Ministerstwo Sprawiedliwości przesłało do prezesów sądów apelacyjnych informację dotyczącą sytuacji absolwentów Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, którzy 28 lipca otrzymali od prezydenta nominacje na stanowiska asesorskie. Wynika z niej, że skoro na aktach mianowania nie ma kontrasygnaty premiera, to nadal mowa o „egzaminowanych aplikantach KSSiP” a nie asesorach.

Prezydent Karol Nawrocki wręczył we wtorek, 28 lipca br., akty powołania do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego. Nowo powołani sędziowie złożyli wobec prezydenta ślubowanie. Do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego zostali powołani czterej kandydaci wyłonieni przez poprzednią KRS: Paweł Bucoń, Paweł Chmielnicki, Andrzej Michałowicz oraz Tomasz Szczurowski.

W postępowaniu egzekucyjnym zażalenie spóźnione, nieopłacone, z innych przyczyn niedopuszczalne lub z nieuzupełnionymi brakami odrzuca sąd w składzie jednego sędziego – taką uchwałę podjęła Izba Cywilna Sądu Najwyższego w składzie trzech sędziów, w odpowiedzi na pytanie Sądu Okręgowego w Kielcach dotyczące tzw. zażalenia poziomego.

Najpierw był trudny egzamin sędziowski, potem batalia o stanowiska asesorów w sądach, często kilkaset kilometrów od domu rodzinnego. Blisko 70 proc. absolwentów KSSiP, którzy w tym roku przeszli przez te etapy, jest teraz na bezrobociu i bez środków do życia, a to dlatego, że tak jak w minionych latach procedura ich mianowania wydłużyła się. Jak dowiedział się Prawo.pl termin wręczenia im nominacji został wreszcie wyznaczony, uroczystość ma się odbyć 28 lipca br. w Ogrodach Pałacu Prezydenckiego. Aplikanci i asesorzy apelują niezmiennie o zmiany w przepisach.

W związku z projektem noweli procedury cywilnej, zwiększającym kompetencje referendarzy sądowych, ponownie wybrzmiewają postulaty tej grupy orzeczników, dotyczące choćby poprawy ich sytuacji zawodowej. Wśród postulatów do pilnego uregulowania jest m.in. wprowadzenie stroju urzędowego w postaci togi, analogicznego do strojów noszonych przez przedstawicieli innych zawodów prawniczych, uczestniczących w czynnościach sądowych oraz jednoznacznego, literalnego objęcia referendarzy sądowych statusem funkcjonariusza publicznego.

Szacujemy, że do 2036 r. uprawnionych do przejścia w stan spoczynku będzie ponad 3000 sędziów. Tzw. ustawa spoczynkowa, którą teraz zajmie się Sejm, daje szanse na to, że ci sędziowie, którzy mają duże doświadczenie w orzekaniu i chęci do tego, by orzekać dalej, do 70. roku życia, pozostaną na swoich stanowiskach Przygotowane przepisy umożliwiają ograniczenie zakresu orzekania, a jednocześnie otwierają drogę do powrotu do orzekania sędziom, którzy w ostatnich latach, w związku z wadliwym ukształtowaniem KRS, przeszli w stan spoczynku - mówi sędzia Marta Kożuchowska-Warywoda, dyrektor Departamentu Kadr i Organizacji Sądów Powszechnych i Wojskowych w Ministerstwie Sprawiedliwości.

Problemy sędziego Pawła Juszczyszyna z Izbą Dyscyplinarną SN, która go zawiesiła w czynnościach służbowych – nie wygasły. Siedmioro sędziów Izby Cywilnej rozpozna zagadnienie budzące poważne wątpliwości prawne: czy organ jednostki organizacyjnej Skarbu Państwa, będący sędzią lub doktorem habilitowanym nauk prawnych, jest uprawniony do wykonywania zastępstwa procesowego przed Sądem Najwyższym, czy też wyłączona jest zdolność do złożenia skargi kasacyjnej takiego organu?

28 lipca ma odbyć się w Pałacu Prezydenckim ślubowanie profesora Sławomira Patyry, który 11 czerwca została wybrany przez Sejm na sędziego Trybunału Konstytucyjnego. Tymczasem nadal trwa batalia wokół czwórki sędziów TK: Krystiana Markiewicza, Marcina Dziurdy, Macieja Taborowskiego oraz Anny Korwin-Piotrowskiej, którzy złożyli ślubowanie w Sejmie, a nie zostali zaproszeni na nie do Pałacu i nadal nie są dopuszczeni do orzekania w Trybunale.

Krajowa Rada Sądownictwa zdecydowała o wycofaniu z Trybunału Konstytucyjnego wniosków o zbadanie konstytucyjności przepisów rozporządzeń dotyczących Komisji Kodyfikacyjnych: Prawa Cywilnego, Karnego, Rodzinnego oraz Ustroju Sądownictwa i Prokuratury, w zakresie, w jakim umożliwiają powołanie w skład tych komisji i na określone funkcje sędziów oraz łączenie przez nich orzekania z zasiadaniem w komisjach. Wszystkie cztery wnioski do TK skierowała poprzednia KRS, którą obecna uważa za wadliwą.

Rada Ministrów zdecydowała we wtorek o wprowadzeniu przepisów, które zapewnią osobom głuchym bezpłatną pomoc tłumacza języka migowego podczas postępowań sądowych. Nowe przepisy mają również umożliwić prowadzenie elektronicznych list biegłych sądowych, a także - jak wskazuje rząd - ułatwić dalszą cyfryzację sądów oraz zwiększyć bezpieczeństwo systemów informatycznych.

