Tajemniczy klient z UOKiK kupi usługi finansowe

Kontrolerzy, kupując towary i usługi, będą mogli ukryć swoją prawdziwą tożsamość – zakłada projekt nowelizacji ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Projektowane przepisy mają dotyczyć głównie skomplikowanych usług finansowych. W sprawach konsumenckich możliwe byłoby tez prowadzenie przeszukań.

Chodzi o pracowników Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK). Gdy będą oni kupowali towary i usługi, mogliby ukryć swoją prawdziwą tożsamość, używać nierzeczywistego imienia, nazwiska, adresu zamieszkania i adresu mailowego. W piątek w wykazie prac legislacyjnych i programowych rządu opublikowano założenia do projektu nowelizacji ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz niektórych innych ustaw (numer UC142 w rejestrze RCL).

Zgodnie z unijnym rozporządzeniem CPC z grudnia 2017 r. wymagane jest przyznanie nowych, minimalnych uprawnień organom ochrony praw konsumentów w obszarze: dochodzeniowym oraz egzekwowania prawa, aby zwiększyć skuteczność reagowania na naruszenia zbiorowych interesów konsumentów zawierających umowy online. Prezes UOKiK dysponuje już częścią określonych w rozporządzeniu kompetencji, ale należy uzupełnić je o dodatkowe instrumenty prawne wymagane rozporządzeniem.

Zgodnie z wykazem, Prezes UOKiK ma otrzymać kompetencje odnoszące się do nabywania towarów lub usług w tym, w razie potrzeby, z wykorzystaniem możliwości przedstawienia się jako inna osoba lub ukrycia tożsamości. Ma to umożliwić wykrywanie naruszeń objętych rozporządzeniem CPC, m.in. przypadków odmowy prawa do odstąpienia od umowy zawieranej na odległość. Zmiany mają pozwolić UOKiK na uzyskanie w czasie kontroli dowodów oraz także umożliwić badanie, rozkładanie na części i testowanie produktów. Przybrane na potrzeby kontroli imię i nazwisko, adres zamieszkania oraz adres mailowy nie będą dowolne, ale losowo wybierane z bazy prowadzonej przez Prezesa UOKiK w tym celu.

W trakcie kontroli całego procesu sprzedaży i związanych z tym praktyk dotyczących umów obejmujących przede wszystkim skomplikowane i ryzykowne usługi finansowe, niezbędne jest czasami zawarcie umowy i posłużenie się dokumentem i numerem PESEL ukrywającym prawdziwą tożsamość kontrolującego. W takich przypadkach kontrola nie jest możliwa na podstawie poznania samej oferty.

Inna zmiana, to tryb postępowania gdy zachodzi podejrzenie, że przedsiębiorca dopuszcza się praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, która może spowodować znaczne straty lub niekorzystne skutki dla szerokiego kręgu konsumentów. Przy braku innych skutecznych środków, Prezes UOKiK ma otrzymać prawo do nakazania przedsiębiorcy - w toku prowadzonego postępowania - czasowego zamieszczenia wyraźnego ostrzeżenia dla konsumentów na stronie internetowej tego przedsiębiorcy.

Brak wykonania nakazu oznaczałby, że UOKiK mógłby wystąpić do dostawcy usług pośrednich z żądaniem nieodpłatnego zamieszczenia wyraźnego ostrzeżenia, usunięcia treści, ograniczenia dostępu lub wyłączenia interfejsu internetowego. UOKiK ma też otrzymać możliwość nakazania przedsiębiorcy zamieszczenia ostrzeżenia, usunięcia treści lub ograniczenia dostępu do strony internetowej, m.in. jeśli ten nie przestanie naruszać zbiorowych interesów konsumentów.

Projekt chce też rozszerzyć możliwość dokonania przeszukania w postępowaniu w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów (a nie tylko – jak to jest obecnie – w antymonopolowym). Planowany termin przyjęcia projektu przez rząd to pierwszy kwartał br.