PKW apeluje do prezydenta o podpisanie nowelizacji kodeksu wyborczego
Państwowa Komisja Wyborcza zwróciła się do prezydenta Karola Nawrockiego o podpisanie ustawy z 4 września 2026 r. nowelizującej kodeks wyborczy. W ocenie Komisji nowe rozwiązania są potrzebne dla pełniejszego urzeczywistnienia zasady równości wyborów, ułatwienia obywatelom udziału w głosowaniu oraz zapewnienia sprawnej i rzetelnej pracy organów wyborczych.
Senat w czwartek, 24 września 2026 r., przyjął bez poprawek uchwaloną 4 września przez Sejm nowelizację ustawy Kodeks wyborczy. Jednym z głównych jej elementów jest zmiana liczby posłów wybieranych w poszczególnych okręgach. Jeśli ustawa wejdzie w życie, Państwowa Komisja Wyborcza będzie co roku do 30 listopada ogłaszała w drodze obwieszczenia liczbę posłów wybieranych w każdym okręgu wyborczym. Jeśli PKW nie dopełniłaby tego obowiązku, uchwałę w tej sprawie podejmowałby Naczelny Sąd Administracyjny. Ustalanie obowiązującej normy przedstawicielskiej dla wybieranych posłów w okręgach wyborczych ma odbywać się na podstawie danych z Centralnego Rejestru Wyborców według stanu na koniec trzeciego kwartału roku, w którym ogłasza się obwieszczenie dotyczące liczby posłów wybieranych w każdym okręgu.
Czytaj więcej na Prawo.pl: Możliwa korekta liczby posłów w okręgach – nie dla wszystkich korzystna
Apel PKW do prezydenta
W piśmie do prezydenta PKW podkreśla, że szczególne znaczenie ma ustanowienie mechanizmu regularnego dostosowywania liczby mandatów poselskich w okręgach wyborczych do zmian liczby mieszkańców. Komisja argumentuje, że równość wyborów wymaga stosowania jednolitej normy przedstawicielstwa przy ustalaniu reprezentacji parlamentarnej. Jej zdaniem utrzymywanie nieaktualnego rozkładu mandatów mimo zmian demograficznych prowadzi do narastania różnic w sile głosu wyborców zależnie od miejsca zamieszkania. Jak wskazano, aktualizacja rozkładu mandatów służy wykonaniu konstytucyjnej zasady równości wyborów do Sejmu, wyrażonej w art. 96 ust. 2 Konstytucji RP.
Zgodnie z rozwiązaniem przyjętym w nowelizacji PKW miałaby corocznie ogłaszać liczbę posłów wybieranych w każdym okręgu na podstawie liczby mieszkańców ustalanej według danych z Centralnego Rejestru Wyborców. Komisja podkreśla, że powierzenie tego zadania stałemu organowi wyborczemu pozwoli dokonywać niezbędnych korekt zgodnie z ustawowymi regułami, bez konieczności każdorazowego nowelizowania kodeksu wyborczego. Ma to zapewnić regularność i przejrzystość aktualizacji oraz ograniczyć uzależnienie jej przeprowadzania od bieżących decyzji politycznych. Jednocześnie PKW zaznacza, że jej kompetencja będzie polegała wyłącznie na zastosowaniu ustawowego sposobu obliczania liczby mandatów. Granice okręgów wyborczych nadal będą określone w ustawie.
Nowelizacja poprawi warunki głosowania i ustalania jej wyników
Jak wskazuje Komisja, istotną częścią nowelizacji są również rozwiązania służące poprawie warunków głosowania i ustalania jego wyników. PKW zwraca też uwagę, że zmniejszenie maksymalnej liczby mieszkańców stałego obwodu głosowania oraz możliwość zwiększenia obsady komisji w obwodach utworzonych za granicą pozwolą lepiej dostosować organizację wyborów do obciążenia poszczególnych komisji.
PKW, apelując do prezydenta Nawrockiego o podpisanie uchwalonej ustawy, wskazuje, że utrzymywanie liczby mandatów poselskich w poszczególnych okręgach bez uwzględniania zmian demograficznych utrwala nierówności w sile głosu obywateli w wyborach do Sejmu.
Zdaniem PKW wejście w życie ustawy umożliwi wykonywanie obowiązku realizacji konstytucyjnej zasady równości wyborów w sposób trwały, przejrzysty oraz oparty na ustawowych regułach.
