Nowy rodzaj rekompensat dla rolników z torfowisk i terenów podmokłych, nowa definicja trwałych użytków zielonych – to elementy projektu ustawy o zmianie ustawy o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027. Propozycja przedłożona przez ministra rolnictwa została przyjęta przez rząd, teraz zajmie się nią Sejm.

Umowy dzierżawy ziemi rolnej mają być zawierane w formie pisemnej, z potwierdzeniem ich zawarcia przez notariusza, kierownika biura powiatowego ARiMR lub wójta - zakłada projekt ustawy o dzierżawie rolniczej (UD279), opublikowany na stronie Rządowego Centrum Legislacji. Za dzierżawę ziemi jej użytkownik płaci czynsz.

Będą ostrzejsze kryteria weryfikacji, czy rzeczywiście jest się aktywnym rolnikiem, co ma wspomóc osoby, które rzeczywiście pracują w gospodarstwach rolnych. Mniejsi rolnicy od 2027 r. - aby liczyć na dopłaty bezpośrednie - musieliby wykazywać, że rzeczywiście prowadzą działalność rolniczą. Tak wynika z projektu ustawy, którą we wtorek przyjął rząd.

Posłowie nie zdołali odrzucić weta prezydenta Karola Nawrockiego do tzw. ustawy łańcuchowej, dotyczącej trzymania psów na uwięzi. Część rozwiązań znajdujących się w noweli trafiła już do projektu prezydenckiego, który został złożony w Sejmie.

Od wiosny ponad 7000 sklepów handlujących środkami ochrony roślin będzie musiało zbierać dokładne dane o swoich kontrahentach, którzy nabywają najbardziej niebezpieczne dla zdrowia i życia chemikalia. Oprócz imiennych faktur, nawet na małe kwoty, trzeba też będzie prowadzić dokładną ewidencję kupujących.

Resort rolnictwa chce wydłużenia o kolejne dziesięć lat zakazu sprzedaży państwowej ziemi rolnej. Zakaz sprzedaży areału z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa miał wygasnąć w końcu kwietnia przyszłego roku. Podczas wtorkowego posiedzenia Rada Ministrów przyjęła projekt w tej sprawie.

W wyniku nielegalnego porozumienia dealerów maszyn rolniczych Claas rolnicy przez ponad dekadę nie mogli kupować maszyn i części zamiennych od samodzielnie wybranego sprzedawcy. Zmowa cenowa została właśnie ukarana - sieć dealerska będzie musiała zapłacić 170 milionów złotych kary.

Informacja o udzielonej pomocy de minimis będzie uwzględniana w centralnych rejestrach prowadzonych przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz – w zakresie rolnictwa i rybołówstwa – Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Dzięki temu zmniejszy się liczba dokumentów, które przedsiębiorca musi złożyć przy ubieganiu się o taką pomoc. Nad stosownymi przepisami deregulacyjnymi pracuje Rządowe Centrum Legislacji.

Prezydent podpisał nowelizację, która – zgodnie z unijnym rozporządzeniem 2025/2203/UE - przesuwa o rok obowiązek prowadzenia specjalnej elektronicznej ewidencji środki ochrony roślin. Będą ją musiały jednak prowadzić nawet najmniejsze gospodarstwa rolne, gdyż wcześniej Karol Nawrocki zawetował korzystne dla nich przesunięcie terminu o nawet dziesięć lat.

Od 17 lutego 2026 r. sprzedawane luzem świeże owoce, warzywa i banany będą musiały być oznakowane flagą kraju pochodzenia. Od 14 czerwca 2026 r. wejdą natomiast w życie nowe zasady dotyczące etykietowania miodu, soków i dżemów. Z etykiet dżemów, galaretek i marmolad zniknie obowiązek podawania informacji o zawartości cukrów.

W 2026 r. stawka zwrotu podatku akcyzowego od oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej wyniesie 1,50 zł na 1 litr oleju – wynika z projektu rozporządzenia ministra rolnictwa i rozwoju wsi. W 2025 r. stawka ta wynosi 1,46 zł. Resort tłumaczy, że podwyżka ma częściowo zrekompensować rolnikom inne obciążenia.

Rolnicy-producenci owoców mają trochę ponad miesiąc, aby zawalczyć o otrzymanie rekompensaty za straty poniesione w uprawach przez wiosenne przymrozki. Rząd chce maksymalnie wesprzeć rolników, co pozwoliłoby zwiększyć określony przez Unię Europejską budżet pomocowy nawet do 44,4 miliona euro. Pomoc ma trafić tylko do najbardziej poszkodowanych.

