Ustawodawcy udało się wprowadzić wiele drobnych, ale bardzo istotnych deregulacji w obszarze farmacji. Cześć prób zakończyła się powodzeniem, choć nie wszystkie zgodnie z proponowanym społecznie rozwiązaniem. Niestety, są też porażki – pisze dr Anna Banaszewska, radca prawny (Kancelaria Radcy Prawnego dr Anna Banaszewska).

Ministerstwo Zdrowia stanęło przed koniecznością nowelizacji prawa farmaceutycznego po tym, jak TSUE orzekło, że całkowity zakaz reklamy aptek narusza unijne prawo. Resort przedstawił propozycje zmian po konsultacjach nowelizacji ustawy. Wprowadzono m.in. zakaz kierowania reklamy do osób poniżej 18 lat oraz zakaz przekazów mogących wywoływać presję lub sugerować pogorszenie zdrowia. Kary za nieprzestrzeganie przepisów z obecnych 50 tysięcy podniesiono do 100 tysięcy złotych.

Jak wyjaśniają prawnicy w odniesieniu do popularnej piosenki, w której pada nazwa leku, takie użycie nie musi od razu oznaczać nadużycia, nawet jeśli mamy do czynienia z ochroną znaku towarowego. Jest jednak kilka warunków do spełnienia - nie może m.in. wiązać się z ukrytym przekazem reklamowym. Ale granica bywa cienka - w niektórych przypadkach problemem może być jednak odróżnienie zwyczajnego użycia słowa od kryptoreklamy.

Główny Inspektorat Farmaceutyczny przygląda się swoistej reklamie i hitowi sprzedażowemu leku, która spowodowała piosenka rapera Taco Hemingwaya. Eksperci ostrzegają zaś przed normalizowaniem patologicznych zachowań z użyciem lekarstw.

Komisja Europejska wszczyna wobec Polski procedurę naruszenia prawa unijnego w sprawie reklamy aptek. Prace nad nowelizacją prawa farmaceutycznego po czerwcowym wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE toczą się bowiem bardzo wolno.

Bartłomiej Chmielowiec wyjaśnia zamieszanie związane z rzekomym zespołem ds. dezinformacji medycznej, w którego skład miała wejść znana ekspertka prof. Agnieszka Szuster-Ciesielska. Tłumaczy, że chodzi o zespół roboczy przy jego Radzie Ekspertów, który właśnie przygotował raport z audytu publikacji sprzedawanych w placówkach Poczty Polskiej.

Polska nie jest w stanie wprost zakazać używania do pakowania medykamentów blisterów lekowych z materiałami zawierających PCV. Resort klimatu i środowiska myśli jednak nad tym, aby zniechęcić koncerny farmaceutyczne do stosowania takich opakowań wyższymi opłatami. Nie wiadomo jeszcze jednak, czy pomysł ten poprze Ministerstwo Zdrowia.

W ubiegłym roku apteki wystawiły prawie 53 tysiące recept na antykoncepcję awaryjną. Najczęściej sięgały po nią kobiety w wieku 19-40 lat, które odpowiadały za 69 proc. wszystkich recept. Co piąta recepta trafiła do pacjentek po czterdziestce, nie sprawdziły się zaś obawy, że nastolatki będą korzystały z nich najczęściej i bez żadnej kontroli.

Część medykamentów, z których korzystają pacjenci, może wymagać dokumentu urzędowego, jeśli wywozi się je za granicę. Formalności załatwia się w inspekcji farmaceutycznej, ale jest wiele niuansów. Warto się tez zorientować w Ministerstwie Spraw Zagranicznych, jakie zezwolenia wymagają inne państwa przy wwozie, bo rzadko honorują polskie zaświadczenia.

Dodatkowe środki pieniężne otrzymywane przez firmę od producentów lub importerów leków – uzależnione od ilości leków kupionych przez apteki – stanowią część wynagrodzenia za świadczone przez firmę usługi promocyjne i marketingowe. Zwiększają więc podstawę opodatkowania na fakturze dokumentującej usługę marketingową. W związku z tym powinny być dokumentowane odrębną fakturą.

Zatrudnieni w handlu i usługach powinni przechodzić specjalne badania, dla tych stanowisk pracy trzeba opracować oddzielne, uwzględniające ich specyfikę, oceny ryzyka zawodowego – to postulaty formułowane w interpelacji poselskiej, która trafiła do Ministerstwa Zdrowia. Chodzi też o wskazanie maksymalnego czasu pracy na stojąco, a także przerw na siedzący odpoczynek.

