Rośnie maksymalny limit państwowej ziemi rolnej, która można nabyć bez uzyskiwania zgody resortu rolnictwa. Łatwiej będzie można dokupić areał do 5 hektarów, zamiast dwóch, jak do tej pory. Jednocześnie przez kolejną dekadę priorytetem w zagospodarowaniu gruntów rolnych Skarbu Państwa będą dzierżawy, a nie prywatyzacja.
Tak wynika z obowiązującej od 30 kwietnia ustawy z 23 stycznia 2026 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ochrony polskiego rolnictwa (Dz. U. z 2026 r. poz. 317). Zmiana przepisów była konieczna, ponieważ pod koniec kwietnia upływał okres obowiązywania przepisów wstrzymujących sprzedaż państwowej ziemi rolnej, wprowadzonych w 2016 r. przez rząd Beaty Szydło.
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi (MRiRW) podkreśla, że rolnicy łatwiej powiększą gospodarstwa, a państwowa ziemia pozostanie pod ochroną do 2036 roku. Nowe przepisy upraszczają dostęp do gruntów i skracają procedury.
Polska ziemia musi służyć polskim rolnikom i rozwojowi gospodarstw rodzinnych. Nowe przepisy wzmacniają ten kierunek i odpowiadają na oczekiwania rolników – deklaruje Stefan Krajewski, minister rolnictwa.
Nie dość, że grunty do pięciu hektarów mogą być przekazywane bez konieczności uzyskiwania zgody ministra rolnictwa, to nowela też skraca procedury i ułatwia rolnikom przejmowanie gruntów, które często wcześniej dzierżawili. Ma to przyspieszyć rozdysponowanie gruntów o niewielkiej powierzchni, które stanowią znaczącą część obrotu – w latach 2016–2025 co trzeci wniosek dotyczył nieruchomości o powierzchni 2–5 ha, choć obejmowały one jedynie około 5 procent łącznej powierzchni. Do tej pory zwolnienie z obowiązku uzyskania zgody dotyczyło tylko działek do dwóch hektarów.
W przypadku nieruchomości większych niż pięciohektarowe, MRiRW utrzymuje mechanizm kontroli. Sprzedaż takich gruntów nadal wymaga zgody ministra rolnictwa, wydanej na wniosek Dyrektora Generalnego KOWR. Zdaniem resortu rolnictwa, ma to ograniczyć ryzyko spekulacji. Wzmacnia tez zasadę, że państwowa ziemia rolna ma przede wszystkim wspierać rozwój gospodarstw rodzinnych i stabilność polskiego rolnictwa.
MRiRW nadal stawia na dzierżawy państwowej ziemi. Nowe przepisy wydłużają o dekadę (do 30 kwietnia 2036 r.) wstrzymanie sprzedaży nieruchomości rolnych z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Resort tłumaczy, że odpowiada tym samym na postulaty rolników, którzy od lat wskazują dzierżawę jako najbezpieczniejszą i najbardziej dostępną formę korzystania z ziemi – bez konieczności ponoszenia wysokich kosztów jej zakupu. W 2025 r. Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (KOWR) wydzierżawił ogółem 65 tysięcy hektarów gruntów. Było to o 50 proc. więcej niż w 2024 r. i dwuipółkrotnie więcej niż w 2023 r. Większość została wydzierżawiona rolnikom na powiększanie gospodarstw rodzinnych i spółkom KOWR w celu wzmocnienia ich potencjału produkcyjnego. Łączna powierzchnia gruntów w dzierżawie wynosi już ponad 1,04 miliona hektarów. KOWR rozdysponowuje grunty głównie w przetargach ograniczonych. Mogą w nich uczestniczyć rolnicy indywidualni, którzy chcą powiększyć gospodarstwa lub je utworzyć.
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.
