Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów wszczął postępowanie wyjaśniające w sprawie praktyk Polskich Sieci Elektroenergetycznych. Bada mechanizm nierynkowego redysponowania odnawialnych źródeł energii (OZE), czyli czasowego wyłączania lub ograniczania pracy instalacji. W założeniu ma on służyć zbilansowaniu systemu lub zapobieżeniu przeciążeniom sieci, ale może też wpływać na sytuację na rynku poszczególnych przedsiębiorców.

Do końca miesiąca mamy się dowiedzieć, jak rząd zdefiniuje local content w zamówieniach publicznych i jaką strategię jego wdrażania przyjmie na najbliższe lata. Minister aktywów państwowych Wojciech Balczun zdecydował o przedłużeniu prac ekspertów w tej kwestii.

W czwartek, 5 marca, odbędzie się tegoroczna edycja konferencji Warsaw Disputes Summit. Program obejmuje cztery panele dyskusyjne: ubezpieczenia, bankowość i finanse, energetyka i infrastruktura oraz usługi profesjonalne. Udział w wydarzeniu wymaga rejestracji. Konferencję organizuje warszawskie biuro kancelarii Clyde&Co, a patronat medialny objęło Prawo.pl

W 2026 r. nie będzie można wnieść opłaty zastępczej zamiast przedstawienia do umorzenia „zielonych” świadectw pochodzenia, potwierdzających wytworzenie energii z innych źródeł odnawialnych niż biogaz rolniczy. W przypadku świadectw „błękitnych”, potwierdzających wytworzenie energii z biogazu rolniczego, możliwość wniesienia opłaty zastępczej będzie zależna od miesięcznej średnioważonej ceny praw majątkowych.

Z przepisów przygotowywanych przez Ministerstwo Infrastruktury wynika, że hubami przeładunkowymi dla farm wiatrowych na Bałtyku będą głównie porty w Ustce i w Rowach, choć w tej ostatniej miejscowości brak linii kolejowej. W obu portach priorytetem będą przeładunki na redach. Prawdopodobnie powstaną też dokładne przepisy dotyczące zatrudnienia i przewozu na farmy wiatrowe specjalistycznego personelu, w tym cudzoziemców.

Na początku 2026 r. Komisja Europejska zmieniła wytyczne dotyczące pomocy publicznej w ramach systemu EU ETS. Z perspektywy niektórych przedsiębiorstw energochłonnych to jedna z najistotniejszych zmian regulacyjnych ostatnich lat. Lista sektorów objętych mechanizmem rekompensat została rozszerzona o 22 nowe kody PKD. Może to być więc istotna pomoc dla firm mierzących się z wysokimi cenami energii – pisze Łukasz Pamuła, starszy menedżer w Thedy and Partners.

Po sprzedaży terenu, na którym znajdują się słupy energetyczne czy wodociągi, zbywca działki raczej nie uzyska odszkodowania za obniżenie ceny. Możliwe jest jeszcze dochodzenie wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości. Nie jest to jednak droga prosta i nie zawsze zakończy się sukcesem.

W działalności przedsiębiorstw energetycznych ryzyko regulacyjne stanowi jeden z istotnych obszarów potencjalnej odpowiedzialności zarządów. Dynamiczne otoczenie prawne, niejednoznaczne przepisy oraz rosnąca aktywność regulatora sprawiają, że pytanie o zakres ochrony wynikającej z działań podejmowanych „w dialogu z prezesem URE” nabiera szczególnego znaczenia – pisze Przemysław Mazur, radca prawny, partner w Kancelarii Romanowski i Wspólnicy.

Właściciel nieruchomości, na której znajdują się linie energetyczne, gazociągi, sieci ciepłownicze czy telekomunikacyjne, może żądać od przedsiębiorstwa przesyłowego ustanowienia służebności za wynagrodzeniem, a także odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości. Nie ma uniwersalnych kwot, jakich można dochodzić. Pełnomocnicy właścicieli gruntów podpowiadają, na co zwrócić uwagę.

Właściciele gruntów, którzy zamierzają domagać się ustanowienia służebności przesyłu za wynagrodzeniem na przyszłość i dochodzą odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości za okres wsteczny, muszą się liczyć z wydatkami powyżej 10 tys. złotych, a na zakończenie sprawy i ewentualną wygraną mogą czekać dość długo.

