Od Nowego Roku w Urzędzie Ochrony Danych Osobowych wprowadzono zmiany organizacyjne, które mają usprawnić działanie i skrócić czas rozpatrywania spraw. Ich celem jest także zwiększenie skuteczności podnoszenia świadomości na temat ochrony danych osobowych w społeczeństwie.

Zakończyły się międzyresortowe prace zespołu nad zmianami, które mają zaostrzyć kary za rażącą niebezpieczną, brawurową jazdę i m.in. za wypadek ze skutkiem śmiertelnym. Będzie też nowy typ przestępstwa - organizacja i udział w nielegalnych wyścigach samochodowych oraz jawny rejestr osób, które mają dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów. Rząd chce, by projekt w najbliższych miesiącach trafił do Sejmu, a w pierwszym półroczu tego roku do podpisu prezydenta.

Złożenie przez klienta oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego (SKD) rodzi wątpliwość, czy klient ma obowiązek uiszczania rat odsetkowych oraz innych kosztów kredytu. Niedawno zapadło ważne postanowienie. Sąd Okręgowy w Warszawie przyznał kredytobiorcy zabezpieczenie w postaci zawieszenia płatności odsetek i dodatkowych kosztów wynikających z umowy.

Szczególna, przyspieszona ścieżka dochodzenia roszczeń o ochronę dóbr osobistych w związku z naruszeniami w interenecie nie znajduje aprobaty wśród prawników. Poselski projekt nowelizacji kodeksu postępowania cywilnego ma wiele mankamentów, zwłaszcza jeśli idzie o zachowanie krótkich terminów instrukcyjnych i pozyskiwania danych przez sądy.

Coraz więcej osób ogłasza upadłość konsumencką. Korzystają z niej jednak nie tyle typowi konsumenci, ile byli przedsiębiorcy, którzy wpadli w spiralę zadłużenia, kiedy jeszcze prowadzili firmę. Taka upadłość, w porównaniu do tej "zwykłej", jest bowiem dużo tańsza i prostsza. A sąd może ją ogłosić, nawet jeżeli były przedsiębiorca nie ma ani jednej złotówki.

W czerwcu 2024 r. referendarze stracili możliwość szybszego awansu na stanowisko sędziego bez konieczności aplikacji uzupełniającej. O przedłużenie terminów apelowali do Ministerstwa Sprawiedliwości. Teraz resort poinformował ich, że taka zmiana zostanie zaproponowana w projekcie ustawy o przywracaniu ładu konstytucyjnego. Mają to być dodatkowe dwa lata na zasadzie wyjątku uzasadnionego sytuacją związaną z nieprawidłowo ukształtowaną KRS.

Resort zdrowia opublikował szczegółowe standardy akredytacyjne dla podstawowej opieki zdrowotnej (POZ). To realizacja upoważnienia zawartego w ustawie o jakości i bezpieczeństwie pacjenta. Nadal nie opublikowano jeszcze odrębnych rozporządzeń dotyczących wskaźników mierzenia jakości w jednostkach POZ oraz Ambulatoryjnej Opieki Specjalistycznej (AOS). Na razie pierwszy przyjęty dokument w tym zakresie dotyczy tylko szpitali.

Zgodnie z obowiązującym przepisem referendarz może być po co najmniej 10 latach pracy mianowany na stanowisko starszego referendarza. Decyduje o tym prezes sądu apelacyjnego. Referendarze od dawna podkreślają, że to powinno ulec zmianie, bo ich awans, a nawet wszczęcie procedury, zależy od uznaniowej decyzji prezesa, często podyktowanej sytuacją finansową w sądzie. Teraz MS chce, by prezesi sami inicjowali proces awansu zawodowego referendarza.

Obecnie brak jest jednolitej praktyki w zawieraniu ugód sądowych na posiedzeniach zdalnych. Część prawników, w tym sędziów, uważa, że ugoda w każdym przypadku powinna być podpisana przez strony, co niekiedy wymusza wyznaczenie kolejnej rozprawy. Pomóc mogłyby odpowiednie rozwiązania ustawowe tak, by wyraźnie przesądzona została kwestia poprawności zawarcia ugody zdalnie.

Rada Ławnicza Sądu Najwyższego apeluje do władzy ustawodawczej i wykonawczej RP o możliwie jak najszybsze wprowadzenie gruntownych zmian w sądownictwie, w tym w Sądzie Najwyższym, tak aby przywrócić bezdyskusyjnie legalny, niepodważalny i niebudzący wątpliwości stan prawny. Chodzi o likwidację obu nielegalnych izb i usunięcie z wszystkich tzw. neo-sędziów bez pozostawienia tym osobom przywilejów wynikających ze statusu sędziego.

