Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieście zdecydował o trzymiesięcznym areszcie dla Mieszka R., podejrzanego o morderstwo kobiety na Uniwersytecie Warszawskim. Mężczyzna odbędzie go jednak w zakładzie psychiatrycznym w Radomiu, bo - jak przekazał jego obrońca, adwokat Marcin Zaborowski - sąd miał bardzo duże wątpliwości co do poczytalności jego klienta.

Co zrobić, gdy ktoś kradnie naszą tożsamość, publikuje w internecie zdjęcia bez naszej zgody albo zostawia w sieci złośliwe komentarze? - 1 czerwca rozpoczyna się już III edycja akcji edukacyjnej pod hasłem „Bajeczni Adwokaci”. Razem ze startem akcji będzie miała premierę nowa książka pt. “Leśne sprawy aplikantów adwokackich, czyli hejt w internecie, tajemnicza nagroda i krecia robota pod wielką lipą” autorstwa Ewy Ruszkiewicz z ilustracjami Zuzanny Kledzik.

Zmarła prof. Teresa Gardocka, specjalistka w zakresie prawa i postępowania karnego, autorka wielu publikacji naukowych, w tym – m.in.: „Postępowanie karne” , „Dylematy praw człowieka”, „Mowa nienawiści a wolność słowa”, „Uchodźcy w Polsce i Europie. Stan prawny i rzeczywistość” oraz „Prawa mniejszości narodowych”. Redaktor naukowa prac zbiorowych z zakresu prawa karnego, takich jak: „Zamęt w wymiarze sprawiedliwości karnej” i „Medyczne prawo karne”.

Na oddziałach szpitalnych, w przychodniach czy gabinetach lekarskich coraz częściej można zauważyć zastosowanie sztucznej inteligencji. Zastanawialiście się w jaki sposób lekarze wykorzystują AI w swojej codziennej pracy?

Po kolejnych spotkaniach związkowców z przedstawicielami Ministerstwa Sprawiedliwości wiadomo m.in., że wynagrodzenia pracowników sądów nie będą powiązane z płacą minimalną. Z kolei Związek Zawodowy Prokuratorów i Pracowników Prokuratury RP wystosował apel do ministra o uwzględnienie środków na rozwiązania systemowe, dotyczące wynagrodzeń pracowników prokuratury i sądów w budżecie na 2026 rok.

Sąd Najwyższy zawiadomił, że w kwietniu tego roku zmarło dwóch sędziów Sądu Najwyższego w stanie spoczynku. Chodzi o prof. dr hab. Kazimierza Piaseckiego wybitnego cywilistę oraz sędziego Waldemara Łysakowskiego, eksperta sejmowego konsultującego m.in. ustawę o zamówieniach publicznych.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, nie popełnia przestępstwa ten, kto z powodu choroby psychicznej, upośledzenia umysłowego lub innego zakłócenia czynności psychicznych, nie mógł w czasie czynu rozpoznać jego znaczenia lub pokierować swoim postępowaniem. Może też być tzw. niepoczytalność ograniczona - sprawca popełnia przestępstwo, ale można zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary.

Fakt, że ktoś staje przed notariuszem, reprezentując obie strony umowy sprzedaży nieruchomości, nie ma znaczenia dla jej ważności. Podobnie zresztą, jak nieuiszczenie pełnej ceny za jej zakup. Takie wątpliwości podnosi się przy okazji ujawniania kolejnych informacji na temat transakcji zakupu mieszkania, którą zawarł w 2017 r. kandydat na prezydenta Karol Nawrocki. Znalazłyby się jednak argumenty do podważania ważności umowy.

Ministerstwo Sprawiedliwości zabiera się za ulepszenie funkcjonalności rejestrów wymiaru sprawiedliwości. Mają być wygodniejsze w obsłudze, mieć jednolitą szatę graficzną i interfejsy, a korzystanie z nich będzie wymagało tylko jednego logowania i jednokrotnego wprowadzenia danych. Trzy z rejestrów - Elektroniczne Księgi Wieczyste, Rejestr Zastawów i Krajowy Rejestr Karny - mają być zbudowane na nowo.

W ubiegłym roku przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka wystąpiła rekordowa liczba polskich prawników w sprawach naruszeń Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Wśród nich zdecydowanie przeważali adwokaci, byli też radcowie prawni i prawnicy np. Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka - wynika z najnowszej, piątej edycji raportu "Polscy prawnicy przed ETPCz" przygotowanego przez Redakcję Publikacji Elektronicznych LEX. Nadal większość stanowią prawnicy, którzy mają na swoim koncie nieliczne takie sprawy.

Zgromadzenie Izby Adwokackiej w Zielonej Górze zobowiązało swoją radę do zaniechania na 30 dni wyznaczania i przekazywania do sądów zarządzeń o wyznaczaniu pełnomocnika z urzędu oraz kandydata na kuratora w sprawach cywilnych i karnych. To kolejna taka uchwała, w kwietniu swój "protest" rozpoczęła ORA w Częstochowie. Sprawą zajmie się też w najbliższym czasie Naczelna Rada Adwokacka, która co do zasady, popiera działania zgromadzeń w tym zakresie.

