O wpływie zarządu komisarycznego na funkcjonowanie miasta, relacje rządzących i rady, samorządu i mieszkańców porozmawiają eksperci. Fundacja im. Stefana Batorego oraz Fundacja Lepsze Niepołomice organizują debatę z cyklu „Polska samorządów”.

Gminy mogą mieć wkrótce instrumenty, by dbać o utrzymywanie rowów i urządzeń melioracyjnych w należytym stanie. Przywrócenie nadzoru nad utrzymaniem urządzeń melioracji wodnych i uproszczenie oraz przyspieszenie prac związanych z przygotowaniem do realizacji przedsięwzięć retencyjnych to cel projektu ustawy o przeciwdziałaniu skutkom suszy.

Mimo nowelizacji przepisów, wciąż jest problem z rzetelnym szacowaniem szkód oraz terminową wypłatą odszkodowań rolnikom. Gminy nie były bowiem przygotowane technicznie ani organizacyjnie do realizacji nowych zadań - to główne wnioski po kontroli przeprowadzonej przez NIK. Izba wnioskuje o zmiany w Prawie łowieckim i uregulowanie sposobu ustalania i dokumentowania wysokości odszkodowania w przypadku zawierania ugody cywilno-prawnej.

Kryterium podziału środków funduszu celowego nie może dyskryminować. Rząd może przeznaczyć pieniądze na dowolny cel, ale nie może to zachęcać do działań niezgodnych z prawem UE. Eksperci nie kryją wątpliwości wobec rządowego wsparcia dla gmin „odrzuconych ideologicznie”. Minister sprawiedliwości znajduje dwa źródła finansowania i uzasadnia pomoc dla samorządów, które nie dostały dofinansowania z UE.

Prowadzenie działalności w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości nie wiąże się z obowiązkiem zbierania tych odpadów, w tym obligatoryjnego zbierania tych odpadów na terenie bazy magazynowo-transportowej. Przedsiębiorca nie musi więc posiadać zezwolenia na zbieranie odpadów – objaśnia minister klimatu na wniosek Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców.

Kary za odpady porzucane na terenach publicznych, drogach, placach czy terenach zielonych mają wynieść nawet 5 tys. zł, a metody identyfikowania sprawców będą udoskonalone. Ministerstwo Klimatu wraz z samorządowcami wypracowało zmiany w prawie dla uelastycznienia systemu gospodarowania odpadami komunalnymi i obniżenia kosztów jego funkcjonowania.

Koordynacja spraw związanych z dostępnością urzędów dla osób o szczególnych potrzebach ma być zadaniem specjalnie wskazanych do tego urzędników. Każdy urząd administracji publicznej powinien wyznaczyć co najmniej jedną osobę pełniącą funkcję koordynatora do spraw dostępności.

Nie wiadomo, jak będzie wyglądała sytuacja w szkołach we wrześniu, ale samorządy już szykują się na dodatkowe koszty. Gorzej, że będą je musiały pokryć z własnych środków, podobnie jak podwyżki dla nauczycieli. Szef MEN twierdzi, że zabiega o zwiększenie subwencji i zachęca do tego samorządy. Ale minister finansów nie musi zareagować na te apele.

Spotkania dla mieszkańców i organizacji społecznych zainteresowanych sprawami obywatelskimi, ich przestrzeganiem i egzekwowaniem będą organizowane przez akcję Masz głos jako „kawiarenki obywatelskie”. Prawnik specjalista w zakresie jawności i wolności obywatelskich odpowie na pytania i doradzi.

Senat przegłosował zmiany dotyczące kultury w ustawie o szczególnych rozwiązaniach związanych z przeciwdziałaniem COVID-19. Pieniądze mają być przeznaczone na zapewnienie ciągłości działalności artystycznej, sfinansowanie wynagrodzeń i podniesienie bezpieczeństwa epidemiologicznego.

Gminy, których wnioski o dofinansowanie zostały odrzucone przez Komisję Europejską z powodu podjęcia przez lokalne władze rezolucje o "strefach wolnych od LGBT", będą mogły liczyć na wsparcie rządu. Na razie takiej pomocy udziela minister sprawiedliwości, ale być może powstanie stały mechanizm w celu pomocy takim samorządom.

