Chcemy, by kluczowa faza cyfryzacji polskich sądów zakończyła się do 2029 roku. Biorąc jednak pod uwagę obciążenie sprawami i tonami papierowych akt, musi to przebiegać stopniowo, poprzez ewolucyjną zmianę w oparciu o pilotaże. Rewolucja w tym zakresie doprowadziłaby jedynie do chaosu i zatorów - mówi Grzegorz Polak, dyrektor Departament Informatyzacji i Rejestrów Sądowych Ministerstwa Sprawiedliwości. Jak dodaje, jeszcze w 2025 roku będzie realizowany pilotaż całkowitej cyfryzacji Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Ochrona wierzytelności stanowi kluczowy element stabilności finansowej zarówno przedsiębiorstw, jak i osób fizycznych. Skuteczne zabezpieczenie swoich praw jako wierzyciela jest zatem niezwykle istotne. W relacjach biznesowych, a także prywatnych, zdarzają się bowiem sytuacje, gdy dłużnik unika jednoznacznego przyznania się do długu. Nie oznacza to jednak, że wierzyciel pozostaje bezbronny - pisze Martyna Jędraszka-Stankiewicz, adwokat w BWHS Wojciechowski Springer i Wspólnicy.

Wobec głębokiego kryzysu konstytucyjnego, priorytetem powinno być szybkie, ale jednocześnie rozważne rozwiązanie problemu tzw. neo-sędziów. Konieczne jest przecięcie „węzła gordyjskiego”, ale nawet taka potrzeba nie zwalnia od konieczności poszanowania w największym możliwym stopniu standardów konstytucyjnych i międzynarodowych - twierdzi Włodzimierz Chróścik, prezes Krajowej Rady Radców Prawnych.

Obecnie całkowitej ochronie podlegają minimalne wynagrodzenia za pracę. Tymczasem minimalna pensja jest stale podwyższana. Takie rozwiązanie jest krzywdzące nie tylko dla wierzycieli, ale i dla tych dłużników, którzy również utrzymują minimalną pensję a dobrowolnie spłacają swoje zadłużenie. Potrzeba zmian w prawie - mówi Tomasz Wejman, komornik sądowy, działający przy Sądzie Rejonowym w Jarocinie.

Nowelizacja Prawa o Adwokaturze wymaga zmian m.in. umożliwiających samorządowi sprawne działanie. Proponujemy również doprecyzowanie, czym jest świadczenie pomocy prawnej, wzorując się na rozwiązaniach zastosowanych w innych zawodach, choćby u doradców podatkowych czy restrukturyzacyjnych. Kończymy też z pewną fikcją, kiedy adwokat jest już wydalony z zawodu, ale nadal nie jest skreślony z listy adwokatów - mówi Przemysław Rosati, prezes Naczelnej Rady Adwokackiej.

To dobrze, że po wielu latach zabiegów zostanie wprowadzony w Polsce europejski standard wymagający obecności obrońcy już od pierwszego przesłuchania podejrzanego. Jednak zaproponowany projekt zawiera całkiem szerokie wyjątki od wymogu zapewnienia kontaktu z adwokatem lub radcą prawnym przed pierwszym przesłuchaniem w sprawie, co w praktyce może prowadzić do obchodzenia tej zasady – mówi adwokat Marcin Wolny, prawnik Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka.

W sądach i prokuraturze wciąż za małe znaczenie mają „miękkie” formy komunikacji, redukujące naturalny stres uczestników postępowań - twierdzi prof. Piotr Girdwoyń, dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury. Mówi, że jest to w programie kierowanej przez niego placówki, ale przyznaje, że za mało i chce to zmienić. - Będziemy w tym kierunku modyfikować program szkoleń i aplikacji - deklaruje.

Już dziś wyzwaniem jest określenie roli prawnika w świecie wyposażonym w instrumenty AI. Narzędzia AI nastawione na automatyzację zwiększają efektywność pracy, modelując też wachlarz niezbędnych kompetencji prawnych. Asystenci AI usprawniający proces pisania, to nie tylko melodia przyszłości, ale i raczkująca teraźniejszość. Czy pisanie maili, treści marketingowych, a może pism procesowych i opinii prawnych, to już otaczająca nas rzeczywistość?

Pełnomocnik przypilnuje, aby osoba występująca w charakterze świadka nie dokonała samodenuncjacji, czyli złożenia zeznań, w których świadek obciążyłby sam siebie. W polskim procesie karnym świadkowie nie mają tego obowiązku i mogą odmówić odpowiedzi na pytania, które mogłyby narazić ich i osoby dla nich najbliższe na odpowiedzialność - mówi dr Andrzejem Tatarą z Instytutu Nauk Prawnych Uniwersytetu Zielonogórskiego, adwokat, partner w Sak, Tatara, Tuński i Partnerzy s.p. w Opolu.

Nowelizacja ustawy o obronie Ojczyzny stworzyła system gwarancji nieodpłatnej pomocy prawnej dla żołnierzy w sytuacji, gdy wykonywanie zadań służbowych mogłoby wiązać się z popełnieniem przestępstwa. Warto rozważyć stworzenie instytucji zapewniającej profesjonalną obsługę prawną procesów karnych żołnierzy Wojska Polskiego. Powołanie np. Rzecznika Praw Żołnierza, który będzie realizował zadania pomocy prawnej z urzędu dla żołnierzy za pomocą "cywilnych" obrońców.