Ministerstwo Sprawiedliwości chce dać asystentom dwa dodatkowe lata na szybszy awans na stanowisko sędziego. Powodem ma być KRS, ukształtowana po 2028 r., czyli z 15 sędziami/członkami wybranymi przez Sejm, nie przez sędziów. Asystenci postulują o to od dłuższego czasu, od czerwca nie mają już możliwości startowania w konkursach sędziowskich bez aplikacji uzupełniającej.

Ministerstwo Sprawiedliwości przeprowadziło szczegółowy audyt działalności Krzysztofa Gołąba, doradcy restrukturyzacyjnego. Zdaniem tego resortu syndyk dopuścił się rażącego i uporczywego naruszenia przepisów prawa w związku z wykonywaniem czynności syndyka. MS podjęło więc decyzję o natychmiastowym cofnięciu mu licencji doradcy restrukturyzacyjnego.

Wraca kwestia wysyłania przez banki do kredytobiorców aneksów do umów, związanych ze zmianą wskaźnika referencyjnego. Banki tłumaczą, że ich klienci nie mają się czego obawiać, natomiast pełnomocnicy kredytobiorców zalecają swoim klientom ostrożność i uważanie na zapisy, które mogą utrudnić im dochodzenie roszczeń.

Ministerstwo Sprawiedliwości wprowadza kolejne zmiany dotyczące przydziału spraw dla sędziów pełniących określone funkcje. Zgodnie z już obowiązującym rozporządzeniem co najmniej 10 proc. ale nie więcej niż 15 proc. przewidziano dla sędziego delegowanego do pełnienia obowiązków głównego specjalisty w Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury lub prowadzenia zajęć w KSSiP. Z kolei dla koordynatora do spraw współpracy międzynarodowej i praw człowieka w sprawach cywilnych albo w sprawach karnych ustalono wskaźnik na poziomie 75 proc.

Ministerstwo Sprawiedliwości chce usunąć niespójność pomiędzy przepisami kodeksu postępowania karnego a kodeksu postępowania cywilnego w zakresie terminu skuteczności doręczenia pisma przez portal informacyjny sądów. W projekcie, który trafił do opiniowania, sformułowanie "po upływie 14 dni" zastąpione zostało "z upływem 14 dni". MS uzasadnia to tym, że chce usunąć właśnie niespójność w przepisach.

Zbiegły do Węgier poseł PiS Marcin Romanowski przekazał, że "zrzekł się statusu posła zawodowego". W związku z tym nie będzie pobierać poselskiego wynagrodzenia. Wyprzedził w ten sposób uchwalenie nowelizacji ustawy o sprawowaniu mandatu posła i senatora. A projekt zakłada, że wydanie przez sąd postanowienia o tymczasowym areszcie pozbawia parlamentarzystę prawa do uposażenia.

Wszyscy sędziowie orzekający w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN zostali powołani na wniosek KRS, w której skład wchodziły osoby wymienione w art. 187 ust. 1 Konstytucji, w szczególności 15 członków wybranych spośród sędziów, zgodnie z art. 187 ust. 4 Konstytucji i na zasadach określonych ustawą o KRS. Nieprawdą jest stwierdzenie, że „powołania do Izby nastąpiły w skrajnie upolitycznionej procedurze przed organem zdominowanym przez jedną opcję polityczną - pisze I prezes SN prof. Małgorzata Manowska.

Wzrost wysokości minimalnego wynagrodzenia ogranicza możliwość egzekucji długu od coraz większej liczby dłużników. Komornicy, ale też prawnicy reprezentujący wierzycieli apelują o zmiany w przepisach, bo jak podkreślają, nadal część pracowników wykorzystuje przepisy, zatrudnia się na umowę o pracę z minimalnym wynagrodzeniem, by uniknąć egzekucji. Dodatkowo - jak wskazują - emeryci nie są tak chronieni - w ich przypadku kwota wolna od zajęcia wynosi do 75 proc. minimalnej emerytury.

Projektowana nowelizacja kodeksu postępowania karnego ma usunąć przepisy pozwalające prokuratorowi na przysłuchiwanie się rozmowom podejrzanego z obrońcą. To ważna zmiana uznająca w Polsce międzynarodowe standardy dotyczące poufności takich kontaktów. Jednak nadal zostanie przepis pozwalający na monitorowanie takich spotkań w aresztach i zakładach karnych.

Od Nowego Roku adwokaci i radcy prawni mają mieć zarejestrowany adres do doręczeń elektronicznych i aktywowaną e-skrzynkę. Będą w ten sposób komunikować się m.in. z administracją publiczną. Tyle, że nie od razu - podmioty publiczne dostały dodatkowy rok na uporanie się z e-doręczeniami. Prawnicza e-skrzynka może więc w tym czasie świecić pustkami. Dodatkowo, choć istnieje obowiązek posiadania, to nie przewidziano żadnych konsekwencji za jej brak.