Zasady wymiaru kar administracyjnych, zakładające ich adekwatność do zaistniałych naruszeń, nie są stosowane w postępowaniach prowadzonych przez Urząd Regulacji Energetyki. Przedsiębiorcy skarżą się, że kary są przez to niewspółmierne i niesprawiedliwe - np. za brak złożenia sprawozdania firma paliwowa zawsze zapłaci 10 tys. zł, bez względu na swoją wielkość i przyczyny niedochowania obowiązku. Pojawiają się więc apele o zmianę przepisów. Z drugiej strony słychać, że kary od URE są wręcz zbyt niskie.

Gmina nie musi już rozpatrywać wniosków o bon ciepłowniczy, jeśli na jej terenie nie funkcjonuje wymagany system ciepłowniczy albo cena ciepła nie przekracza określonego poziomu. W takich sytuacjach organ gminy nie wydaje decyzji odmownej, a jedynie informuje mieszkańców o braku możliwości uzyskania świadczenia, publikując stosowną informację na stronie urzędu lub w inny zwyczajowo przyjęty sposób. Taką zmianę niesie nowelizacja przepisów o bonie ciepłowniczym, która weszła w życie 14 stycznia 2026 r.

Formularz w sprawie opłaty koncesyjnej, przewidziany w prawie energetycznym, w założeniu powinien stanowić podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Nie może nim jednak być, bo nie spełnia wymagań ustawowych. Konieczna jest zmiana rozporządzenia Rady Ministrów. Zgłoszenie w tej sprawie otrzymaliśmy w ramach naszej akcji "Poprawmy prawo".

Firmy, które źle wypełniły formularz znany jako informacja o pomocy de minimis, są wzywane do dopłacenia do rachunków za energię za drugie półrocze 2024 r. Chociaż nowe przepisy pozwolą im skorygować wcześniejsze błędy, nie wstrzymują one automatycznie rozpoczętych już działań windykacyjnych, prowadzonych przez PGE i innych sprzedawców energii. Jak więc się przed tym bronić?

Elektrownia wiatrowa będzie mogła być zaplanowana na podstawie szczególnej formy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jakim jest zintegrowany plan inwestycyjny – przewiduje projekt ustawy, który został opublikowany w sylwestra na stronie Rządowego Centrum Legislacji. Zawiera też szereg innych propozycji wspierających energetykę wiatrową oraz wykorzystanie biometanu, biogazu i biomasy.

Właściciele nieruchomości, którzy przegrali prawomocnie sprawę z przedsiębiorstwem przesyłowym o zasiedzenie służebności przesyłu, dzięki niedawnemu orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego, mają szansę na wznowienie postępowania. Na podjęcie działań są trzy miesiące. To niewiele czasu – a zdążyć trzeba ze zgromadzeniem całej potrzebnej dokumentacji i złożeniem skargi odpowiadającej wymogom pozwu. Nie każda sprawa będzie się jednak kwalifikowała do wznowienia.

Poręczenia i gwarancje Skarbu Państwa będą obejmować w szczególności przedsięwzięcia zapewniające transformację energetyczną kraju, wdrażające główne założenia polityki klimatycznej UE lub wspierające cyfryzację kraju – zakłada projekt ustawy przygotowany w Ministerstwie Finansów i Gospodarki, którego projekt został właśnie opublikowany na stronie Rządowego Centrum Legislacji.

Pojawiają się wątpliwości co do tego, czy właściciele nieruchomości, którzy przegrali w sądzie sprawę o zasiedzenie służebności przesyłu przez przedsiębiorcę przesyłowego, mogą w terminie trzech miesięcy od wyroku Trybunału Konstytucyjnego żądać wznowienia wszystkich postępowań, które zakończyły się prawomocnie w ciągu ostatnich 10 lat.

Ustawa o bonie ciepłowniczym pozwala wójtowi, burmistrzowi czy prezydentowi miasta upoważnić określone podmioty jedynie „do prowadzenia postępowań w sprawach dotyczących wypłaty bonu ciepłowniczego." Milczy natomiast o możliwości delegowania uprawnienia do wydawania decyzji administracyjnych w tej sprawie. Brak jasnych przepisów w ustawie o bonie ciepłowniczym komplikuje pracę gmin.

Programy rządowe realizowane z państwowych pieniędzy przez państwowe spółki pozostają sprawą publiczną tak długo, jak długo strumień korzyści płynie do przedsiębiorców. Gdy pojawią się nieporozumienia – bo dla kogoś pieniędzy zabraknie lub, co gorsza, musi je zwracać z odsetkami - jest to już sprawa prywatna między nim a spółką realizującą program. I ma cywilnoprawny, a nie administracyjnoprawny charakter. Paradoksalnie jednak, jak zwracają uwagę prawnicy, niekiedy może to być dla firm korzystne.