Informacje przestrzenne, w tym dane o granicach działek, uprawach i elementach krajobrazu, mają być ogólnodostępne w internecie – zdecydowali senatorowie. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa będzie miała trzy miesiące na uruchomienie rolniczego, bezpłatnego geoportalu, z którego dane można też będzie wykorzystywać komercyjnie. Nowela czeka już tylko na prezydencki podpis.

Działalność w zakresie wyrobu lub rozlewu wina wymaga w Polsce – co do zasady - wpisu do rejestru prowadzonego przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa. To samo dotyczy plantacji winorośli. Mimo tych ograniczeń, branża winiarska szybko się rozwija, a drobną działalność można prowadzić bez rejestracji.

Inwestorzy dostaną czas do końca września 2027 roku na złożenie wniosku o legalizację urządzeń nieposiadających wymaganych pozwoleń wodnoprawnych. Chodzi głównie o gospodarstwa rolne wykorzystujące duże ilości wody w uprawach i hodowli, ale z tej swoistej amnestii skorzystają też prowadzący działalność w turystyce, przemyśle spożywczym, usługach komunalnych czy leśnictwie. To główna propozycja poselskiego projektu nowelizacji prawa wodnego, zgłoszona przez grupę posłów Koalicji Obywatelskiej, którzy wstępnie szacują, że zyskać na amnestii może w całym kraju nawet kilkadziesiąt tysięcy osób.

Już w niedzielę, po raz osiemdziesiąty, najsłynniejsza polska gonitwa - Wielka Warszawska, z pulą nagród wynoszącą 520 tysięcy złotych. Wyścigi konne mają swoją ustawę, specyficzne regulaminy, komisje orzekające i odwoławcze. Niektóre sprawy trafiają nawet na sądowe wokandy, jak głośny przypadek unieważnienia gonitwy „Nagroda St. Leger” czy niepowołania na kolejny sezon doświadczonej sędzi wyścigowej.

Pierwsza część reformy systemu monitorowania SENT wejdzie w życie 17 marca 2026 r. – od tej daty trzeba będzie rejestrować na Platformie Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych (PUESC) transporty odzieży, jeśli przewożona partia będzie ważyła więcej niż dziesięć kilogramów. Chodzi nie tylko o nową odzież, ale i używaną. To samo dotyczy nowego obuwia w partiach powyżej dziesięciu par. W procesie legislacyjnym są jednak jeszcze dwa projekty – pierwszy dotyczy rynku owoców i warzyw (tzw. SENT Ukraina), a drugi to kompleksowa reforma monitoringu przewozów.

Nie ma ogólnopolskich statystyk, ile jest w Polsce nieruchomości, które mają nieuregulowany stan prawny i przez to obrót nimi jest mocno utrudniony. Zresztą zbieranie danych w tym kierunku wymagałoby wnikliwego badania stanu prawnego. Największe problemy dotyczą gruntów rolnych na wsiach, działek wywłaszczanych pod drogi bądź sieci energetyczne i terenów zabudowanych blokami spółdzielczymi w miastach. Nowe rządowe propozycje legislacyjne też nie rozwiązują tych problemów.

Resort infrastruktury planuje legalizację ciągników MTZ Belarus, które były masowo rejestrowane w Polsce pomimo tego, że nie spełniały norm unijnych. Afera dotyczy nawet kilkudziesięciu tysięcy rolników głównie z Podlasia i Pomorza Zachodniego. Będą też dokładniejsze kontrole samochodów z Ukrainy – kto mieszka w Polsce na stałe dłużej niż pół roku, będzie musiał oficjalnie zgłosić swoje zagraniczne auto, z którego korzysta nad Wisłą.

Resort rolnictwa chce, aby producenci rolni odważniej i w większej liczbie korzystali z funduszy europejskich. To również pokłosie problemów z rozliczeniami funduszy dla obszarów wiejskich, które wystąpiły w tym roku. Efektywniej pomagać mieszkańcom wsi mają doradcy rolniczy. Urzędnicy chcą powstrzymać ich masowy odpływ z zawodu, więc proponują obniżenie poprzeczki dla chętnych - już nie trzeba byłoby mieć wyższego wykształcenia.

Powstanie urzędowy, choć dobrowolny, system znakowania placówek żywienia zbiorowego. Złote medale otrzymają restauratorzy, którzy w swojej ofercie będą mieli najwięcej ekologicznej i zdrowej żywności. Spis placówek biorących udział w ministerialnym systemie „zielonych” certyfikatów konsumenci mają szybko wyszukać on-line. Projekt przepisów pojawił się na stronie Rządowego Centrum Legislacji i został skierowany do konsultacji.