Przyspieszenie i usprawnienie postępowań sądowych to obecnie jedno z największych wyzwań stojących przed polskim wymiarem sprawiedliwości. Z działań podejmowanych w tym zakresie w latach 2015-2023 zostawiamy te, które się sprawdziły. Proponujemy też nowe mechanizmy, które mogą realnie poprawić sytuację – zapowiada prof. Paweł Grzegorczyk z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu, przewodniczący zespołu procesowego Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego.

Górna granicy stosunkowej opłaty sądowej od pisma zostanie obniżona z 200 tys. zł do 100 tys. zł. Spółka kapitałowa wnosząca o zwolnienie od kosztów sądowych nie będzie już musiała wykazywać, że jej wspólnicy albo akcjonariusze nie mają dostatecznych środków na zwiększenie majątku spółki lub udzielenie spółce pożyczki. Projekt stosownej ustawy przyjął 6 maja rząd.

Rząd przyjął projekt ustawy w tej sprawie. Obecnie małżonkowie po rozwodzie mają relatywnie krótki, trzymiesięczny termin na to, aby po uprawomocnieniu się wyroku rozwodowego powrócić do nazwiska, które nosili przed ślubem. Takie oświadczenie składa się przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego lub konsulem. Projekt ustawy zmieniającej kodeks rodzinny i opiekuńczy, który obecnie jest w opiniowaniu, zakłada jednak znaczące wydłużenie terminu na złożenie tego oświadczenia.

Po „sprawie puławskiej” minister klimatu i środowiska przygotował projekt zmiany rozporządzenia w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Nowelizacja ma wskazywać, że dopuszczalne poziomy hałasu nie mają zastosowania do powszechnego korzystania ze środowiska - w tym z boisk, kortów, bieżni i skateparków - przeznaczonych do aktywności sportowej o charakterze szkolnym lub rekreacyjnym, w zakresie tej aktywności.

Okręgowa Rada Adwokacka w Warszawie uruchomiła długofalowy program wsparcia psychologicznego dla członków izby adwokackiej w Warszawie. Jest on realizowany od 5 maja 2025 r. Chodzi zarówno o konsultacje psychologiczne, jak i psychiatryczne. Prowadzone będą przez specjalistów, którzy - jak zapewnia ORA - pracowali już z wieloma przedstawicielami zawodów prawniczych, w tym posiadają doświadczenie w pracy z adwokatami.

Adwokaci, radcowie, prokuratorzy i notariusze, którzy od 2018 r. byli powoływani na stanowiska sędziowskie, zgodnie z planem Ministerstwa Sprawiedliwości - już w październiku 2025 r. będą musieli odejść z sędziowskiego zawodu. Na osłodę pozostanie im start w powtórzonych konkursach i możliwość objęcia stanowiska referendarza sądowego. Tu zaczyna się jednak problem, bo referendarze, podobnie jak samorządy prawnicze, widzą w takim rozwiązaniu szereg zagrożeń. Już wystąpili w tej sprawie do ministra sprawiedliwości. Liczne pozwy wieszczą z kolei prokuratorzy.

Sąd będzie mógł uznać wytoczone powództwo za nadużycie prawa procesowego, gdy stwierdzi, że jego wyłącznym celem jest stłumienie debaty publicznej. Co więcej, zostanie ustanowiony mechanizm zabezpieczenia kosztów procesu poprzez możliwość nałożenia na powoda obowiązku kaucji, w sytuacji gdy pozwany uprawdopodobni, że chodzi o SLAPP. Same procedury mają zostać przyspieszone nawet do terminu nie dłuższego niż sześć miesięcy - to założenia projektu, który ma chronić uczestników debaty publicznej.

Zniesienie przywróconych w 2019 roku odrębnych postępowań gospodarczych jest już prawie przesądzone, ale nie nastąpi to jeszcze za pomocą tzw. ustawy naprawczej, która zniesie odrębne postępowania konsumenckie. Komisja Kodyfikacyjna Prawa Cywilnego chce to umieścić w kolejnej nowelizacji procedury cywilnej i powiązać z nowym uregulowaniem zasad prekluzji dowodowej. Jednak niektóre z rozwiązań dyscyplinujących uczestników postępowań mają pozostać.

Przeszukanie elektronicznych nośników danych, głównie telefonów komórkowych, w praktyce organów ścigania jest zastępowane ich oględzinami wewnętrznymi, które właścicielowi nie gwarantują odpowiedniej ochrony prawnej i mogą oznaczać dostęp do danych, które nie są związane z postępowaniem. Rzecznik praw obywatelskich zabiega o dostosowanie przepisów ustawowych i wewnętrznych regulacji prokuratury do standardu konstytucyjnego i europejskiego.