Rząd przyjął nowelizację Prawa o ustroju sądów powszechnych regulującą m.in. kwestie orzekania sędziów po 65. roku życia. Ma też ona utemperować sędziowskie delegacje, i w tym zakresie na ostatniej prostej nastąpiła kolejna już zmiana. Wcześniejsza wersja zakładała, że odwołanie sędziego z delegacji do innego sądu będzie mogło nastąpić wyłącznie w przypadku prawomocnego orzeczenia kary dyscyplinarnej albo rezygnacji samego sędziego. Potem MS zaproponowało inne przesłanki, w tym m.in. „ujawnienie się negatywnego wpływu delegowania sędziego na pracę sądu, w którym sędzia ma miejsce służbowe, nieprzewidzianego w ramach oceny wpływu delegowania na pracę tego sądu". Teraz z nowych przesłanek zrezygnowano.

Sędziowie po ukończeniu 65 lat nie będą musieli uzyskiwać zgody Krajowej Rady Sądownictwa, aby dalej orzekać. Nie będzie też możliwości bezterminowych delegacji sędziów do zadań administracyjnych. Pojawi się również możliwość zmniejszenia liczby przydzielanych sędziom spraw o 25, 50 albo 75 proc. - takie m.in. zmiany wynikają z przyjętego we wtorek przez Radę Ministrów projektu nowelizacji ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych.

Ministerstwo Sprawiedliwości poinformowało Prawo.pl, że nie planuje podejmowania inicjatyw legislacyjnych zmierzających do zmiany obowiązujących ścieżek dostępu referendarzy sądowych do zawodu sędziego. W jego ocenie podstawową i właściwą drogą jest w tym zakresie aplikacja (w tym uzupełniająca), egzamin sędziowski i asesura. Taka odpowiedź mocno rozczarowuje samych referendarzy, którzy w związku z systematycznym rozszerzaniem ich kompetencji mocno na to liczyli, tym bardziej że duża część z nich ma zdane zawodowe egzaminy prawnicze, m.in. adwokackie i radcowskie, a nawet egzamin sędziowski.

Rzeczniczka generalna TSUE Tamara Ćapeta zaproponowała, by Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał się za niewłaściwy w sprawie dotyczącej składu orzekającego w Sądzie Najwyższym. Chodzi o sprawę zainicjowaną przez obecnego ministra sprawiedliwości Waldemara Żurka. W jej ocenie, jeśli jednak będzie chciał wydać wyrok, powinien uznać, że skład „mieszany”, z udziałem sędziów wadliwie wybranych, nie jest niezawisłym sądem.

To referendarz sądowy, a nie sędzia, miałby orzekać w sprawach o ogłoszenie upadłości osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej. Ministerstwo Sprawiedliwości, proponując stosowną nowelizację prawa upadłościowego, chce w ten sposób odciążyć sędziów, którzy są dziś zasypywani prostymi sprawami konsumenckimi. Pomysł ma swoich zwolenników. Pojawiają się jednak pytania, czy zmiana rzeczywiście przyniesie zamierzony skutek i czy da się ją wprowadzić w zgodzie z Konstytucją.

Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego z nadzieją odnotował wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 25 czerwca 2026 r., odnoszący się do wymogu kontrasygnaty Prezesa Rady Ministrów dla skuteczności aktów Prezydenta RP w wymiarze sprawiedliwości – oświadczył w opublikowanym na stronach Sądu Najwyższego Zbigniew Kapiński.

Zebrała się Rada Ławnicza Sądu Najwyższego i przyjęła uchwałę w sprawie odpowiedzi na pismo I prezesa Zbigniewa Kapińskiego do Marszałka Senatu RP. Jest to reakcja na publiczny list wystosowany przez prezesa Kapińskiego w związku z rozpoczęciem przez drugą izbę polskiego parlamentu procedury wyboru ławników SN III kadencji (obejmie lata 2027-2030). Rada wyraziła też krytyczną opinię w sprawie wyboru przez prezydenta sędzi dr hab. Marii Szczepaniec, prof. UKSW, na funkcję Prezesa Izby Odpowiedzialności Zawodowej SN.

Wieloletnie zabiegi adwokatów i radców prawnych o uwzględnianie ich urlopów w planowaniu rozpraw sądowych mają szanse na dobry finał. Jednak po niepowodzeniu z wpisaniem tego uprawnienia do nowelizacji Prawa o adwokaturze, jest szansa na zgodę Ministerstwa Sprawiedliwości, a potem Sejmu i Senatu, na wprowadzenie „kalendarza pełnomocnika” do ustaw regulujących procedurę cywilną i karną. Ale pojawiła się też idea, dotyczącej wszystkich uczestników postępowań, wakacyjnej przerwy w rozprawach.

Dr hab. Maria Szczepaniec, sędzia Sądu Najwyższego, profesor nadzwyczajna na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, została powołana na stanowisko prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Odpowiedzialności Zawodowej.

Krajowa Rada Sądownictwa z niepokojem zauważa brak mianowania na stanowiska asesorów 209 absolwentów aplikacji sędziowskiej Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury. Osoby te od maja oczekują na akty mianowania przez Prezydenta RP, by móc orzekać w wybranych przez siebie sądach - informuje rzecznik prasowy Rady, sędzia Jarosław Łuczaj.