Nie ma kontrasygnaty premiera, nie ma asesora. MS wyjaśnia sytuację absolwentów KSSiP
Ministerstwo Sprawiedliwości przesłało do prezesów sądów apelacyjnych informację dotyczącą sytuacji absolwentów Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, którzy 28 lipca otrzymali od prezydenta nominacje na stanowiska asesorskie. Wynika z niej, że skoro na aktach mianowania nie ma kontrasygnaty premiera, to nadal mowa o „egzaminowanych aplikantach KSSiP” a nie asesorach.
Na wtorek, 28 lipca, prezydent wręczył nominacje w sumie 211 asesorom sądów rejonowych i 18 osobom na asesorów wojewódzkich sądów administracyjnych. I właśnie od tych ostatnich zaczęło się zarzewie tegorocznego sporu i opóźnień związanych z mianowaniem na stanowisko asesora. Premier Donald Tusk wcześniej wstrzymał się z kontrasygnatą pod nominacjami dla asesorów wojewódzkich sądów administracyjnych, czego skutkiem były skargi kandydatów na bezczynność. Następnie, w czerwcu br., Trybunał Konstytucyjny orzekł, że taka kontrasygnata premiera przy mianowaniu asesorów w sądach powszechnych czy wojewódzkich sądach administracyjnych nie jest prezydentowi potrzebna. Wyrok ten, podobnie jak inne wyroki TK wydane począwszy od grudnia 2024 r., nie został przez rząd opublikowany. Ostatecznie na aktach mianowania na stanowiska asesorskie nie ma kontrasygnaty premiera.
Czytaj też w LEX: Prerogatywa – pojęcie zastane konieczne dla wykładni Konstytucji? >
Czytaj: Absolwenci KSSiP już po mianowaniu na asesorów, ale bez kontrasygnaty premiera>>
Z powodu opóźnień w nominacjach blisko 70 proc. z 209 tegorocznych absolwentów KSSiP, którzy w tym roku przeszli m.in. egzamin, jest obecnie bez pracy i bez środków do życia. Wszystko wskazuje na to, że na razie nie rozpoczną oni orzekania w sądach. Prezesi, jak dowiedziało się Prawo.pl, nie chcą bowiem dopuścić ich do orzekania bez kontrasygnaty premiera, a ich sytuację ma potwierdzać stanowisko Departamentu Kadr i Organizacji Sądów Powszechnych i Wojskowych MS, datowane na 28 lipca br. i rozesłane do prezesów sądów apelacyjnych.
Czytaj też w LEX: Kształtowanie się relacji pomiędzy Prezydentem a Radą Ministrów pod rządami Konstytucji RP z 1997 r. >
Bez kontrasygnaty nadal „egzaminowany aplikant KSSiP”
MS w piśmie, do którego dotarło Prawo.pl, wskazuje, że informację przygotowano w związku z nieprzedstawieniem przez Kancelarię Prezydenta RP aktów nominacji asesorskich premierowi RP celem kontrasygnaty w trybie art. 144 ust. 2 Konstytucji RP. Dodaje, że dotyczy ona sytuacji „egzaminowanych aplikantów KSSiP” w kwestii prawa do świadczeń opieki zdrowotnej, „z prośbą o przedstawienie tej informacji zainteresowanym”.
Przypomina również, że zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 36 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych „aplikanci Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego”. Jak jednak dodaje, prawo do świadczeń opieki zdrowotnej ustało w tym przypadku z dniem 30 czerwca 2026 r., tj. po upływie 30 dni od zakończenia pobierania stypendium.
Egzaminowani aplikanci, będący asystentami i referendarzami, podlegają ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu pozostawania w stosunku pracy, a prawo do świadczeń mogą zachować jeszcze przez 30 dni po jego ustaniu. Natomiast egzaminowani aplikanci niepozostający w stosunku zatrudnienia, mogą podlegać obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego i zachować prawo do świadczeń z tytułu uzyskania statusu bezrobotnego - informuje MS i zapewnia, że „tym samym nie zachodzi ryzyko pozbawienia egzaminowanych aplikantów prawa do świadczeń opieki zdrowotnej”.
Czytaj: 28 lipca prezydent wręczy nominacje na stanowiska asesorskie, na które czekają absolwenci KSSiP>>
Będzie kontrasygnata następcza?
Sygnały o tym, że istnieje plan rozwiązania problemu braku kontrasygnaty premiera, docierały do nas już w ubiegłym tygodniu. Według naszych rozmówców po uroczystości od asesorów zostaną zebrane oryginały aktów powołania. Następnie stanowisko w sprawie ma przyjąć obecna Krajowa Rada Sądownictwa, a później akty mają trafić do premiera Donalda Tuska celem złożenia kontrasygnaty.
Do sądów rejonowych, w których mają orzekać powołani asesorzy, trafiło już wcześniej pismo w tej sprawie. Wynika z niego, jak ustaliło Prawo.pl, że sądy mają odbierać oryginały aktów powołania od nowo powołanych asesorów sądowych, jak wskazano, „z uwagi na obowiązek przedstawienia tych dokumentów Prezesowi Rady Ministrów”.
Według pisma, do którego dotarł serwis Prawo.pl, zaplanowano nawet, że oryginały aktów powołania zostaną odebrane z sądów rejonowych podległych danej apelacji przez kierowców właściwych sądów okręgowych, i to w określonym terminie, tj. do 30 lipca. Wszystko po to, by usprawnić obieg dokumentów.
Czytaj też w LEX: Biernat Stanisław, Dwa Trybunały o kompetencji („prerogatywie”) Prezydenta do powoływania sędziów >
