W środę 15 marca wchodzi w życie ustawa o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, która stwarza prawne ramy m.in do ubiegania się przez Polskę o pieniądze z UE na wsparcie rolnictwa, oraz mieszkańców, przedsiębiorców i samorządów z obszarów wiejskich. Na ten cel przeznaczonych zostanie ponad 25 mld euro.

15 marca to jeden z terminów, w którym znaczna grupa przedsiębiorców z różnych branż musi przekazać sprawozdania środowiskowe, a często także wnieść stosowne opłaty. Chodzi m.in. o wprowadzających różnego rodzaju produkty. O obowiązku muszą pamiętać m. in.: przedsiębiorcy wprowadzający produkty w opakowaniach, torby foliowe czy oleje i preparaty smarowe. Za niedopełnienie obowiązku grozi grzywna.

Jeszcze nie wybrnęliśmy z legislacyjnego pata z ustawą dotyczącą odległości budynków mieszkalnych od wiatraków, a już pojawiają się propozycje prawnego uregulowania budowy farm fotowoltaicznych. I pytania, czy czerpanie energii ze światła może zaburzyć działalność agroturystyczną i ochronę przyrody. W Białowieży trwa właśnie spór o budowę farmy w otulinie parku narodowego.

Pohukiwania polskiego rządu o niewykonaniu wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie zasad ochrony zagrożonych siedlisk i gatunków oraz możliwości zaskarżania przez organizacje społeczne planów urządzenia lasu, to kolejna szkodliwa bitwa rządu z Unią. Jedyne, do czego może ona doprowadzić, to kolejne kary nałożone na Polskę. A unijne reguły wymagają, by sądy już teraz stosowały się do tego orzeczenia.

Nakaz rozbiórki nie może być kierowany do inwestora, jeżeli ten nie wykonałby decyzji. W takiej sytuacji obowiązkiem tym należy obciążyć właściciela nieruchomości - orzekł Naczelny Sąd Administracyjny. Gdyż to on ponosi odpowiedzialność za stan nieruchomości i za to, co się na niej wykonuje. Sąd podkreślił, że nakaz powinien być skierowany do takiej osoby, która ma realną możliwość jego wykonania.

Grant OZE budzi duże zainteresowanie we wspólnotach i spółdzielniach mieszkaniowych. Jednak ich członkowie powinni pamiętać, że korzyści z zainstalowania na dachu fotowoltaiki będzie miała spółdzielnia i wspólnota, a nie bezpośrednio mieszkańcy. Aby otrzymać dofinansowanie trzeba spełnić kilka warunków.

Organizacje ochrony przyrody muszą mieć prawo skierowania sprawy i zbadania planu urządzenia lasu na drodze sądowej, zwłaszcza jeżeli zmiany wiążą się z dużą ingerencją. To jedna z istotniejszych tez wydanego dziś przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyroku, który uwzględnił skargę Komisji Europejskiej przeciwko Polsce. Z rozstrzygnięcia są zadowolone zwłaszcza organizacje proekologiczne.

Wystarczy jeden komin w zakładzie lub nawet tylko niezorganizowana emisja w firmie, żeby powstała konieczność wysyłania sprawozdań w kilka miejsc. Nie dość tego – praktycznie w każdym przypadku należy przedstawić dane inaczej. Wielość wymogów sprawozdawczych w zakresie emisji do powietrza utrudnia działanie przedsiębiorcom, a małe firmy wręcz zniechęca do wywiązywania się z obowiązków. 

Inwestycja nie była przedsięwzięciem mogącym mieć znaczący wpływ na środowisko, więc umorzono postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jej realizacji. Stowarzyszenie wniosło odwołanie, ale organ uznał, że podmiot ten nie jest stroną postępowania. Sądy administracyjne zgodziły się z tym stanowiskiem.

Po raz kolejny, z początkiem roku, na terenie nadleśnictw Białowieża i Hajnówka wprowadzono zakaz wstępu do lasu. Uderza on w mieszkańców, turystów i osoby, które udzielają pomocy humanitarnej cudzoziemcom przedostającym się z Białorusi w poszukiwaniu azylu w Unii Europejskiej. Według prawników powód wskazany przed nadleśnictwa już wygasł, a przedłużany od 2016 r. zakaz budzi duże wątpliwości.