Rząd zaproponował w ramach prac nad założeniami projektu ustawy budżetowej na 2021 rok zamrożenie płac w budżetówce. Konfederacja Lewiatan, podobnie jak większość partnerów społecznych w Radzie Dialogu Społecznego, apeluje do rządu o weryfikację wstępnego stanowiska i zwiększenie wynagrodzeń pracowników sfery budżetowej.

Gdyby doszło do wydzielenia nowych województw - mówi się o mazowieckim, środkowopomorskim, częstochowskim - to miasta będące ich stolicami zyskałyby na prestiżu, ale same regiony zubożałyby, usługi społeczne byłyby na niższym poziomie, trudniej byłoby im sięgać po pieniądze z UE, do tego wzrosłaby ich zależność od rządu i finansów centralnych. W próbach zmian na mapie niektórzy widzą też dążenie do recentralizacji.

Dzięki uchwalonej w piątek ustawie wynagrodzenia samorządowców, podobnie jak najwyższych władz państwa, mają być pochodną wynagrodzeń sędziów Sądu Najwyższego. Nie wiadomo jednak na razie, kto na tym zyska, a kto straci. Niektórzy samorządowcy już deklarują, że nie skorzystają w tym roku z możliwej podwyżki.

Ustawa reguluje kwestię powołania członków rady miasta jednostki pomocniczej, milczy zaś jeżeli chodzi o ich odwołanie. Nie oznacza to jednak, że nie ma takiej możliwości lub należy stosować taką samą procedurę jak przy ich powołaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł, że kwestia ta została pozostawiona samorządom, które mogą ją uregulować w statucie.

W tegorocznej edycji programu rozwoju instytucji opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 „MALUCH+” wnioski będzie można składać od 7 września. Dofinansowanie przeznaczone może być na utworzenie lub rozwój placówek opieki. W tym roku o 5 tys. zł zwiększona została kwota dofinansowania jednego miejsca opieki.

Przez wiele lat gminy oraz samorządowe jednostki budżetowe rejestrowały się i rozliczały jako odrębni podatnicy VAT. Po tym, jak zakwestionował to TSUE, wprowadzono obowiązek scentralizowania rozliczeń VAT w samorządach, ale przepisy nie określiły sposobu przeprowadzenia tego procesu. Z kontroli przeprowadzonej przez NIK wynika, że samorządy wprowadziły zmiany, popełniły przy tym jednak wiele błędów.

To dyrektorzy szkół mają decydować o przejściu placówki na pracę zdalną - zamienią się w epidemiologów, choć nie mają do tego kompetencji - wskazują eksperci. W przygotowanych przez resort edukacji rozporządzeniach brakuje precyzyjnych rozwiązań, a możliwość konsultacji społecznych była iluzoryczna. Zostało bardzo mało czasu na przygotowania, a samorządowcy zaczynają postulować opóźnienie rozpoczęcia roku szkolnego.

Nie ma możliwości odwołania od decyzji Komisji Europejskiej odrzucającej wnioski o dofinansowanie dla miast z tzw. strefami „anty-LGBT”. Jedną z dróg wpływania na zmianę stanowiska KE może być uchylenie uchwały i próba wykazania, że są prowadzone działania na rzecz równego traktowania. Według niektórych ekspertów jednak powinna być wskazana ścieżka odwoławcza dla samorządów.

NIK apeluje do Ministerstwa Infrastruktury o zmiany w przepisach, które pozwolą zapobiec nieprawidłowościom lub usprawnią realizację zadań dotyczących urządzania i utrzymania pasów przeciwpożarowych przy liniach kolejowych. Z kontroli przeprowadzonej przez NIK wynika, że w województwie lubuskim ponad 20 proc. pasów przeciwpożarowych przy liniach kolejowych pozostaje nieurządzonych, a blisko połowa istniejących była niewłaściwie utrzymana. To realne zagrożenie pożarowe.