Pracownik socjalny interweniujący w rodzinie, w której dochodzi do przemocy wobec dziecka, może już zdecydować o umieszczeniu go np. w rodzinie zastępczej gdy tylko uzna, że istnieje zagrożenie dla jego zdrowia i życia. Wcześniej bolączką było brzmienie przepisu wskazujące, że takie zagrożenie musi być bezpośrednie. Zmiana już obowiązuje.

Nowy projekt ustawy o Sądzie Najwyższym autorstwa środowiska sędziowskiego zakłada rewolucyjne zmiany. Likwidację dwóch izb, odsunięcie od orzekania neo-sędziów wybranych do SN w wadliwej procedurze przez polityków, a także zrezygnowanie z udziału ławników. Projekt wprowadza też nowy rodzaj skargi oraz zniesienie skargi nadzwyczajnej. Zmiany te mają na celu przywrócenie sprawnego funkcjonowania SN i jego autonomii.

Rozdzielenie funkcji Prokuratora Generalnego i Ministra Sprawiedliwości, powołanie Naczelnej Rady Prokuratury, wzmocnienie prokuratorskiego samorządu, spłaszczenie struktury poprzez likwidacje prokuratur regionalnych, ograniczenie nadzoru przełożonych nad czynnościami prokuratora - to założenia do projektu ustawy o prokuraturze, które Stowarzyszenie Prokuratorów Lex Super Omnia przedstawiło podczas III Kongresu Prawników Polskich.

Coraz dłuższe postępowania przygotowawcze, coraz więcej aresztów, Trybunał Konstytucyjny zdyskredytowany na forum międzynarodowym, uzurpujący sobie prawo do orzekania w sprawach, w których orzekać nie powinien, targany konfliktami Sąd Najwyższy - taka wizja wymiaru sprawiedliwości wyłania się z wystąpień uczestników III Kongresu Prawników Polskich.

Polscy prawnicy stoją przed wielką szansą. Jeśli uda się im odwrócić negatywny bieg zdarzeń, to środowisko prawnicze i organizacje społeczne będą miały zasługi dla demokracji w Polsce, ale także dla wzmocnienia Unii Europejskiej. A zatem potrzebna jest odwaga i wytrwałość w walce o praworządność - wskazywano, rozpoczynając III Kongres Prawników Polskich, który trwa w Europejskim Centrum Solidarności w Gdańsku.

Stowarzyszenie Sędziów Polskich Iustitia przygotowało projekt ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa. Projekt zakłada przywrócenie zasad praworządności w wyborze sędziów i włączenie sędziów wszystkich szczebli oraz obywateli w ten proces, a także członków korporacji prawniczych. Obecna KRS nie jest organem konstytucyjnym, co stwierdził Sąd Najwyższy w Izbie Karnej w uchwale z 2 czerwca 2022 roku.

Sędziowie obywatelscy mieliby w sądach zastąpić dotychczasowych ławników. Co więcej, w myśl projektu przygotowanego m.in. przez Stowarzyszenie Sędziów Polskich Iustitia, to strony decydowałyby, czy chcą ich udziału w sprawie, czy nie. W postępowaniu cywilnym, w pierwszej instancji, potrzebny byłby ich zgodny wniosek, a w postępowaniu karnym - wniosek oskarżonego.

Wymiar sprawiedliwości wymaga naprawy, ale nie może się to odbywać przez narzucenie z góry jakiegoś rozwiązania i bez uwzględniania tego co powinno być najważniejsze, czyli interesu obywateli. Priorytetem nie mogą być interesy, którejkolwiek z prawniczych grup zawodowych. A bolączek jest wiele - nie tylko neosędziowie, ale też długotrwałość postępowań sądowych, koszty ich prowadzenia, czy niedofinansowany system świadczenia pomocy prawnego z urzędu - mówi Przemysław Rosati prezes Naczelnej Rady Adwokackiej.

Rozprawie - jak wynika z piątkowej wokandy na stronie TK - wyznaczonej na 13 lipca na godz. 11 - przewodniczyć ma sędzia Stanisław Piotrowicz, sprawozdawcą ma być sędzia Jarosław Wyrembak, zaś w składzie są jeszcze sędziowie Justyn Piskorski, Piotr Pszczółkowski i Bartłomiej Sochański.

W ciągu ostatnich dwóch kadencji Sejmu doszło do poważnego zaburzenia trójpodziału władzy, przede wszystkim na niekorzyść władzy sądowniczej. Najwięcej zyskała władza wykonawcza - wskazywali prelegenci konferencji "Lepsze prawo, lepsza Polska". Podkreślali konieczność refleksji na temat sądownictwa.

