Tzw. ustawa praworządnościowa, której celem jest uregulowanie statusu sędziów powołanych po 2017 r., została wniesiona do Sejmu w grudniu; na 10 lutego zaplanowano w jej sprawie wysłuchanie publiczne. Przypomnijmy: projekt zakłada, że uchwały obecnej KRS dotyczące powołania i awansowania tychże sędziów zostaną pozbawione mocy prawnej. Reguluje również kwestie orzeczeń – pod określonymi warunkami będą mogły zostać wzruszone. Ustawa ma wejść w życie po 30 dniach od ogłoszenia, przepis dotyczący wykazu sędziów, których dotyczy, po 14 dniach.

Komisja Kodyfikacyjna Ustroju Sądownictwa i Prokuratury zakończyła już pracę nad projektem ustawy o Sądzie Najwyższym. Ma on wkrótce trafić do ministra sprawiedliwości. Zakłada m.in. wprowadzenie dodatkowego wymogu pięcioletniego stażu pracy w zawodzie prawniczym dla tzw. akademików kandydujących do SN oraz pięcioletnią karencję dla prawników, którzy sprawowali m.in. funkcje rządowe lub byli posłami. Ogranicza też kompetencje prezydenta – to nie on będzie określał regulamin SN – oraz usuwa „praworządność” z roty ślubowania nowych sędziów SN.

Warszawska sędzia straciła 25 proc. uposażenia i została zawieszona w czynnościach. Powodem uchylenia jej immunitetu była stłuczka na osiedlowym parkingu, spowodowana nadużyciem alkoholu. Nie pomogło wskazanie na kłopoty zdrowotne i rodzinne sędzi, w tymi płacenie alimentów na dziecko. W tle tej sprawy pojawia się rosnący paraliż postępowań immunitetowych i dyscyplinarnych w Sądzie Najwyższym.

Wywołany przez premiera impas w pracach nad nowymi zadaniami dla inspekcji pracy ma zostać zażegnany w ten sposób, że kwestionowane przez inspektorów umowy B2B miałyby być oceniane przez sądy. Trudno będzie podważać taki model, jednak uzasadnione jest pytanie, czy i tak bardzo obciążone sądy poradzą sobie z tym nowym zadaniem. Szczególnie, że miałaby to być szybka procedura, a skala zjawiska może być duża.

Europejski Trybunał Praw Człowieka orzekł 5 lutego br., że Polska naruszyła Konwencję Praw Człowieka poprzez pozbawienie sędziego Beaty Morawiec dostępu do sądu, wolności wypowiedzi, a także prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego. Trybunał zasądził na rzecz sędzi Morawiec 21 tys. euro zadośćuczynienia z tytułu szkody niemajątkowej oraz 6 tys. euro z tytułu kosztów i wydatków.

Ministerstwo Sprawiedliwości skierowało do opiniowania projekt zmian w Regulaminie urzędowania sądów powszechnych, które mają m.in. dopełnić przepisy wykonawcze w zakresie wnoszenia niektórych pism procesowych przez portal informacyjny sądów. I tak, w przypadku wniesienia e‑apelacji w postępowaniu cywilnym, przewodniczący wydziału ma podjąć czynności zmierzające do przedstawienia akt sprawy sądowi odwoławczemu na podstawie akt prowadzonych w systemie teleinformatycznym – i to w zakresie wniesionego środka odwoławczego.

Asystenci sędziów chcą szybszej ścieżki do stanowiska sędziego. Reprezentujący ich związkowcy przygotowali własny projekt, zgodnie z którym asystent mógłby – bez aplikacji uzupełniającej – ubiegać się o urząd sędziego rejonowego, pod warunkiem spełnienia wymagań dotyczących stażu pracy, legitymowania się np. egzaminem adwokackim, albo posiadania stopnia naukowego. W samym Ministerstwie Sprawiedliwości zwycięża opcja awansu, ale po aplikacji w KSSiP.

Sędzia Dariusz Łubowski z SO w Warszawie, który został 12 grudnia 2025 r., na wniosek prokuratury, wyłączony od ponownego rozpoznania wniosku o Europejski Nakaz Aresztowania (ENA) w sprawie byłego wiceministra sprawiedliwości Marcina Romanowskiego, powiedział na posiedzeniu Krajowej Rady Sądownictwa, że prokurator próbował umówić się z nim na spotkanie, co odebrał jako „próbę ustawienia tej sprawy”. Zaznaczył, że były to jego subiektywne odczucia.

Zastępca rzecznika dyscyplinarnego sędziów sądów powszechnych, sędzia Grzegorz Kasicki, zarządzeniem z dnia 4 lutego 2026 r. podjął z własnej inicjatywy czynności wyjaśniające w sprawie dotyczącej sędziego Sądu Apelacyjnego w Katowicach Tomasza Ś. Z kolei prokuratura postawiła mu zarzut prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości.

Waldemar Żurek, minister sprawiedliwości, powołał rzecznika dyscyplinarnego ad hoc do prowadzenia sprawy sędziego Piotra Schaba. Chodzi o jego udział w niedawnej konferencji programowej Konfederacja Korony Polskiej - partii Grzegorza Brauna. Według MS zachodzi podejrzenie, że sędzia Schab uchybił godności urzędu.