Informacje przestrzenne, w tym dane o granicach działek, uprawach i elementach krajobrazu, mają być ogólnodostępne w internecie – zdecydowali senatorowie. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa będzie miała trzy miesiące na uruchomienie rolniczego, bezpłatnego geoportalu, z którego dane można też będzie wykorzystywać komercyjnie. Nowela czeka już tylko na prezydencki podpis.

Działalność w zakresie wyrobu lub rozlewu wina wymaga w Polsce – co do zasady - wpisu do rejestru prowadzonego przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa. To samo dotyczy plantacji winorośli. Mimo tych ograniczeń, branża winiarska szybko się rozwija, a drobną działalność można prowadzić bez rejestracji.

Inwestorzy dostaną czas do końca września 2027 roku na złożenie wniosku o legalizację urządzeń nieposiadających wymaganych pozwoleń wodnoprawnych. Chodzi głównie o gospodarstwa rolne wykorzystujące duże ilości wody w uprawach i hodowli, ale z tej swoistej amnestii skorzystają też prowadzący działalność w turystyce, przemyśle spożywczym, usługach komunalnych czy leśnictwie. To główna propozycja poselskiego projektu nowelizacji prawa wodnego, zgłoszona przez grupę posłów Koalicji Obywatelskiej, którzy wstępnie szacują, że zyskać na amnestii może w całym kraju nawet kilkadziesiąt tysięcy osób.

Już w niedzielę, po raz osiemdziesiąty, najsłynniejsza polska gonitwa - Wielka Warszawska, z pulą nagród wynoszącą 520 tysięcy złotych. Wyścigi konne mają swoją ustawę, specyficzne regulaminy, komisje orzekające i odwoławcze. Niektóre sprawy trafiają nawet na sądowe wokandy, jak głośny przypadek unieważnienia gonitwy „Nagroda St. Leger” czy niepowołania na kolejny sezon doświadczonej sędzi wyścigowej.

Pierwsza część reformy systemu monitorowania SENT wejdzie w życie 17 marca 2026 r. – od tej daty trzeba będzie rejestrować na Platformie Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych (PUESC) transporty odzieży, jeśli przewożona partia będzie ważyła więcej niż dziesięć kilogramów. Chodzi nie tylko o nową odzież, ale i używaną. To samo dotyczy nowego obuwia w partiach powyżej dziesięciu par. W procesie legislacyjnym są jednak jeszcze dwa projekty – pierwszy dotyczy rynku owoców i warzyw (tzw. SENT Ukraina), a drugi to kompleksowa reforma monitoringu przewozów.

Nie ma ogólnopolskich statystyk, ile jest w Polsce nieruchomości, które mają nieuregulowany stan prawny i przez to obrót nimi jest mocno utrudniony. Zresztą zbieranie danych w tym kierunku wymagałoby wnikliwego badania stanu prawnego. Największe problemy dotyczą gruntów rolnych na wsiach, działek wywłaszczanych pod drogi bądź sieci energetyczne i terenów zabudowanych blokami spółdzielczymi w miastach. Nowe rządowe propozycje legislacyjne też nie rozwiązują tych problemów.

Resort infrastruktury planuje legalizację ciągników MTZ Belarus, które były masowo rejestrowane w Polsce pomimo tego, że nie spełniały norm unijnych. Afera dotyczy nawet kilkudziesięciu tysięcy rolników głównie z Podlasia i Pomorza Zachodniego. Będą też dokładniejsze kontrole samochodów z Ukrainy – kto mieszka w Polsce na stałe dłużej niż pół roku, będzie musiał oficjalnie zgłosić swoje zagraniczne auto, z którego korzysta nad Wisłą.

Resort rolnictwa chce, aby producenci rolni odważniej i w większej liczbie korzystali z funduszy europejskich. To również pokłosie problemów z rozliczeniami funduszy dla obszarów wiejskich, które wystąpiły w tym roku. Efektywniej pomagać mieszkańcom wsi mają doradcy rolniczy. Urzędnicy chcą powstrzymać ich masowy odpływ z zawodu, więc proponują obniżenie poprzeczki dla chętnych - już nie trzeba byłoby mieć wyższego wykształcenia.