Nowy Rok to tradycyjnie początek obowiązywania wielu zmian w przepisach. Ich znaczna część znów dotyczy podatków – to przede wszystkim efekt Polskiego Ładu, który dotyczy zarówno przedsiębiorców, jak i zwykłych ludzi. Zmiany w prawie dotkną również m.in. kierowców – wyższe będą mandaty i punkty karne, ograniczony zostanie handel w niedzielę. Wybudowanie domu do 70 m.kw. nie będzie za to wymagało większych formalności. Przedstawiamy najważniejsze przepisy obowiązujące od 1 stycznia 2022 roku.

Ministerstwo Infrastruktury postanowiło wycofać się z obowiązkowych szkoleń teoretycznych i praktycznych dla wszystkich młodych kierowców pomiędzy 4. a 8. miesiącem od otrzymania prawa jazdy. Powinny one odbywać się już od trzech lat, ale resort przyznaje, że to prawo jest martwe. W zamian chce zaproponować inne rozwiązania skierowane do młodych kierowców.

W przypadku budowy zbiornika na deszczówkę, o pojemności do 10 metrów sześciennych starostwa nie powinny wymagać pozwolenia na budowę. Tak uważa Ministerstwo Klimatu i Środowiska. Do procedowanego projektu ustawy o inwestycjach w zakresie przeciwdziałania skutkom suszy resort wprowadził stosowaną zmianę przepisów prawa budowlanego.

Blisko 2,5 mld zł przeznaczył Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na realizację programu "Racjonalna gospodarka odpadami". Z dotacji i pożyczek mogą skorzystać też jednostki samorządu i ich związki na inwestycje związane z selektywnym zbieraniem odpadów oraz budową instalacji do gospodarowania nimi oraz wykorzystaniem odpadowych paliw w energetyce.

Prezydent wyposażony jest w różne szczególne uprawnienia, w tym prawo zawetowania ustawy uchwalonej w Sejmie. Sejm natomiast może głosować nad odrzuceniem weta, choć nie zawsze decyduje się powrócić do procedowania w sprawie takiej ustawy. Wtedy po prostu zawetowany akt nie wchodzi w życie. Co Andrzej Duda postanowi w sprawie Lex TVN?

Ministerstwo funduszy i polityki regionalnej rozpoczęło konsultacje nad projektem Krajowej Polityki Miejskiej 2030 (KPM 2030). To najważniejszy dokument, który wyznaczać ma cele zrównoważonego rozwoju miast. Dokument zawiera postulowane zmiany w przepisach prawnych, modyfikacje mechanizmów finansowych oraz wsparcie dla transferu wiedzy.

Od 8 grudnia 2021 r. obowiązuje ustawa o otwartych danych i ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego. To ważny akt zarówno dla podmiotów sektora publicznego, jak i dla biznesu. Zwłaszcza, jeśli zamysłem biznesowym jest innowacyjność, tworzenie produktów czy usług opartych na rozwiązaniach sztucznej inteligencji, bądź na danych.

Ustawa o gospodarce nieruchomościami zakłada, że każda działka powinna mieć dostęp do drogi publicznej. Jednak w regulacji tej nie ma wyjaśnienia, co rozumiane jest pod pojęciem "dostęp do drogi publicznej". Przepisy ustawy nie normują wprost jaka jest minimalna szerokość tego dostępu. A to może rodzić poważne następstwa prawne, szczególnie na etapie podziału nieruchomości.

W styczniu 2022 roku ma zostać przedstawiony projekt nowelizacji ustawy o Funduszu Medycznym. Dzięki temu z funduszu mają być finansowane badania genetyczne i program szczepień przeciwko wirusowi HPV. Ministerstwo Zdrowia nie wyklucza też zmian w procedurze wyłaniania nowoczesnych technologii lekowych. Nie wiadomo jeszcze, czy projekt będzie prezydencki, czy rządowy.

Szkoły będą musiały posiadać procedury związane ze zgłaszaniem nieprawidłowości - taki obowiązek nakładają unijne przepisy dotyczące ochrony sygnalistów. Problem w tym, że mimo upływu terminu na implementację dyrektywy w tej sprawie, polskie władze wciąż z tym zwlekają i ustawy jeszcze nie uchwalono. Jedni eksperci sugerują dyrektorom, że nie muszą jeszcze nic robić, a inni, że procedurę lepiej opracować.

