK zyska też nowe kompetencje w obszarze handlu cyfrowego. Już na etapie podejrzenia, że przedsiębiorca dopuszcza się praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, a brak jest innych środków pozwalających zapobiec znacznym stratom lub niekorzystnym skutkom, możliwe będzie wydanie tzw. decyzji tymczasowej. Przewiduje ona czasowe nakazanie przedsiębiorcy zamieszczenia wyraźnego ostrzeżenia dla osób wchodzących na jego stronę internetową.
Jeśli przedsiębiorca nie wykona takiego nakazu, UOKiK będzie mógł zwrócić się do podmiotów trzecich, takich jak dostawcy usług hostingowych czy rejestratorzy domen, z żądaniem:
Gdy UOKiK stwierdzi naruszenie, a przedsiębiorca nie zaprzestał kwestionowanej praktyki i nadal istnieje ryzyko znacznych szkód dla konsumentów, będzie mógł nakazać mu zamieszczenie ostrzeżenia, usunięcie treści lub ograniczenie dostępu do interfejsu internetowego.
Decyzje dotyczące usunięcia treści i ograniczenia dostępu do interfejsu internetowego będą zaskarżalne do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
Jeżeli przedsiębiorca nie wykona decyzji, UOKiK będzie mógł zwrócić się do ministra finansów o wpis domeny do rejestru domen blokowanych. W ostateczności organ będzie mógł wystąpić do podmiotu rejestrującego domenę internetową lub podmiotu prowadzącego rejestr domen internetowych (NASK) z żądaniem usunięcia pełnej nazwy domenowej i zarejestrowania jej na prezesa UOKiK.
Rozporządzenie przewiduje, by organy prowadzące postępowania w sprawie praktyk naruszających interesy konsumentów miały uprawnienia do wkraczania do pomieszczeń i środków transportu oraz na tereny, których przedsiębiorca, którego dotyczy kontrola, korzysta w celach związanych ze swoją działalnością.
Obecnie UOKiK może już prowadzić przeszukania, ale w sprawach dotyczących konkurencji. Po zmianach będzie mógł to robić w sprawach dotyczących prawa konsumenckiego. Przeszukania będzie wymagało zgody sądu, uwarunkowanej tym, czy zachodzi uzasadnione podejrzenie poważnego naruszenia przepisów ustawy, w szczególności gdy mogłoby dojść do zatarcia dowodów.
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.
