Lutowy wyrok w sprawie WIBOR nie jest rewolucją w konstrukcji kredytów o zmiennej stopie, ale precyzyjnym uporządkowaniem odpowiedzialności w systemie ustanowionym przez rozporządzenie BMR (Benchmark Regulation) oraz jasnym wyznaczeniem granic badania sądowego w sporach z bankami – podkreślają Marcin Bartczak i Marek Trzos-Rastawiecki, radcowie prawni, partnerzy kancelarii ITMA.

Ochrona konsumentów przed skutkami nieuczciwej umowy we frankach szwajcarskich nie może być uzależniona od jakichkolwiek warunków zawieszających. I taką interpretację powinien wziąć pod uwagę Sąd Apelacyjny, ponownie rozpoznając sprawę, bo w swoim wyroku postawił warunek. Chodziło o prawo zatrzymania uzależnione od jednoczesnej zapłaty przez powoda na rzecz banku kwoty otrzymanej tytułem świadczenia wzajemnego albo zabezpieczenia.

W czwartek, 5 marca, odbędzie się tegoroczna edycja konferencji Warsaw Disputes Summit. Program obejmuje cztery panele dyskusyjne: ubezpieczenia, bankowość i finanse, energetyka i infrastruktura oraz usługi profesjonalne. Udział w wydarzeniu wymaga rejestracji. Konferencję organizuje warszawskie biuro kancelarii Clyde&Co, a patronat medialny objęło Prawo.pl

Są już pierwsze wyroki polskich sądów w sprawach frankowych przyjmujące poglądy analogiczne do tych, jakie Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej zawarł w styczniowym wyroku dotyczącym podnoszenia zarzutów potrącenia i korzystnego dla frankowiczów rozliczenia odsetek i kosztów procesowych.

Mijają dwa tygodnie od wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który ma wyznaczyć trendy orzecznicze w sprawach kredytów ze wskaźnikiem WIBOR. Prezentujemy krótkie podsumowanie najważniejszych kwestii pojawiających się w komentarzach i staramy się odsiać medialny szum od konkretów i faktów. Wbrew opiniom wieszczącym koniec spraw wiborowych, dużo pytań nadal pozostaje bez odpowiedzi.

Sądy powinny oceniać klauzule zmiennego oprocentowania w kredytach złotówkowych z WIBOR pod kątem ich przejrzystości, dochowania obowiązków informacyjnych oraz ryzyka dla konsumentów, ale nie zajmować się szczegółowymi badaniami, jak ustalany jest sam ten wskaźnik, skoro metodologia WIBOR spełnia wymogi unijnych przepisów. W praktyce to polskie sądy – w zależności od przypadku – samodzielnie zdecydują, czy w ogóle są podstawy do stwierdzania nieważności całej umowy kredytowej, czy tylko (bądź w ogóle) usunąć z niej WIBOR i odsetki ograniczyć jedynie do marży bankowej – wynika z czwartkowego wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

W czwartek nastąpi rozstrzygnięcie jednej z najważniejszych polskich spraw w Trybunale Sprawiedliwości Unii Europejskiej w historii. TSUE zdecyduje o rynku kredytów złotówkowych ze zmiennym oprocentowaniem, których wartość jest szacowana nawet na siedem bilionów złotych. Sędziowie dadzą wytyczne polskim sądom, jak interpretować klauzule z WIBOR oraz obowiązki informacyjne banków wobec konsumentów.

Banki coraz częściej rezygnują z apelacji w sprawach frankowych, choć nadal mniej więcej co druga sprawa trafia do II instancji. Dla kredytobiorców oznacza to dalsze ponoszenie kosztów na pełnomocników. Znaczenie ma m.in. to, czy postępowanie apelacyjne toczyło się przed sądem okręgowym, czy sądem apelacyjnym oraz czy w postępowaniu apelacyjnym doszło do zmiany pełnomocnika reprezentującego stronę w I instancji.

Oszuści podający się za doradców inwestycyjnych zmanipulowali seniora, doprowadzając do zaciągnięcia na jego dane szybkiej pożyczki w formie elektronicznej, udzielanej bez udziału pracownika banku oraz bez podpisania tradycyjnej umowy. Następnie przelali pieniądze obcej osobie, a bank wezwał seniora do zwrotu ok. 74 tys. złotych. Sprawę prawomocnie rozstrzygnął Sąd Okręgowy w Częstochowie.

Banki mogą pod różnymi warunkami podnosić zarzut potrącenia w sprawach frankowych – to główna teza czwartkowego wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE. Nie zawsze jednak będzie łatwo rozliczyć wzajemne roszczenia, ustalić od kiedy i w jakiej wysokości należą się odsetki i jakie koszty sądowe wtedy będą przyznane kredytobiorcom – podkreślają eksperci, zwłaszcza że nadal nie ma ustawy frankowej, która miała te kwestie rozstrzygnąć.