Część firm obawia się, że na skutek wejścia w życie ustawy mającej „przywrócić prawo do niezależnego i bezstronnego sądu” mogą zostać zakwestionowane korzystne dla nich orzeczenia zapadłe w wydziałach własności intelektualnej. Choć wzruszenie orzeczenia będzie możliwe tylko po spełnieniu ściśle określonych warunków, pozostaje jeszcze inny problem: kadrowy. Duża część sędziów orzekających w sprawach własności intelektualnej należy bowiem do tzw. grupy czerwonej lub żółtej.

Ministerstwo Sprawiedliwości podziela krytykę przepisu zakazującego krewnym, powinowatym i małżonkom jednoczesnego zajmowania stanowisk sędziego Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zdaniem resortu to przepis zbyt restrykcyjny i wymaga zmiany. Sprawą ma zająć się Komisja Kodyfikacyjna Ustroju Sądownictwa i Prokuratury w ramach prac nad zmianami w ustawie o Sądzie Najwyższym. Chodzi o obowiązujący od 2018 roku przepis, którego celem, według deklaracji autorów, miało być dążenie do zachowania zasady bezstronności orzekania w SN i NSA oraz zapewnienie niezawisłości sędziowskiej.

Wielkimi krokami zbliżają się zmiany w przepisach, umożliwiające m.in. wnoszenie środków odwoławczych przez portal informacyjny sądów. Ruszyła właśnie jego nowa, testowa wersja, poprzez którą m.in. adwokaci i radcy prawni mogą sprawdzić nowe funkcjonalności. Pierwsze oceny są całkiem dobre, prawnicy chwalą rozwiązania za przejrzystość. Obawy mają natomiast sądy - ich pracowników czeka dodatkowa praca związana m.in. z wnoszonymi e-dokumentami. Pisma za pośrednictwem portalu będą mogli otrzymywać nie tylko prawnicy, ale i zwykli ludzie - strony postępowania.

Do wykazu prac legislacyjnych rządu trafił projekt nowelizacji Prawa o ustroju sądów powszechnych, wprowadzający zmiany w sędziowskich dyscyplinarkach. Zakłada m.in. odejście od modelu wyodrębnionych sądów dyscyplinarnych przy sądach apelacyjnych, składających się z sędziów wybranych przez ministra sprawiedliwości na sześcioletnie kadencje i kierowanych przez prezesów sądów dyscyplinarnych. Zadania sądów dyscyplinarnych pierwszej instancji miałyby wykonywać sądy apelacyjne działające w składzie trzech sędziów tego sądu.

Senat na posiedzeniu 28 stycznia br. uchwalił bez poprawek nowelizację ustawy o KRS, przewidującą, że sędziów - członków KRS, mają wybierać w wyborach organizowanych przez PKW wszyscy sędziowie, a nie - tak jak to jest obecnie - posłowie. Nowelizacja została uchwalona w piątek przez Sejm. Posłowie PiS wnieśli o odrzucenie noweli, ale zostali przegłosowani przez zwolenników naprawy Rady.

Sprawa o uchylenie immunitetu głównemu rzecznikowi dyscyplinarnemu sędziemu Piotrowi Schabowi została przez sędzię Marię Szczepaniec odroczona bezterminowo. Wątpliwości przewodniczącej wzbudziło wadliwe umocowanie do oskarżania przez prokuratora, który podpisał wniosek o ukaranie. Sędzia Schab był obwiniony o przekroczenie uprawnień poprzez nie wydanie akt spraw dyscyplinarnych na żądanie ministra Adama Bodnara.

Wobec pominięcia w ustawie o ustroju sądów powszechnych wyraźnej podstawy prawnej, odwołanie rzecznika dyscyplinarnego sędziów sądów powszechnych i jego zastępców przez ministra sprawiedliwości przed upływem kadencji de lege lata nie jest prawnie możliwe i skuteczne - wskazał sędzia Wiesław Kozielewicz w jednym ze swych ostatnich postanowień. I dodał, że ich kadencja mija dopiero w czerwcu 2026 roku.

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie, który z urzędu stwierdził nieważność postępowania z powodu rzekomo wadliwego powołania sędziego pierwszej instancji. W uzasadnieniu Sąd Najwyższy jednoznacznie sprzeciwił się praktyce kwestionowania statusu sędziego w drodze pozaproceduralnej kontroli sądowej, wskazując na brak podstaw prawnych oraz poważne zagrożenia ustrojowe i systemowe takiego podejścia.

W Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury zdecydowano o likwidacji Działu ds. Funduszy Zewnętrznych. Zmiany organizacyjne już stają się faktem, a protestuje przeciwko nim NSZZ "Solidarność" Pracowników Sądownictwa i Prokuratury. Jak z kolei informuje Prawo.pl prof. dr hab. Piotr Girdwoyń, dyrektor placówki, uznano, że lepiej się sprawdzi model partnerski, w którym to zewnętrzne podmioty przejmują odpowiedzialność za kwestie organizacyjne i administracyjne.

Krajowa Rada Sądownictwa przyjęła uchwałę, w której jej prezydium wyraziło stanowczy protest w związku z wydarzeniami z 21 stycznia 2026 roku. Chodzi o przeszukania w biurach sędziowskich rzeczników dyscyplinarnych mianowanych w czasach PiS, czyli sędziów Piotra Schaba, Przemysława Radzika i Michała Lasoty. Jak informował prokurator krajowy, zabezpieczono w sumie akta 120 spraw, mają trafić - jak dodał - do "obecnego rzecznika dyscyplinarnego". Szykuje też zawiadomienie do prokuratury.