Tyle orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego zostało wydanych przy udziale sędziów dublerów i - w myśl projektu ustawy o TK - muszą one zostać uznane za nieważne. Wśród nich jest m.in. wyrok uchylający jedną z przesłanek legalnej aborcji, ale też orzeczenia dotyczące np. stawek za urzędówki adwokackie i radcowskie. Miałaby też zostać wprowadzona swoista ochrona dla obywatela - taka nieważność nie będzie wpływała na wydane w danej sprawie rozstrzygnięcie sądu powszechnego.

Wybory parlamentarne i prezydenckie w 2015 r. rozpoczęły pasmo przemian zmierzających w stronę zwiększenia potencjału władzy publicznej. Tę tendencję pogłębiły sytuacje kryzysowe - pandemia, kryzys migracyjny i wojna w Ukrainie - wynika z raportu Centrum Badań Procesu Legislacyjnego Uczelni Łazarskiego.

Czerwiec to kolejny miesiąc, który przynosi prokuratorom wygrane w sprawach dotyczących wynagrodzeń, a konkretnie kształtowania ich na podstawie zapisów ustawy okołobudżetowej, a nie ustrojowej, czyli Prawa o prokuraturze. Tylko w Nowej Soli zapadło dziewięć korzystnych dla prokuratorów rozstrzygnięć, co istotne, sąd nadał im rygor natychmiastowej wykonalności. Sądy oddalają też wnioski o zawieszanie postępowań do momentu rozstrzygnięcia pytań prawnych przez TK.

Sędzia Piotr Gąciarek z Sądu Okręgowego w Warszawie otrzymał wytyk orzeczniczy od prezesa sądu dyscyplinarnego Sądu Apelacyjnego SSA Izabeli Szumniak. Stwierdziła ona oczywistą i rażącą obrazę prawa przez sędziego Gąciarka. Obraza polegała na zawieszaniu postępowań wykonawczych wydanych przez sędziów powołanych przez nową Krajową Radę Sądownictwa, utworzoną po zmianie ustawy z grudnia 2017 r.

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że prawo unijne nie stoi na przeszkodzie temu, by sąd krajowy, który wystąpił z wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, zawiesił postępowanie główne jedynie w odniesieniu do tych aspektów postępowania, na które odpowiedź Trybunału może mieć wpływ. Sprawa dotyczyła Bułgarii, ale może też oddziaływać na praktykę polskich sądów.

W Sejmie trwają prace nad pakietem zmian m.in. w procedurze cywilnej, które na stałe wprowadzą możliwość przeprowadzania rozpraw zdalnych. Rozwiązanie, które miało być ratunkiem w czasie pandemicznych obostrzeń, wpisało się już na stałe w sądową rzeczywistość. I choć gros prawników, w tym sędziów i pełnomocników, je chwali, są i tacy, co mają wątpliwości konstytucyjne.

Asesura jest wątpliwa konstytucyjnie, więc powinno się od niej odejść. Wystarczą sędziowie powołani bezterminowo, którzy w pierwszych latach orzekania będą podlegali dodatkowym ocenom - uważa Stowarzyszenie Sędziów Polskich Iustitia. Taka propozycja ma się znaleźć w pakiecie zmian uzdrawiających wymiar sprawiedliwości. Prawnicy są w tym zakresie podzieleni, część uważa, że kierunek jest dobry, inni, że spowoduje to odpływ absolwentów KSSiP do wolnych zawodów.

Wciąż zdarza się, że interwencje służb następują zbyt późno, w momencie kryzysu, co uniemożliwia prowadzenie działań naprawczych w przypadku zagrożenia dobra dziecka. Wiele da się też naprawić w obszarze współpracy służb, których zadaniem jest ochrona dzieci - wynika z badań, które przeprowadziła dr hab. Magdalena Szafranek z Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego.

Podawanie sądowi każdorazowo nowego adresu do doręczeń podczas procesu, jak również wszystkich dowodów i twierdzeń już w pierwszych składanych pismach – to nowe wymogi dotyczące osób prowadzących jednoosobowo działalność gospodarczą. Niedopełnienie ich będzie oznaczać konsekwencje, np. pozostawienie pisma sądowego w aktach sprawy, ze skutkiem doręczenia.

Areszty w Polsce nadal są systemowym problemem. Prokuratorzy coraz częściej występują z takimi wnioskami, a sędziowie w większości przypadków wnioski te zatwierdzają. Dla poprawy sytuacji potrzeba zmian w przepisach, szkolenia sędziów i prokuratorów, oddzielenia polityki od wymiaru sprawiedliwości i funkcji Ministra Sprawiedliwości od Prokuratora Generalnego - wynika z raportu przygotowanego przez Stowarzyszenie Sędziów Polskich Iustitia.