Od środy zaczynają obowiązywać przepisy, które ułatwiają mieszkańcom okolic planowanego Centralnego Portu Komunikacyjnego zamiany nieruchomości. Mogliby skorzystać z oferty Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa przygotowującego specjalną ofertę „grunt za grunt”. Budujący lotnisko mogliby w ten sposób pozyskać nawet 1300 hektarów. Jeśli to rozwiązanie się sprawdzi, mogłoby znaleźć zastosowanie także przy innych dużych państwowych inwestycjach infrastrukturalnych, jak elektrownia jądrowa, czy budowa kolei dużych prędkości.

Resort rolnictwa i Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przygotowały zmiany sześciu rozporządzeń, aby pomóc producentom rolnym, beneficjentom kilku poddziałań w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020, którzy nie zdążyli do końca czerwca br. ze złożeniem stosownych wniosków. Rolnicy dostaną dodatkową szansę na skompletowanie dokumentów i dokonanie rozliczeń na co najmniej 250 milionów złotych.

Przewoźnicy truskawek, malin i mąki, a także importerzy tego asortymentu - głównie z Ukrainy - mają być zwolnieni z obowiązku zgłaszania takich transportów w systemie monitorowania SENT. Ministerstwo rolnictwa proponuje też rozszerzenie katalogu upraw, do których składek ubezpieczeniowych rolnicy dostaną dopłaty. Chodzi o trawy nasienne, których Polska była kiedyś drugim w Europie producentem i eksporterem, a teraz chcemy odbudować tę pozycję.

Nawet najmniejsze gospodarstwa rolne stosujące środki ochrony roślin będą musiały za kilka miesięcy korzystać ze specjalnej elektronicznej ewidencji, o ile ta w ogóle powstanie i zacznie działać. Weto prezydenta Nawrockiego powoduje, że niechciana na wsi cyfrowa rewolucja zacznie się – przynajmniej formalnie - już w styczniu, choć są co najmniej cztery prawne sposoby, aby jednak do tego nie doszło.

Na stronie Rządowego Centrum Legislacji opublikowano projekt nowelizacji niektórych ustaw w celu wzmocnienia pozycji rolników. Celem projektu jest stworzenie rejestru rolników aktywnych zawodowo, który następnie będzie mógł być wykorzystywany do różnych celów – np. przy udzielaniu pomocy w ramach II filaru Wspólnej Polityki Rolnej (WPR) czy pomocy krajowej.

Wydłużenie okresów, w których można używać oprysków na polach zapowiada resort rolnictwa. To odpowiedź na postulaty organizacji producenckich, które chcą, aby opryskiwanie upraw przeprowadzać również przy bardziej wietrznej pogodzie. Urzędnicy rozważają także liberalizację przepisów o opryskiwaniu pól dronami, zwłaszcza uproszczenie i skrócenie procedury zgłaszania takich lotów.

Biznesmeni, działający w branży rolnej w okolicach Kalisza, przekonali stołeczne sądy dwóch instancji, że trudno im w oparciu o wskaźnik WIBOR, wpisany do ich umowy pożyczki leasingowej, wyliczyć należne odsetki. Dzięki temu przedsiębiorczy małżonkowie wygrali spór z jedną ze spółek pożyczkowo-leasingowych.

Nawet trzy czwarte umów dzierżaw na wsiach jest zawieranych w formie ustnej, co sprzyja nadużyciom przy płatnościach bezpośrednich i przy przetargach na grunty rolne – uważa Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi i chce to zmienić specjalną ustawą. Niestety, nowe przepisy nie obejmą działek, których własność jest zagmatwana – te nadal będą czekały na odważnych do ich zasiedzenia albo pozostaną odłogami.

Osoba, na którą przeszło lub zostało przeniesione prawo własności pojazdu, będzie mogła rozwiązać umowę obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej (OC) we wskazanym przez siebie terminie - zakłada ustawa przyjęta przez Senat w czwartek, 7 sierpnia. Dotąd nie było takiej dowolności – umowy uległy rozwiązaniu zawsze z dniem ich wypowiedzenia.

Unijni sędziowie zostawili państwom członkowskich swobodę orzekania, czy samoprzylepne małe etykiety na owocach i warzywach trzeba traktować rygorystycznie, zaliczając je do opakowań. W praktyce nie oznacza to jednak liberalizacji przepisów, gdyż nowe rozporządzenie 2025/40/UE (PPWR) przesądza jednoznacznie tę kwestię na przyszłość przewidując, jakie wymogi muszą spełniać te owocowo-warzywne naklejki, niezależnie od ich wielkości.

Nowy szef resortu rolnictwa zapowiada, że szybko powstaną przepisy, które zablokują pozwy niezadowolonych z wiejskich zapachów i hałasów, aby nie było kolejnych przegrywanych przez rolników spraw o immisje i ochronę dóbr osobistych, jak ta Szymona Kluki z okolic Łodzi. Są też inicjatywy legislacyjne, aby normy hałasu nie przeszkadzały korzystającym z boisk i stadionów. Pomysły te zderzają się jednak z protestami okolicznych mieszkańców, sceptyczny jest też Rzecznik Praw Obywatelskich.