Od 17 lat Minister Infrastruktury nie zmienił opłat za badania techniczne pojazdów. Tymczasem znacznie wzrosły koszty przedsiębiorców prowadzących taką działalność gospodarczą. Prawo przewiduje, że ustalając te stawki, minister powinien uwzględniać koszty wykonywania badań. Zdaniem Rzecznika Praw Obywatelskich przepisy w tej sprawie nie spełniają warunku zgodności z konstytucyjną zasadą proporcjonalności.

Zaginiony dowód osobisty można zastrzec w urzędzie gminy albo przez internet. Jeśli został ukradziony, wystarczy zgłosić to policji. Dowód zostanie unieważniony z dniem zgłoszenia tego faktu policji. Nie warto czekać z decyzją, bo co dziennie banki notują kilkadziesiąt prób posługiwania się cudzą tożsamością w celach przestępczych.

Uczeń nie spełnia obowiązku szkolnego, jeżeli w danym miesiącu nie był na połowie dni zajęć, a nieobecności nie zostały usprawiedliwione. Bywa jednak, że trudno to zweryfikować, bo coraz mniej osób przestrzega obowiązku meldunkowego. Zamiast jednak go rozszerzać, warto sięgnąć po inne rozwiązania. - Dobrze byłoby wprowadzić dla gmin jakąś zamienną bazę danych - mówi wójt jednej z nich.

MSWiA chce wrócić do zarzuconego pięć lat temu projektu nowelizacji ustawy o strażach gminnych. Założenia przewidują, że strażnicy otrzymają nowe kompetencje do zwalczania niektórych wykroczeń, także w ramach walki ze smogiem. Proponowane są też ułatwienia we wstępowaniu do służby i zmiany w jej funkcjonowaniu. Samorządy są sceptyczne czy nowelizację, o której słyszeli tyle razy, uda się przeprowadzić.

Jesteśmy na półmetku akcji prowadzonej przez redakcje Prawo.pl i LEX. Okazuje się, że podobnie, jak w ubiegłorocznej edycji, także teraz obowiązujące przepisy wymagają wielu zmian. Chodzi właściwie o każdą dziedzinę prawa – od podatków i prawa pracy przez prawo cywilne, gospodarcze, administracyjne, po kwestie dotyczące ochrony zdrowia.

Od 2022 roku łatwiej będzie stracić prawo jazdy, bo w taryfikatorze ujętych będzie aż 12 wykroczeń, że które kierowca dostanie 15 punktów karnych. Wystarczą więc dwa mandaty, aby kierowca stracił prawo jazdy. Aktualną liczbę punktów karnych kierowca może sprawdzić osobiście w komendzie lub online za pomocą usługi systemu CEPiK2.0.

Projekt ustawy o ochronie osób zgłaszających naruszenia prawa trafi najprawdopodobniej do Sejmu dopiero w pierwszym kwartale 2022 r. Choć termin na wdrożenie unijnej dyrektywy minął, działań legislacyjnych nie udało się zamknąć nawet na etapie rządowym. Do projektu zgłoszono blisko 800 uwag. Samorządy czekają na wytyczne ministra w jaki sposób mają postępować, gdy zaczną zgłaszać się sygnaliści.

Co roku około dwóch tysięcy obywateli zmienia PESEL, na przykład na podstawie orzeczenia sądu o zmianie daty urodzenia lub korekty płci. Zmiana jest bezpłatna. Osoba, która ma nowy PESEL musi na nowo zmienić dokumenty tożsamości i aktualizować wpisy w rejestrach.

Po Nowym Roku będzie można budować już małe domy o powierzchni do 70 metrów kwadratowych na podstawie uproszczonych formalności budowlanych i bez dziennika budowy. Ale z opodatkowaniem ich właścicieli podatkiem od nieruchomości może być już poważny problem. Bo bez dziennika trudno będzie ustalić datę zakończenia budowy, a tym samym ustalić, od kiedy naliczać daninę.

Do 19 stycznia 2022 r. można zgłaszać uwagi do projektu Krajowego Programu Żeglugowego do 2030 roku. Jest to pierwszy w Polsce dokument planistyczny dla sektora transportu wodnego śródlądowego. Celem programu jest przywrócenie transportu wodnego śródlądowego poprzez inwestycje na Odrze i Wiśle.