Produkty homeopatyczne dla dzieci powinni być odpowiednio wyróżnione, aby rodzice mieli pełną świadomość, że je kupują. Farmaceuci powinni też wprost informować kupujących produkty dla maluchów, że to, co im sprzedają, to homeopatia – to główne tezy jednej z najnowszych interpelacji poselskich skierowanych do ministra zdrowia Jolanty Sobierańskiej-Grendy. O kształcie polskich regulacji w tej kwestii rozstrzygnie jednak prawdopodobnie zbliżająca się do finiszu reforma unijnego prawa farmaceutycznego.

Nową wersję dyrektywy Omnibus odczytujemy jako sygnał powrotu do pragmatyzmu i wspieranie konkurencyjności przedsiębiorstw z Unii Europejskiej. Firmy otrzymują teraz bardziej proporcjonalny i realistyczny system, który pozwala na stabilizację otoczenia biznesowego - ocenia Kamil Jesionowski, prezes Krajowej Rady Biegłych Rewidentów.

Inspekcja sanitarna zbiera od placówek medycznych dane o liczbie zaszczepionych i niezaszczepionych dzieci. Żąda również informacji archiwalnych, gdyż część rodziców przeciwnych szczepieniom wyrejestrowało maluchy z przychodni i nie zapisało ich do innego punktu podstawowej opieki zdrowotnej. Sanepid tłumaczy, że musi mieć rzetelne dane o unikaniu szczepień, a także podstawy do działań administracyjnych kierowanych wobec rodziców.

Konfederacja Lewiatan pozytywnie ocenia propozycje zmian w prawie farmaceutycznym, które mają znieść całkowity zakaz reklamy aptek i dostosować polskie przepisy do standardów unijnych. Negatywnie ocenia jednak utrzymanie zakazu reklamy placówek obrotu pozaaptecznego oraz ich działalności związanej z wyrobami medycznymi. Postuluje o dalej idące zmiany niż zakłada projekt, na co nie ma jednak zgody środowiska lekarskiego.

Po szczepionkę na półpasiec nie trzeba iść do lekarza, ale można ją przyjąć w aptece. Ministerstwo Zdrowia jest jednak sceptycznie nastawione do rozszerzania jej refundacji, mimo że statystycznie ta choroba dotknie w ciągu życia co trzecią dorosłą osobę. To powoduje, że pełnopłatne szczepienia są rzadkie.

Leki zawierające substancje narkotyczne trafiają do nielegalnej sprzedaży w internecie za sprawą lekarzy współpracujących z gangami – twierdzi Łukasz Pierzak, główny inspektor farmaceutyczny. Do zwalczania zjawiska nieuzasadnionego wystawiania recept urzędnicy używają narzędzi sztucznej inteligencji i kierują zawiadomienia do prokuratury. Udało się ograniczyć handel medyczną marihuaną, rośnie natomiast sprzedaż lekowych podróbek.

Przeciwko ospie wietrznej, durowi brzusznemu, meningokokom czy febrze będzie się można od 1 lutego br. zaszczepić w aptece. Lista zalecanych aptecznych szczepień wydłuża się razem o sześć pozycji. W sumie na liście znalazło się już 18 szczepionek, które może podać farmaceuta w aptece osobom dorosłym. Niektóre są refundowane w całości bądź części.

Rzecznik Praw Pacjenta ściga administracyjnie i finansowo tzw. receptomaty, czyli podmioty oferujące szybkie, odpłatne konsultacje lekarskie on-line z możliwością wystawienia recepty na żądany przez pacjenta lek. Już od ponad roku istnieje bowiem lista produktów leczniczych, które wypisać można jedynie po osobistym zbadaniu pacjenta.

W noweli prawa farmaceutycznego ma być uchylony całkowity zakaz reklamy aptek i punktów aptecznych. – Proponowana zmiana zmierza w kierunku, który należy ocenić jako niewłaściwy – argumentuje prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej (NRL). Polacy są bowiem w europejskiej czołówce kupujących suplementy i leki bez recepty. Niemal 30 tysięcy osób rocznie trafia też do szpitali z powodu zatrucia lekami.