Banki mogą warunkowo podnosić zarzut potrącenia wierzytelności o zwrot kapitału kredytu w sprawach wytoczonych im przez kredytobiorców o stwierdzenie nieważności umowy kredytowej. Jest to jednak obwarowane wieloma ograniczeniami. Rozliczenie kosztów sądowych po takim potrąceniu nie może też zniechęcać frankowiczów do walki o stwierdzenie nieważności umów kredytowych – to główne tezy czwartkowego wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE.

Dynamiczny rozwój nowych technologii redefiniuje pojęcie ryzyka w sektorze finansowym, stawiając banki przed fundamentalnym pytaniem: jak rozumieć standardy minimalizacji danych (art. 5 ust. 1 pkt. c RODO), w świecie, w którym jedno zdjęcie dokumentu tożsamości może zostać przy użyciu AI przekształcone w narzędzie umożliwiające oszustwa finansowe na masową skalę - piszą Justyna Wilczyńska-Baraniak oraz Gabriela Sacha, prawniczki z EY Law.

Z gmachu przy warszawskiej ulicy Świętokrzyskiej płyną uspokajające odpowiedzi na wątpliwości prawne wokół nowego wskaźnika referencyjnego POLSTR, które podnosiliśmy, jako pierwsi, na łamach Prawo.pl. Wskaźnik ten na przełomie lat 2027/2028 ma zastąpić WIBOR w umowach kredytów mieszkaniowych, leasingowych, pożyczkowych, ale także w papierach związanych z obsługą długu publicznego, a już teraz pojawiają się produkty finansowe oparte na POLSTR.

Zmiany proponowane przez rząd w procedurze cywilnej mają m.in. ułatwić korzystanie z zarzutu potrącenia, czyli umorzenia wzajemnych roszczeń pieniężnych między stronami. Rozwiązanie, możliwe do wykorzystywania np. w sprawach frankowych, jest chwalone jako korzystne dla konsumentów. Ale jednocześnie dla nich nieprzyjazne, ze względu na propozycję wprowadzenia opłaty związanej z podniesieniem zarzutu potrącenia.

Koszty procesu, w tym zastępstwa procesowego, nie stanowią kosztów postępowania upadłościowego – uważa Marcin Kubiczek, syndyk Getin Noble Banku, odpowiadając na wezwanie sędziego-komisarza do zajęcia ostatecznego stanowiska w tej sprawie. Z jego pisma wynika, że pełnomocnicy stron przeciwnych nie mają co liczyć na wypłacenie zasądzonych na ich rzecz kosztów. Tymczasem nowa sędzia-komisarz zobowiązała syndyka do sporządzenia analizy co do możliwości złożenia tych środków do depozytu sądowego.

Resort finansów nie przewiduje innego rozwiązania jak wyznaczenie zamiennika wskaźnika WIBOR rozporządzeniem. Ministerstwo nie wyklucza także, że spread korygujący – niwelujący różnice w oprocentowaniu kredytów, pożyczek, rat leasingowych oraz państwowych instrumentów dłużnych – mógłby mieć wartość ujemną. To pośrednio odpowiedź na opinie naszych ekspertów zarzucających, że reforma wskaźników referencyjnych, która dotknie m.in. posiadaczy kredytów mieszkaniowych ze zmiennym oprocentowaniem, jest oparta na wadliwych podstawach prawnych.

Uproszczone uzasadnienia wyroków w sprawach frankowych czy korzystniejsze dla kredytobiorców rozliczenie odsetek ustawowych - to nowe pomysły, które posłowie chcą wprowadzić do specustawy frankowej. Takie poprawki pojawiły się w środę podczas komisyjnego pierwszego czytania projektu ustawy. Komisje nie zgodziły się na odrzucenie projektu w całości już na tym etapie procedowania, mimo że o zastopowanie prac nad tymi przepisami wnioskowała spora grupa posłów i przedstawicielka Związku Banków Polskich.

Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ukarał dwa banki za utrudnianie ich klientom korzystania z możliwości tzw. wakacji kredytowych. Łączna kwota kar to ok. 119 milionów złotych. Chodzi o Bank Polska Kasa Opieki S.A. i Pekao Bank Hipoteczny S.A. za niezgodne z prawem utrudnianie korzystania z wakacji kredytowych. Banki zostały też zobowiązane do poinformowania o naruszeniach wszystkich poszkodowanych.

Resort finansów zapowiada przygotowanie nowelizacji przepisów dotyczących zamiany WIBOR na nowy wskaźnik referencyjny (POLSTR). Z ministerialnej zapowiedzi wynika, że na zmianach mogą stracić osoby mające złotówkowe kredyty hipoteczne.

Do resortu finansów trafiła właśnie interpelacja szóstki posłów zaniepokojonych wątpliwościami prawnymi wokół nowego wskaźnika referencyjnego POLSTR. Posłowie powołują się m.in. na publikacje Prawo.pl, gdyż jako pierwsi nagłośniliśmy kontrowersje związane ze wskaźnikiem, który na przełomie lat 2027/2028 ma zastąpić WIBOR w umowach kredytów mieszkaniowych, leasingowych, pożyczkowych, ale także w papierach związanych z obsługą długu publicznego.