Niektórzy przedsiębiorcy muszą pamiętać, że 28 lutego mija termin wniesienia rocznej opłaty za wpis do bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami. Jej brak wiąże się z usunięciem wpisu z bazy. A prowadzenie działalności bez wymaganego na wniosek wpisu do rejestru BDO zagrożone jest karą od 1000 zł do nawet 1 mln zł.

„Mój Prąd”, to program dofinansowania mikroinstalacji fotowoltaicznych. Obecna formuła programu nie przewiduje możliwości poszerzenia katalogu wnioskodawców o kościoły oraz inne związki wyznaniowe – informuje Ministerstwo Klimatu i Środowiska w odpowiedzi na interpelację poselską.

Plany ochrony parków krajobrazowych powinny być uwzględnione przy sporządzaniu aktów planistycznych. Zwarte w nich ustalenia nie mogą być jednak uznane za samoistne zakazy, które wywierają bezpośrednie skutki prawne. Oznacza to, że nie mają one wiążącego charakteru w sprawach o ustalenie warunków zabudowy i pozwolenia na budowę.

Do końca marca gminy mają czas na uchwalenie rocznych programów opieki nad zwierzętami bezdomnymi i zapobiegania bezdomności zwierząt. Gminy często formułują programy w sposób szczątkowy, tymczasem powinny one zostać dokładnie rozpisane i wskazywać, w jaki sposób obowiązki będą realizowane na danym terenie.

Osoby, które utrzymują drób na własne potrzeby, nie muszą go rejestrować u Powiatowego Lekarza Weterynarii ani w Krajowej Bazie Danych Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - przypomina Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Pozwala na to prawo unijne, ale nie zostało ono jeszcze wdrożone do polskiego porządku prawnego. Jednak do czasu przyjęcia odpowiednich przepisów MRiRW zaleca powstrzymanie się od rejestracji takiego drobiu.

Nieograniczona, nadmierna emisja sztucznego światła w przestrzeni publicznej godzi w konstytucyjne prawa obywateli do ochrony zdrowia oraz do czystego środowiska - twierdzi Rzecznik Praw Obywatelskich. I dodaje, że zakłóca to naturalny biorytm człowieka i powoduje m.in. bezsenność. Obniża komfort życia mieszkańców nie tylko miast, ale i wsi, co przekłada się na pogorszenie zdrowia.

Projekt przepisów wprowadzających unijną dyrektywę ograniczającą zużycie plastiku trafił już do Sejmu. Nałoży nowe obowiązki na przedsiębiorców wykorzystujących w swojej działalności przedmioty jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych. Ale zmiany dotkną też gminy oraz samorządy województw, do których obowiązków należeć będzie m.in. pobieranie opłat od firm stosujących plastikowe opakowania.

Żaden z 35 małopolskich i dolnośląskich kurortów górskich nie spełnia prawnych standardów jakości powietrza. Mimo to gminy te pobierają tzw. opłaty klimatyczne, często niezgodnie z prawem - to wnioski z raportu Fundacji ClientEarth Prawnicy dla Ziemi. Są już orzeczenia sądów kwestionujące te opłaty, ale według resortu środowiska nie jest ona powiązana z kwestią jakości powietrza w danej miejscowości.

Sąsiedzi miejsc, w których odbywają się różne rozrywkowe imprezy, skarżą się na związany z tym hałas. Nie ma przepisów, które chroniłyby ich prawa. Resort środowiska zgadza się z potrzebą odpowiednich zmian prawnych, ale negatywne stanowisko zajmuje w tej sprawie resort spraw wewnętrznych. Rzecznik Praw Obywatelskich apeluje do premiera o zapewnienie koordynacji działań właściwych ministrów.

Czas ucieka, a obowiązkowych kaucji, nawet na popularne, szklane butelki, nie mówiąc już o opakowaniach plastikowych, wciąż nie ma. Niepokoi to organizacje pozarządowe, które apelują do premiera Morawieckiego o przyspieszenie prac nad ustawą i skierowanie projektu do Sejmu. Podkreślają też, że wprowadzenie systemu cieszy się zarówno poparciem społeczeństwa, jak i rynku.