Jeżeli po 2017 roku sędziów powoływano na podstawie ustawy, która była niezgodna z Konstytucją, zasada nadrzędności Konstytucji wymaga i umożliwia uregulowanie ich statusu także w drodze ustawy. Należy jednak zadbać o to, aby nie zrelatywizować hierarchii źródeł prawa. W Polsce sąd musi być ustanowiony zgodnie z Konstytucją - twierdzi prof. Piotr Tuleja, sędzia Trybunału Konstytucyjnego w stanie spoczynku oraz kierownik Katedry Prawa Konstytucyjnego Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Jeśli chcemy walczyć z przestępczością, przemocą, to powinniśmy zadbać o odpowiednie narzędzia dla sędziów, którzy mogliby dostosowywać wydawane rozstrzygnięcia do indywidualnych przypadków. Chodzi np. o szersze możliwości kierowania osób tego potrzebujących na terapie, do miejsc, gdzie uzyskają one pomoc, która poprawi ich sytuację i zapobiegnie ponownemu popełnianiu przestępstw. Brakuje edukacji i odpowiedniego wsparcia. Nie zwalczymy przestępczości wprowadzaniem coraz surowszych przepisów - wskazuje sędzia Jolanta Jeżewska z Sądu Rejonowego w Gdyni.

Nie milkną echa pierwszego wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE w polskiej sprawie dotyczącej sankcji kredytu darmowego (SKD). Im więcej czasu mija od wydania wyroku, tym więcej przybywa skrajnych komentarzy. Czy wyrok można uznać za prokonsumencki? Sektor bankowy zdaje się zaklinać rzeczywistość głosząc, że TSUE nie zakazał oprocentowania kosztów kredytu, a powództwa winny być oddalane. Czy rzeczywiście tak powinno być? - zastanawia się Anna Jackowska, radca prawny, partner w Xaltum.

Zwycięstwo w wyborach daje nowej ekipie wyłącznie prawo do działania przy pomocy środków prawnych, a nie do tego, żeby prawo łamać. Wygraliście wybory, to zmieniajcie prawa, ale nie łamcie ich. Możecie przeprowadzać zmiany, ale zgodnie z Konstytucją. Nie sposobem, nie chytrością, tylko zgodnie z procedurami – mówi prof. Ryszard Piotrowski, konstytucjonalista z Uniwersytetu Warszawskiego.

Sądy zazwyczaj decydują o pozostawieniu dziecka przy rodzicu, który je wywiózł. Jeśli taki stan rzeczy się utrwali w toku postępowania sądowego, opiekun, który wywiózł dziecko, jest określany „rodzicem pierwszoplanowym”, sprawującym bieżącą opiekę nad dzieckiem. Drugiemu opiekunowi pozostaje jedynie stoczyć nierówną walkę o kontakty - piszą Dominika Bielska i Piotr Borowy z kancelarii prawnej Octo Legal.

Wprowadzone w ustawach okołobudżetowych zasady obniżenia wynagrodzenia sędziów i prokuratorów nie przechodzą weryfikacji spełnienia wymogów określonych zarówno przez prawo europejskie, jak i naszą Konstytucję. W szczególności trzy z pięciu podstawowych wymogów nie zostały spełnione - uważa adwokat Piotr Mikołajczyk.

Po wyroku TSUE w polskiej sprawie C-472/23, dotyczącej sankcji kredytu darmowego, kancelarie reprezentujące konsumentów w sporach z bankami i środowisko bankowe mają rozbieżne stanowiska. Ostatnie wyroki TSUE wydane w sprawach frankowych przyzwyczaiły nas do podobnej narracji - piszą radcowie prawni Wojciech Bochenek z kancelarii Bochenek, Ciesielski i Wspólnicy oraz Karolina Wysmułek z kancelarii Wysmułek, Sysło i Wspólnicy.

Adwokatura z uznaniem przyjęła dwa warianty projektu ustawy mającej uregulować status sędziów powoływanych po 2018 roku. Jesteśmy jednak za większym zakresem indywidualnej weryfikacji w tej procedurze oraz szerszym prawem do wnioskowania o wznawianie spraw, w których orzekali sędziowie powołani z udziałem KRS ukształtowanej na mocy noweli z 8 grudnia 2017 - mówi dr hab. Monika Haczkowska, adwokat, współautorka opinii.

Prawo powinno nakazywać ujawnienie, że tekst został wygenerowany przez AI. Ale AI ACT nie nakazuje w praktyce oznaczać, że dane treści tekstowe są generowane lub manipulowane przy pomocy narzędzi AI. Czy chodzi o to, że wtedy zainteresowanie narzędziami AI byłoby zdecydowanie mniejsze, gdyby taki obowiązek istniał – pyta adwokat Rafał Rozwadowski.

Za wyrok nieistniejący, co do zasady, uznaje się takie orzeczenie sądu, które prawnie nie istnieje, gdyż brak mu elementów i warunków, pozwalających, według ustawy procesowej, na nadanie charakteru i skutków wyroku sądu. Konstrukcja wyroku nieistniejącego, znana od dziesięcioleci w teorii prawa, w praktyce była bardzo rzadko stosowana. Zmieniło się to po roku 2015. Od tego czasu jest wybiórczo wykorzystywana zarówno przez władzę wykonawczą, jak i wymiar sprawiedliwości - mówi sędzia Wiesław Kozielewicz, prezes Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego.